روزه بر چه کسانی واجب نیست

خبرگزاری بین المللی اهل بیت (ع) ابنا- در ایام ماه مبارک رمضان ممکن است سؤالات متعددی برای مؤمنان و متدینان و همچنین روزه‌ داران ایجاد شود که اصولاً روزه چه زمانی واجب بوده و یا قضای آن در چه مواقعی بر مکلف واجب است یا احکام روزه مسافر چیست.

در این نوشتار نگاهی به برخی از این سؤالات و پاسخ آن‌ ها با استفاده از مستندات معتبر شیعی خواهیم داشت.

روزه بر این دسته از افراد واجب نیست:

۱- پیرمرد و پیرزنی که گرفتن روزه برای آنان مشقت دارد.

۲- بانوی بارداری که گرفتن روزه برای حمل یا خودش ضرر دارد.  

۳- بانوی شیردهی که روزه گرفتن برای طفل او ضرر دارد.

۴- بیماری که گرفتن روزه برای او ضرر دارد.

۵- کسی که بیماری دارد که زیاد تشنه می‌ شود و نمی‌ تواند تشنگی را تحمل کند.

۶- کسی که به سن بلوغ نرسیده است.

۷- بانویی که خون حیض و نفاس می‌ بیند.

۸- مسافری که بیش از حد مسافت شرعی می‌ رود و قصد اقامت ۱۰ روز نمی ‌کند.

۹- دختری که به‌ جهت ضعف بنیه، گرفتن روزه برای او مشقت و ضرر دارد.

۱۰- کسی که بیهوش است و یا در کُما به‌سر می‌‏برد.

۱۱ – دیوانگان

مواقعی که تنها قضای روزه بر مکلف واجب است‏:

۱- نیت روزه نکند یا تصمیم بگیرد روزه نباشد، ولی مبطل روزه انجام ندهد.

۲- عمداً قی کند.

۳- روزه‌ دار فکر می‌ کرده روزه برایش ضرر ندارد و ضرر داشته است.

۴- روزه‌ دار غسل جنابت را فراموش کرده است.

۵- بعد از ظهر از خواب بیدار شده و روزه گرفته است.

۶- برای نجات غریق زیر آب رفته است.

۷- مسافری ‏که وظیفه ‏‌اش خوردن روزه است، بعد از رمضان باید قضای روزه را بگیرد.

۸- خانمی که در ماه رمضان به جهت عادت ماهانه و یا نفاس نتوانسته روزه بگیرد.

حکم نماز و روزه مسافری که در محلی قصد اقامت ۱۰ روز کند و بعد از آن منصرف شود:

اگر از اول قصد ماندن در جایی به‌ مدت ۱۰ روز و بیشتر را نداشته باشد، از همان اول نماز و روزه‌ اش شکسته است اما اگر قصد ۱۰ روز کند و روزه بگیرد چنانچه:

۱- پیش از ظهر منصرف شود و نماز چهار رکعتی نخوانده، روزه‌ اش صحیح نیست و نمازها را نیز باید شکسته بخواند.

۲- بعد از ظهر منصرف شود و نماز چهار رکعتی نخوانده، نمازها شکسته است و نمی‌ تواند روزه‌ های آینده را بگیرد ولی روزه آن روز صحیح است.

۳- بعد از ظهر منصرف شود و یک نماز چهار رکعتی خوانده باشد، روزه‌ اش صحیح است و باید تا آنجا هست نمازها را تمام بخواند و روزه ماه رمضان را بگیرد.

۴- هرگاه شک کند که آیا نماز چهار رکعتی خوانده و بعد منصرف یا مردد شده یا نه، نمازهای خود را شکسته بخواند.

پی نوشت ها و منابع:

1- رساله سیزده مرجع، احکام مسافر

2- توضیح‌ المسائل مراجع، ج ۱، ص ۹۳۸ و ۱۶۸۸ و ۱۷۴۵ و ۱۶۸۸  و ۱۷۴۵

3- العروة الوثقی، ج ۲، فی اقسام الصوم، فصل ۱۵

4- توضیح المسائل مراجع م ۱۷۲۹ و ۱۷۲۵