به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ با ادامه بازگشت پناهجویان افغانستانی از پاکستان، در نتیجه فشارها و اقدامات اجباری اسلامآباد علیه آنان، و همچنین بازگشت مهاجران از ایران، حکومت طالبان اجرای برنامهای را برای توزیع زمینهای مسکونی میان بازگشتکنندگان آغاز کرده است؛ اقدامی که با هدف رسیدگی به یکی از فوریترین مشکلات، یعنی اسکان و ثبات زندگی، صورت میگیرد.
براساس گزارش روزنامه العربی الجدید، این برنامه بهعنوان راهحلی برای کاهش رنج هزاران خانواده بازگشته که فاقد خانه یا هرگونه منبع درآمد هستند، معرفی شد، اما اجرای آن در عمل با چالشها و مشکلات متعددی همراه بوده و موجی از نارضایتی و شکایت را در میان دریافتکنندگان و حتی کسانی که از این طرح محروم ماندهاند، ایجاد کرده است.
معیارهای طالبان برای واگذاری زمین
حکومت طالبان تصمیم گرفته است که زمینها به همه بازگشتکنندگان تعلق نگیرد، بلکه تنها به کسانی واگذار شود که هیچگونه ملکی ندارند و وضعیت معیشتی آنان ثابت کند که فقیر بوده و توانایی تأمین مسکن برای خود را ندارند. این معیارها اگرچه در نگاه کسانی که با شرایط افغانستان و حوادث دهههای گذشته آشنا هستند منطقی به نظر میرسد، اما بسیاری از بازگشتکنندگان را قانع نکرده است؛ زیرا آنان معتقدند فقر به وضعیتی عمومی تبدیل شده و اغلب مردم از ابتداییترین امکانات زندگی محروماند. به باور آنان، دیگر کمکهای دولتی جز زمین بسیار ناچیز است، به همین دلیل خواهان دریافت قطعه زمینی هستند، حتی اگر برخی از آنها صاحب خانه باشند، چرا که به این زمین یا ارزش مالی آن برای تأمین نیازهای حیاتی خود نیاز دارند.
«محمد عمران فقیر» یکی از بازگشتکنندگان از پاکستان در گفتوگو با روزنامه «العربی الجدید» میگوید خانوادهاش بیش از ۳۵ سال در اردوگاه «درکی» در شمالغرب پاکستان زندگی کرده و پس از از دست دادن منبع درآمد و تمام داراییهای خود، به افغانستان بازگشتهاند. او میافزاید: در اینجا زمینی و خانهای دارم که ویران شده و برای بازسازی آن به حمایت مالی نیاز است. اگر دولت یا هر نهاد داخلی یا بینالمللی این حمایت را فراهم کند، دیگر نیازی به زمین نداریم. اما اگر چنین حمایتی وجود نداشته باشد، تنها راه نجات ما دریافت یک قطعه زمین است که شاید بتوانیم آن را بفروشیم و خانهای را که در جنگ ویران شده بازسازی کنیم.
فقیر اشاره میکند که خانوادهاش در حال حاضر نزد اقوام خود و در شرایطی دشوار زندگی میکنند و برای دریافت زمین درخواست داده، اما به او گفته شده است که آنها جزو بسیار فقرا محسوب نمیشوند، زیرا فرزندانش بزرگسال هستند و میتوانند کار کنند. میدانم حرفشان از نظر تئوری درست است، اما هیچکدام از فرزندانم شغل ندارند، ما هیچ چیز نداریم و خانهام کاملاً ویران شده است. نمیدانم از کجا باید پول بازسازی آن را فراهم کنم.
«محمد رمضان باقر» بازگشته از ایران نیز از احتمال رد شدن درخواستش ابراز نگرانی میکند و به «العربی الجدید» میگوید: از برنامه دولت استقبال کردیم، اما در شیوه اجرای آن با مشکل روبهرو شدیم. سازوکار موجود نشان میدهد که فقط برخی از بازگشتکنندگان زمین دریافت خواهند کرد، در حالی که اطلاعات کامل و دقیقی درباره همه بازگشتکنندگان وجود ندارد و تنها به دادههای ثبتشده در فرمها ـ که برخی از آنها نادرست است ـ و گفتههای خود افراد تکیه میشود.
تفاوت ارزش و موقعیت زمینهای توزیعشده
مشکل دیگری که مطرح میشود این است که زمینهای توزیعشده از نظر ارزش و موقعیت یکسان نیستند؛ برخی از آنها در مناطق دورافتاده و خارج از شهرها قرار دارند و فاقد جادههای مناسب و خدمات اولیهاند، در نتیجه ارزش آنها با زمینهایی که نزدیک شهر و دارای زیرساخت هستند، قابل مقایسه نیست.
محمد ابرار، کارشناس اجتماعی، در گفتوگو با «العربی الجدید» میگوید آنچه در حال رخ دادن است، نشاندهنده بحرانی عمیقتر از صرفاً مسئله توزیع زمین و اینکه چه کسی مستحق آن است یا سازوکار توزیع چگونه باید باشد. بحران واقعی این است که افغانستان با چالشی مرکب روبهروست که شامل بازگشت شمار زیادی از مهاجران در زمانی که اقتصاد کشور ضعیف است و نرخ بیکاری بالاست.
او معتقد است که دولت دلایل خود را دارد و تمام تلاشش را میکند، اما توان و امکانات آن شکننده است و زمین برای همه کافی نیست؛ بنابراین ناچار است میان افراد انتخاب کند. با این حال، همه بازگشتکنندگان پس از مواجهه با خشونت، سختی و بیعدالتی در روند اخراج از کشورهای میزبان، بهویژه پاکستان، دچار رنج شدهاند و به همین دلیل احساس بیعدالتی در میان آنها شکل گرفته است، زیرا نیاز به وضعیتی همگانی و نه یک استثنا، تبدیل شده است.
ابرار هشدار میدهد که ادامه این نارضایتیها بدون رسیدگی، میتواند به ایجاد تنش میان خود بازگشتکنندگان و همچنین میان آنها و جامعه محلی منجر شود، بهویژه آنکه برخی خانوادههای ساکن نیز با فقر دستوپنجه نرم میکنند و تمرکز حمایتها فقط بر بازگشتکنندگان موضوعی حساس است. راهحل، نیازمند نگاهی جامع است که نیازهای همه را در نظر بگیرد، نه فقط بازگشتکنندگان؛ اما این مسئله بسیار پیچیده است و به امکانات و منابع مالی عظیمی نیاز دارد که در حال حاضر دستیافتنی به نظر نمیرسد.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما