به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ اداره بهداشت طالبان در استان نیمروز افغانستان، روز یکشنبه، ۱۷ آبان‌ماه، با انتشار اطلاعیه‌ای، خرید، فروش، توزیع و استفاده از تمامی داروهای پاکستانی را در این استان ممنوع اعلام کرد.
بر اساس این اطلاعیه، مسئولان داروخانه‌ها، بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها و مراکز عمده‌فروشی دارو موظف شده‌اند تمامی محصولات دارویی تولید پاکستان را از موجودی مراکز خود خارج کرده و از عرضه آن‌ها خودداری کنند.
این اداره همچنین هشدار داده است که تیم‌های نظارتی در صورت مشاهده داروهای پاکستانی، آن‌ها را ضبط و مطابق دستور مراجع مسئول، آتش خواهند زد.
در اطلاعیه تأکید شده که با فروشندگان و مسئولان مراکز درمانی که از اجرای این دستور سرپیچی کنند، بر اساس مقررات طالبان برخورد خواهد شد.
با این حال، در اطلاعیه منتشرشده جزئیاتی درباره حجم داروهای موجود در بازار نیمروز، مهلت تحویل داوطلبانه آن‌ها یا سازوکار تأمین داروهای جایگزین ارائه نشده است.
از ممنوعیت واردات تا جمع‌آوری دارو از بیمارستان‌ها
دستور تازه در نیمروز، ادامه سیاست حکومت طالبان برای حذف داروهای تولید پاکستان از بازار افغانستان محسوب می‌شود.
وزارت دارایی طالبان پیش‌تر اعلام کرده بود که واردات داروهای پاکستانی از روز ۲۰ بهمن ۱۴۰۴، برابر با نهم فوریه ۲۰۲۶، از تمامی گذرگاه‌های گمرکی افغانستان ممنوع خواهد شد.
این تصمیم در پی دستور معاونت اقتصادی نخست‌وزیری طالبان اتخاذ شد و از واردکنندگان خواسته شد تا پیش از پایان مهلت تعیین‌شده، معاملات تجاری و اسناد مربوط به محموله‌های دارویی خود را تسویه کنند.
در همان زمان، مقام‌های طالبان از بازرگانان خواستند به‌جای داروهای پاکستانی، از کشورهای دیگر و مسیرهای قانونی جایگزین استفاده کنند.
وزارت بهداشت طالبان نیز در دی‌ماه ۱۴۰۴، از تشکیل سازوکارهای هماهنگی برای مدیریت دوره انتقال خبر داده بود.
بر اساس اعلام این وزارتخانه، برنامه جایگزینی داروهای پاکستانی باید به‌گونه‌ای اجرا می‌شد که تأمین داروهای ضروری و ارائه خدمات درمانی به شهروندان با اختلال مواجه نشود.
با وجود این تأکیدها، گزارش‌های منتشرشده در ماه‌های گذشته از کمبود برخی اقلام دارویی و افزایش هزینه درمان در بخش‌هایی از افغانستان حکایت دارند.
داروهای پاکستانی در سایه اختلافات کابل و اسلام‌آباد
ممنوعیت واردات و عرضه داروهای پاکستانی در شرایطی اعمال می‌شود که روابط طالبان و پاکستان طی یک سال گذشته با تنش‌های سیاسی، درگیری‌های مرزی و محدودیت‌های تجاری همراه بوده است.
پاکستان برای سال‌های طولانی یکی از تأمین‌کنندگان اصلی دارو در بازار افغانستان بوده و بخش قابل‌توجهی از محصولات دارویی موردنیاز این کشور از طریق پاکستان وارد می‌شده است.
با افزایش اختلافات میان کابل و اسلام‌آباد، طالبان سیاست کاهش وابستگی تجاری به پاکستان را در دستور کار قرار دادند.
مقام‌های طالبان همچنین کیفیت برخی داروهای پاکستانی را مورد انتقاد قرار داده و تقویت تولید داخلی و جایگزینی منابع وارداتی را از اهداف سیاست جدید معرفی کرده‌اند.
با این حال، ممنوعیت کلی داروها بر اساس کشور سازنده، با ارزیابی تخصصی کیفیت و ایمنی تک‌تک محصولات دارویی تفاوت دارد.
