به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ حجتالاسلام والمسلمین احمد قاری، محقق، نویسنده و استاد حوزه علمیه تهران، در گفتوگو با خبرنگار ابنا با اشاره به جایگاه معنوی رهبر شهید، اظهار داشت: یکی از روشنترین مصادیق آیه شریفه «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا» شخصیت رهبر شهید است؛ شخصیتی که خداوند محبت و مودت او را در دل میلیونها انسان قرار داد.
وی افزود: این محبت صرفاً یک احساس اجتماعی یا عاطفی نبود، بلکه ریشه در ایمان، عمل صالح و حرکت در مسیر اهلبیت(ع) داشت؛ مسیری که هدف آن نجات انسان از سقوط، انحراف و سلطه ظلم است و به همین دلیل، محدود به یک جغرافیا یا جامعه خاص نمیشود، بلکه همه جهان انسانیت را دربر میگیرد.
محبت الهی، راز محبوبیتی که با تبلیغات به دست نمیآید
این استاد حوزه علمیه با اشاره به اینکه نفوذ اجتماعی درجات و مراتب مختلفی دارد، گفت: همانگونه که درباره امام خمینی(ره) نیز گفته میشد، ایشان از قدرتی کمنظیر در هدایت جامعه برخوردار بودند، رهبر شهید نیز این ویژگی را در مرتبهای برجسته از خود نشان داد؛ تا جایی که اعتماد و پیوند قلبی مردم با ایشان روزبهروز عمیقتر شد.
حجتالاسلام قاری با مرور فضای پس از ارتحال امام خمینی(ره) افزود: در آن مقطع، یکی از دغدغههای جدی، مسئله جانشینی و مدیریت آینده انقلاب و جهان اسلام بود؛ اما با گذشت زمان و آشکار شدن ویژگیهای شخصیتی، تدبیر، حکمت و توان مدیریتی رهبر شهید، جامعه اسلامی بیش از پیش به شایستگی ایشان برای این مسئولیت بزرگ اطمینان پیدا کرد.
وی در عین حال تصریح کرد: البته قدرت نفوذ، اختصاص به شخصیتهای الهی ندارد و تاریخ نمونههای فراوانی از افرادی را نشان میدهد که توانستهاند بر افکار عمومی اثر بگذارند؛ افرادی مانند بنیصدر، معاویه و برخی چهرههای دیگر نیز از نوعی قدرت جذب برخوردار بودند، اما این مسئله هرگز به معنای برخورداری از رهبری الهی نیست.
این پژوهشگر حوزوی با بیان اینکه نباید میان «رهبری الهی» و «رهبری کاریزماتیک» خلط کرد، اظهار داشت: رهبری الهی بر پایه جذابیتهای ظاهری یا ابزارهای قدرت شکل نمیگیرد، بلکه حقیقت آن، هدایت قلب انسانها و مدیریت بر دلهای آنان است.
وی افزود: این همان ویژگی برجستهای است که در سیره پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین علی(ع) مشاهده میکنیم؛ آنان پیش از آنکه بر رفتار مردم حکومت کنند، بر قلبهای مؤمنان نفوذ داشتند و همین امر موجب میشد پیروانشان با عشق، ایمان و اخلاص در مسیر آنان جانفشانی کنند.
حجتالاسلام قاری خاطرنشان کرد: در الگوهای رایج قدرت، ابزارهایی مانند سیاست، اجبار یا تبلیغات نقش تعیینکننده دارند، اما در رهبری الهی، محور اصلی محبتی است که خداوند در دل انسانها قرار میدهد؛ محبتی که جامعه را به سوی حقیقت و عدالت هدایت میکند.
وی با تأکید بر اینکه محبت الهی با مناسبات قدرت، تبعیض یا بازیهای سیاسی تفاوت ماهوی دارد، گفت: این محبت، هدیهای الهی است که بر اثر ایمان و عمل صالح در دل مردم ایجاد میشود و نتیجه آن، شکلگیری سرمایهای عظیم از اعتماد و دلبستگی اجتماعی است.
