به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ بر پایه دادههای بلندمدت عملکرد پژوهشی طی سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴، ایران بهعنوان پیشتاز کشورهای اسلامی در فناوریهای مولکولی و ژنتیک معرفی شده است.
ارزیابیهای بینالمللی علمسنجی نشان میدهد ایران در حوزههای پیشرفته زیستفناوری از جمله ژندرمانی، فناوریهای مبتنی بر CRISPR، تداخل RNA و روشهای ترنسفکشن، رتبه نخست میان کشورهای اسلامی را در اختیار دارد و در چند شاخه نیز در میان ۳۰ کشور برتر جهان قرار گرفته است.
قویترین جایگاه جهانی ایران در فناوری ترنسفکشن ثبت شده است؛ بهطوری که کشور رتبه چهاردهم جهان و جایگاه نخست منطقه را با فاصله قابل توجه کسب کرده است. در ژندرمانی نیز ایران رتبه پانزدهم جهانی و صدرنشینی در میان کشورهای اسلامی را حفظ کرده است.
در حوزه ویرایش ژن، ایران در پژوهشهای مرتبط با CRISPR رتبه بیستودوم جهان را دارد و در میان کشورهای اسلامی در جایگاه نخست ایستاده است. همچنین در فناوری تداخل RNA، ایران رتبه بیستونهم جهانی و رتبه اول جهان اسلام را به خود اختصاص داده است. در ابزارهای دقیقتر ویرایش ژن مانند TALEN و نوکلئازهای انگشت روی نیز ایران در میان ۲۰ کشور برتر جهان و رتبه دوم منطقه قرار دارد.
فراتر از ژنتیک مولکولی، ایران در تحقیقات سلولهای بنیادی و سلتراپی نیز پیشرفت چشمگیری ثبت کرده است. بر اساس گزارشها، طی سال گذشته کشور وارد جمع ده کشور برتر جهان در توسعه سلتراپی شده که نشاندهنده افزایش محصولات درمانی تأییدشده و آماده عرضه است.
مسئولان علمی، سلتراپی را اولویتی راهبردی میدانند و هدف بلندمدت را قرار گرفتن ایران در میان پنج کشور برتر جهان در این حوزه و کاهش نیاز بیماران به درمان در خارج از کشور عنوان میکنند.
نوآوریهای سلامتمحور بخش مهمی از برنامه ملی علم و فناوری ایران را تشکیل میدهد. پروژههای جاری شامل درمانهای پیشرفته برای بیماریهای ژنتیکی نادر، فناوریهای تشخیص زودهنگام سرطانهای گوارشی و راهکارهای کاربردی زیستپزشکی برای تقویت ظرفیت داخلی نظام سلامت است.
همزمان، تلاشهایی برای نوسازی طب سنتی با پشتوانه علمی در جریان است که از جمله آن استفاده از نانوفناوری برای افزایش اثربخشی و جذب ترکیبات گیاهی و اجرای کارآزماییهای بالینی برای ارزیابی نتایج درمانی است.
به موازات این اقدامات، هوش مصنوعی نیز بهطور فزاینده در نظام سلامت ایران، بهویژه در رادیولوژی و پاتولوژی، به کار گرفته میشود تا دقت تشخیص افزایش یابد، هزینهها کاهش پیدا کند و دسترسی به خدمات درمانی گسترش یابد.
**************
پایان پیام/ 345