در اطلاعیه نیمروز نیز نتایج آزمایش‌های دارویی یا مدارکی درباره غیراستانداردبودن تمامی محصولات مشمول ممنوعیت ارائه نشده است.
نگرانی از کمبود دارو و افزایش هزینه درمان
اجرای سیاست ممنوعیت داروهای پاکستانی در حالی ادامه دارد که شهروندان افغانستان پیش‌تر از افزایش قیمت برخی داروهای ضروری شکایت کرده‌اند.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده در ماه‌های اخیر، محدودیت واردات دارو از پاکستان و اختلال در مسیرهای تجاری، دسترسی بیماران به برخی اقلام موردنیاز را در شهرهایی مانند کابل، قندهار و هرات دشوارتر کرده است.
از جمله داروها و اقلامی که درباره کمبود یا افزایش قیمت آن‌ها گزارش‌هایی منتشر شده، می‌توان به داروهای بیماران قلبی، مبتلایان به دیابت، داروهای فشار خون، برخی آنتی‌بیوتیک‌ها و تجهیزات موردنیاز درمان بیماران کلیوی اشاره کرد.
در برخی موارد، بیماران و خانواده‌های آنان ناچار شده‌اند برای تهیه داروهای جایگزین، هزینه بیشتری پرداخت کنند.
گزارش‌های مربوط به کمبود تجهیزات دیالیز در هرات نیز نشان داده است که اختلال در مسیر تأمین اقلام درمانی می‌تواند پیامدهایی فراتر از افزایش قیمت دارو داشته باشد.
در چنین شرایطی، جمع‌آوری داروهای موجود در بازار بدون تأمین جایگزین‌های مطمئن، می‌تواند دسترسی برخی بیماران به درمان را با دشواری بیشتری مواجه کند.
تلاش برای جایگزینی داروهای پاکستانی
مقام‌های طالبان در ماه‌های گذشته از مذاکره با کشورهای مختلف، از جمله ایران، هند و روسیه، برای تأمین دارو و تجهیزات پزشکی خبر داده‌اند.
حکومت طالبان همچنین بر توسعه صنایع داروسازی داخلی و کاهش وابستگی به واردات تأکید کرده است.
با این حال، تولید داخلی افغانستان همچنان پاسخ‌گوی تمامی نیازهای دارویی این کشور نیست و بخش عمده محصولات مورد استفاده در مراکز درمانی از خارج تأمین می‌شود.
ازاین‌رو، جایگزینی تأمین‌کنندگان دارو به ایجاد مسیرهای پایدار واردات، نظارت بر کیفیت محصولات، کنترل قیمت‌ها و اطمینان از موجودبودن داروهای ضروری نیاز دارد.
آیا بیماران هزینه اختلافات سیاسی را می‌پردازند؟
دستور تازه طالبان در نیمروز، پرسش‌هایی درباره پیامدهای اجرای ممنوعیت داروهای پاکستانی ایجاد کرده است.
از یک‌سو، هر حکومتی مسئولیت دارد بر کیفیت، مجوز و سلامت داروهای عرضه‌شده در بازار نظارت کند و از ورود محصولات غیراستاندارد جلوگیری کند.
از سوی دیگر، اجرای سیاست‌های تجاری و محدودیت واردات نباید به قطع دسترسی بیماران به داروهای ضروری یا ایجاد اختلال در درمان آنان منجر شود.
در شرایطی که نظام سلامت افغانستان با کمبود منابع مالی و امکانات درمانی مواجه است، جمع‌آوری و امحای داروها بدون اعلام برنامه روشن برای تأمین جایگزین، می‌تواند نگرانی‌ها درباره امنیت دارویی شهروندان را افزایش دهد.
اداره بهداشت طالبان در نیمروز تاکنون جزئیات روشنی درباره میزان ذخایر دارویی مشمول ممنوعیت، تعداد مراکز تحت نظارت یا نحوه جبران کمبود احتمالی داروها ارائه نکرده است.
با آغاز اجرای این دستور، مهم‌ترین پرسش آن است که حکومت طالبان چگونه می‌خواهد هم‌زمان با توقف عرضه داروهای پاکستانی، دسترسی پایدار بیماران به محصولات استاندارد، مقرون‌به‌صرفه و ضروری را تضمین کند.
..............................
پایان پیام/
نظر شما