استاد حوزه علمیه تهران ادامه داد: ثمره چنین رهبری، محبوبیتی است که بدون تکیه بر ابزارهای رسانهای و تبلیغاتی شکل میگیرد و در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد؛ همانگونه که در مراسم تشییع رهبر شهید، میلیونها نفر با انگیزهای برخاسته از ایمان و محبت، در صحنه حضور یافتند.
تشییع رهبر شهید؛ رخدادی که فراتر از تحلیلهای مادی است
حجتالاسلام قاری با اشاره به بازتاب گسترده مراسم تشییع رهبر شهید در رسانههای داخلی و خارجی اظهار داشت: گزارشهای مختلف، شمار حاضران را دهها میلیون نفر برآورد کردند؛ رخدادی که از منظر علوم اجتماعی نیز شایسته بررسی دقیق است، اما نمیتوان آن را صرفاً با تحلیلهای مادی و جامعهشناختی توضیح داد.
وی افزود: اگر کسی بخواهد این پدیده را تنها با شاخصهای متعارف سیاسی یا اجتماعی تفسیر کند، از فهم بخش مهمی از واقعیت باز خواهد ماند؛ زیرا حقیقت ایمان و نقش معارف دینی در شکلگیری چنین پیوند عمیقی، عنصری است که در این تحلیلها کمتر مورد توجه قرار میگیرد.
حجتالاسلام قاری در ادامه با اشاره به یکی از خاطرات خود از رفتار رهبر شهید، اظهار داشت: آنچه بیش از هر چیز در برخورد با ایشان به چشم میآمد، روحیه مهرورزی، تواضع و توجه صمیمانه به مردم، بهویژه کودکان بود.
وی با نقل خاطرهای از دیدار رهبر شهید با یک خانواده، گفت: در آن دیدار، مادری با محبت خطاب به ایشان گفت که فرزندش فدای شما باشد و رهبر شهید نیز با نهایت مهربانی و تواضع پاسخ داد. این رفتار، تنها یک برخورد عاطفی نبود، بلکه جلوهای از همان حقیقتی بود که از آن با عنوان «مدیریت بر قلوب» یاد میکنیم.
این استاد حوزه علمیه افزود: چنین نفوذی از مسیر قدرت سیاسی یا جایگاه اجتماعی حاصل نمیشود، بلکه نتیجه ایمان، اخلاص، اخلاق اسلامی و عمل صالح است؛ ویژگیهایی که موجب میشود محبت یک انسان در دل مردم جای گیرد و ارتباطی عمیق و ماندگار میان رهبر و امت شکل بگیرد.
ادامه راه رهبر شهید، بدون شناخت اندیشههای او ممکن نیست
این پژوهشگر حوزوی با تأکید بر اینکه وداع مردم با رهبر شهید، صرفاً وداع با پیکر ایشان بود، اظهار داشت: اندیشه، آرمان و اهدافی که رهبر شهید برای تحقق آنها مجاهدت کرد، همچنان زنده است و باید در متن جامعه استمرار پیدا کند.
وی افزود: رسالت اصلی ایشان، تلاش برای آزادی انسانها از سلطه ظلم، استکبار و انحراف بود؛ آرمانی که امتداد همان راهی است که سیدالشهدا(ع)، امام رضا(ع) و دیگر پیشوایان الهی برای آن قیام کردند.
حجتالاسلام قاری تصریح کرد: از این رو، جمله «راه رهبر شهید را ادامه میدهیم» نباید به یک شعار احساسی و مقطعی تبدیل شود، بلکه باید پشتوانهای از شناخت، مطالعه و عمل داشته باشد.
