به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ به اعتقاد برخی از محققان، نخستین حضور مسلمانان در سرزمین چین، در دوران خلافت خلیفه دوم بوده است. حضور لشکر چهار هزار نفری مسلمانان در حمایت از امپراطوری «سوزونگ» در بین سالهای ۱۴۰ تا ۱۴۵ قمری و دوران خلافت منصور عباسی همچنین اقامت دائمی این افراد در چین نقش اساسی در حضور مسلمانان در این کشور داشت.
نخستین حضور ایرانیان مسلمان در کشور چین در دوران حکومت «تانگ» در قالبهایی مانند ارتباطات و تجارت دریایی میان ایرانیان و عرب های مسلمان با چین، از بنادر ساحلی خلیج فارس و دریای عمان از جمله بصره، سیراف و عمان آغاز شد و در قرن هشتم میلادی گروه زیادی از ایرانیان در قالب فرستادگان سیاسی، بازرگانان، سربازان و اسیران جنگی از کشورهای آسیای مرکزی و غربی برای تجارت یا مأموریت دولتی یا نظامی وارد چین شدند. بعد از آن در دوران حکومت «سونگ» این ارتباطات توسعه یافت و در دوران حکومت «یوان» حضور فرهنگ و زبان فارسی به اوج خود رسید بهگونهای که «زبان فارسی» بهعنوان یکی از سه زبان رسمی در کشور چین تبدیل شد و شخصیتهایی ایرانی به مناصب مهم دولتی منصوب شدند.
براساس گزارش برخی از منابع تاریخی، در میانه سالهای ۶۵۸ تا ۷۶۸ قمری، بیش از ۹۸ شخصیت مسلمان که بسیاری از آنان ایرانی بودند سمتهای مهم دولتی مانند صدراعظمی دربار، وزارت، استانداری و داروغهچی را در حکومت مرکزی برعهده داشتند که در آن میان اسامی افرادی مانند «محمود یلواج خوارزمی» و پسرش «برهانالدین مسعود بیگ»، «سید اجل شمسالدین عمر بخارایی»، «امیر احمد بناکتی» را میتوان یافت که دارای اصالت ایرانی و از اهالی «خوارزم» و «بخارا» بودهاند. ایجاد ساختارهای مرتبط با مسلمانان مانند:Huihui sitianjian（回回司天监） به معنای اداره رصدخانه مسلمانان،Huihui Yaowuyuan（回回药物院） به معنای موسسه داروخانه مسلمانان، Xiyu Qinjun Douzhihui Shisi（西域亲军都指挥使司） به معنای فرماندهی کل سپاه مسلمانان و حتی Huihui Guozijian（回回国子监） به معنای مدرسه سلطنتی مسلمانان نیز در همین دوران ایجاد شد که نشان از گسترش فراوان فرهنگ اسلامی در سرزمین چینی بود.
حضور اشعار سعدی، شاعر برجسته ایرانی در سرزمین چین و گزارش «ابن بطوطه» سفرنامهنویس مشهور از علاقمندی چینیان به اشعار سعدی و زبان و فرهنگ ایرانی نشانههایی از نفوذ فرهنگ ایرانی در سرزمین چینی است.
گسترش اسامی خاص شیعی مانند علی، فاطمه، حسن و حسین همچنین مضامین حکاکی شده بر روی برخی از مساجد اسلامی و قبرستانهای اسلامی در این کشور نشان از حضور شیعیان در مقاطع مختلفی در این سرزمین داشته است.
حتی امروزه نیز در فرهنگ چینی واژههای ایرانی یافت میشود که غالب این واژهها هویت مذهبی دارند. بهعنوان نمونه عالم دینی «آخوند»، نمازهای پنجگانه به ترتیب «نماز بامداد، نماز پیشین، نماز دیگر، نماز شام، نماز خفتن» و روزهای هفته به ترتیب «شنبه، یکشنبه، دوشنبه، سهشنبه، چهارشنبه، پنج شنبه، آدینه» خوانده میشود. همچنین به جای کلمه «الله» خدا، عمامه «دستار»، به جای وضو «آبدست» و به جای طهارت «پاکیزگی» به کار میبرند و در برخی مناطق نیز نماز خود را با جمله «به نام خداوند بخشاینده مهربان» آغاز میکنند.
اگرچه امکان بررسی کامل تاثیرات فرهنگی ایرانی و شیعی در تاریخ کشور چین در این نوشته کوتاه مسیر نیست، اما علاقمندان میتوانند برای مطالعه بیشتر در این زمینه به منابع مختلف تالیفشده توسط دانشمندان مسلمانان و غیرمسلمان چینی مراجعه کنند، بهعنوان نمونه کتاب «ورود و گسترش اسلام در چین» تالیف دانشمند ژاپنی«تازاکا کودو»، پژوهشهای «هوندا مینوبو» و ترجمه آن به فارسی در سال ۱۳۷۹ شمسی، مقاله «اسلام و مسلمانان در عصر یوان» تالیف جمالالدین بای شویی، کتاب «اسلام در چین» تالیف ابراهیم فنگ جین یوان، کتاب «اسلام و فرهنگ چین» تالیف محمد یوشع یانگ و علی یو جنگویی و مجموعه سه جلدی «مطالعات شیائورا جین» تالیف «لیو یینگ شنگ» منتشر شده در سال ۲۰۱۳ میلادی بخشی از کتابهایی است که به معرفی و تاثیرات زبان و فرهنگ اسلامی و شیعی در تاریخ چین پرداختهاند.
سید علی اصغر حسینی/ ابنا
---
پایان پیام
نظر شما