وی با بیان اینکه وفاداری به آرمانهای رهبر شهید تنها با اظهار علاقه محقق نمیشود، گفت: کسانی که خود را پیرو این مسیر میدانند، باید اندیشهها، رهنمودها و مبانی فکری امامین انقلاب را بهصورت مستمر مطالعه کنند و آنها را در زندگی فردی و اجتماعی خود به کار گیرند.
این استاد حوزه علمیه ادامه داد: امروز دیگر فرصت به تعویق انداختن این مسئولیت وجود ندارد و هر فرد باید سهم خود را در شناخت و تبیین این معارف ایفا کند.
وی افزود: حتی اگر فردی برای خود برنامهای منظم جهت مطالعه آثار و اندیشههای رهبر شهید تنظیم کند و به آن پایبند باشد، میتوان گفت گامی در مسیر وفاداری به آرمانهای ایشان برداشته است.
حجتالاسلام قاری خاطرنشان کرد: جامعهای که نسبت به آموزش، تبیین و گسترش اندیشههای رهبر شهید اهتمام داشته باشد، در حقیقت راه او را ادامه داده است؛ اما اگر همه چیز در حد شعار باقی بماند، تحول واقعی در جامعه شکل نخواهد گرفت.
هر انسانی در قبال آرمانهای رهبر شهید مسئولیت دارد
وی با تأکید بر مسئولیت فردی در قبال آرمانهای رهبر شهید اظهار داشت: هر انسان باید از خود بپرسد که برای تحقق این اهداف چه وظیفهای بر عهده دارد و چه اقدامی میتواند انجام دهد.
این محقق و نویسنده حوزوی افزود: میدان خدمت برای همه یکسان نیست و هر فرد متناسب با توانایی، دانش، تجربه و جایگاه خود میتواند در این مسیر نقشآفرینی کند.
به گفته وی، ممکن است فردی بتواند مردم را با مسجد، معارف دینی و فعالیتهای فرهنگی پیوند دهد، فردی دیگر در محیط کار خود با رعایت عدالت، سلامت و پاکدستی خدمت کند و شخص دیگری نیز در عرصه آموزش، پژوهش و تبیین معارف اسلامی اثرگذار باشد.
حجتالاسلام قاری تصریح کرد: مهم آن است که هر انسان مسئولیت خود را بشناسد و از ظرفیتهای در اختیارش برای خدمت به جامعه و تحقق آرمانهای الهی بهره بگیرد.
جهاد تبیین، مهمترین عرصه وفاداری به رهبر شهید
این استاد حوزه علمیه برگزاری جلسات معرفتی، تبیین مبانی اعتقادی و معرفی آثار و اندیشههای رهبر شهید را از مهمترین عرصههای ادامه این مسیر دانست و گفت: جامعهای که شناخت رهبران الهی را به نسلهای جدید منتقل کند، در عمل وفاداری خود را به آنان نشان داده است.
وی افزود: شعار دادن آسان است، اما عمل به مسئولیتها دشوار خواهد بود و ارزش واقعی، در اقدام مستمر و برنامهریزیشده برای تحقق این اهداف است.
حجتالاسلام قاری ادامه داد: هر انسان باید همواره این پرسش را از خود داشته باشد که در قبال آرمانهای رهبر شهید چه وظیفهای بر عهده دارد و برای انجام آن چه برنامهای تدارک دیده است.
وی ترک میدان جهاد تبیین را به معنای فاصله گرفتن از آرمانهای رهبر شهید دانست و اظهار داشت: اگر تشییع پیکر ایشان پایان راه تلقی شود و اهداف، اندیشهها و آرمانهای او مورد غفلت قرار گیرد، در حقیقت راه ایشان به فراموشی سپرده شده است.
این استاد حوزه علمیه افزود: زنده نگه داشتن یاد شهدا تنها با برگزاری مراسم و ابراز احساسات تحقق پیدا نمیکند، بلکه ادامه راه آنان و تلاش برای تحقق اهدافشان، معنای حقیقی وفاداری به شهداست.
وی با اشاره به تفاوت ظرفیتها و تواناییهای افراد گفت: همه انسانها در برابر این مسئولیت سهیم هستند، اما سهم آنان یکسان نیست و هر کس باید متناسب با دانش، تجربه، جایگاه و توانایی خود در این میدان ایفای نقش کند.
حرکت انقلابی بدون تدبیر، میتواند به نتیجهای معکوس منجر شود
حجتالاسلام قاری در ادامه بر ضرورت همراه شدن اخلاص با آگاهی تأکید کرد و گفت: اگر فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی بدون شناخت، بصیرت و درک صحیح از اهداف انجام شود، ممکن است نتیجهای معکوس داشته باشد و ناخواسته به اسلام و آرمانهای انقلاب آسیب وارد کند.
وی افزود: از این رو، شناخت دقیق مبانی فکری و اهداف رهبر شهید، پیششرط هرگونه اقدام فرهنگی و اجتماعی است و بدون این شناخت، حتی انگیزههای صادقانه نیز ممکن است به نتیجه مطلوب نرسد.
حجتالاسلام احمد قاری در ادامه با اشاره به ضرورت عقلانیت در فعالیتهای فرهنگی و انقلابی، اظهار داشت: انگیزه، شجاعت و روحیه انقلابی، هرچند سرمایههای ارزشمندی هستند، اما اگر با شناخت، برنامهریزی و تدبیر همراه نباشند، ممکن است به جای پیشرفت، خسارت به دنبال داشته باشند.
وی با یادآوری خاطرهای از دوران دفاع مقدس افزود: در یکی از عملیاتها، اقدام نسنجیده یکی از نیروها موجب شد موقعیت رزمندگان آشکار شود و دشمن آنان را هدف قرار دهد. این تجربه نشان میدهد که صرف انگیزه، بدون شناخت صحیح از شرایط میدان، برای رسیدن به موفقیت کافی نیست.
این استاد حوزه علمیه تصریح کرد: همین اصل در عرصه فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی نیز صادق است و اقدام انقلابی زمانی ارزشمند و اثرگذار خواهد بود که بر پایه شناخت، برنامه، رعایت اقتضائات میدان و عقلانیت صورت گیرد.
وی با اشاره به تعبیر «آتش به اختیار» خاطرنشان کرد: این مفهوم هرگز به معنای اقدام هیجانی، خارج از چارچوب عقلانیت یا بدون برنامه نیست؛ همانگونه که در دوران دفاع مقدس نیز همه عملیاتها بر اساس آموزش، سازماندهی، نظم و فرماندهی انجام میشد، فعالیتهای فرهنگی نیز نیازمند همین اصول است.
مسجد باید به کانون تربیت، تبیین و جریانسازی فرهنگی تبدیل شود
حجتالاسلام قاری با تأکید بر اینکه تحقق آرمانهای رهبر شهید نیازمند فراهم شدن مقدمات آن است، اظهار داشت: اگر قرار است مسجد به پایگاه تبیین، حرکت فرهنگی و تحقق آرمانهای اسلام و انقلاب تبدیل شود، این هدف با شعار محقق نخواهد شد، بلکه مستلزم برنامهریزی، استمرار، نظم و فعالیت تدریجی است.
وی با هشدار نسبت به تصمیمهای مقطعی و احساسی افزود: نباید تحت تأثیر فضای هیجانی، تصمیمهای بزرگ و شتابزده گرفت و پس از مدت کوتاهی دچار خستگی یا ناامیدی شد. در مقابل، قانع شدن به حداقل فعالیتها نیز پاسخگوی نیازهای امروز جامعه نخواهد بود.
این استاد حوزه علمیه مسجد را محور تربیت، آگاهیبخشی و هدایت جامعه توصیف کرد و گفت: مسجد باید نهادی زنده، اثرگذار و الهامبخش باشد؛ مرکزی که بتواند در مسیر آرمانهای اسلام و انقلاب نقشآفرینی کند و این جایگاه تنها با کار مستمر، سنجیده و همراه با بصیرت به دست خواهد آمد.
استمرار راه رهبر شهید با اقدامات مقطعی تحقق پیدا نمیکند
وی با بیان اینکه نباید چند فعالیت محدود را به منزله انجام کامل مسئولیت در قبال آرمانهای رهبر شهید تلقی کرد، تصریح کرد: حضور در نماز جماعت، شرکت در مراسم یا برخی برنامههای مناسبتی، اگرچه ارزشمند است، اما بهتنهایی برای استمرار این مسیر کافی نیست.
حجتالاسلام قاری ادامه داد: مسجد باید به پایگاهی فعال و جریانساز تبدیل شود؛ مرکزی برای تربیت نیروهای مؤمن و مسئولیتپذیر، تعمیق معرفت دینی، جهاد تبیین و گسترش فرهنگ انقلاب اسلامی.
وی خاطرنشان کرد: اگر قرار است راه رهبر شهید تداوم یابد، این مسیر باید در متن زندگی مردم جریان پیدا کند؛ در مساجد، هیئتهای مذهبی، مراکز فرهنگی، دانشگاهها، مدارس و دیگر عرصههای اجتماعی. تحقق این هدف نیز تنها از طریق آموزش، برنامهریزی، استمرار و کار تشکیلاتی امکانپذیر است، نه با اقدامات مقطعی و صرفاً احساسی.
وفاداری حقیقی به رهبر شهید با شناخت، عمل و تربیت نسل آینده محقق میشود
این پژوهشگر حوزوی با تأکید بر پرهیز از شتابزدگی در فعالیتهای فرهنگی گفت: همانگونه که در همه عرصههای زندگی، دستیابی به موفقیت نیازمند نظم، صبر و برنامه است، در میدان فعالیتهای دینی و فرهنگی نیز باید با تدبیر، شناخت و استمرار حرکت کرد.
وی افزود: از سوی دیگر، نباید به انجام حداقل وظایف بسنده کرد و گمان برد که مسئولیت انسان پایان یافته است؛ بلکه ادامه راه رهبر شهید، حرکتی آگاهانه، تدریجی و مستمر را میطلبد که در آن هر فرد متناسب با دانش، توانایی و مسئولیت خود ایفای نقش کند.
حجتالاسلام قاری با بیان اینکه هر فرد میتواند در محیط خانواده، مسجد، محل کار، دانشگاه، مدرسه یا جامعه سهمی در تبیین حقایق و گسترش معارف اسلامی داشته باشد، اظهار داشت: اگر هر یک از ما متناسب با ظرفیت خود، گامی آگاهانه در مسیر دفاع از ارزشها، ترویج معارف دینی و تربیت نسل آینده برداریم، به مسئولیت خود عمل کردهایم.
وی تأکید کرد: جامعهای که افراد آن خود را در برابر آرمانهای الهی مسئول بدانند، هرگز دچار رکود و فراموشی نخواهد شد و اجازه نمیدهد یاد و راه رهبران الهی به مناسبتها و مراسم محدود شود.
این استاد حوزه علمیه در پایان با تأکید بر ضرورت شناخت عمیق اندیشههای رهبر شهید خاطرنشان کرد: وظیفه امروز جامعه، مطالعه، تبیین و بهکارگیری این اندیشهها در عرصههای مختلف زندگی فردی و اجتماعی و همچنین انتقال این معارف به نسلهای آینده است؛ چراکه استمرار این مسیر، روشنترین نشانه وفاداری به آرمانهایی است که رهبر شهید برای تحقق آنها مجاهدت کرد و سرانجام جان خود را در راه اسلام تقدیم کرد.
..............................
پایان پیام
نظر شما