به خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع)ـابنا از فارس، حجتالاسلام والمسلمین ابراهیم کلانتری، تولیت آستان مقدس حضرت شاهچراغ(ع) در نشست ۱۳۵ جهاد تبیین با موضوع «واکاوی ابعاد مختلف جنگ رمضان» در حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع)، با اشاره به مفهوم «استعمار فرانو» اظهار کرد: در این نوع استعمار، دستگاه استکباری تلاش میکند عناصر یک ملت را بهگونهای تحت تأثیر قرار دهد که بدون آنکه بدانند، به اهداف آن کمک کنند.
وی با اشاره به تفاوت استعمار فرانو با شیوههای سنتی سلطه افزود: در استعمار کهن، کشور استعمارگر بهصورت مستقیم سرزمین دیگری را تحت سلطه قرار میداد و در استعمار نو، افراد وابسته در رأس حکومتها قرار میگرفتند، اما در استعمار فرانو، هدف اصلی تغییر فکر مردم است.
حجتالاسلام والمسلمین کلانتری ادامه داد: وقتی ذهن و فکر جامعه تغییر کند، افراد میتوانند بدون آنکه خود متوجه باشند، در مسیری حرکت کنند که قدرتهای سلطهگر میخواهند؛ بنابراین برای تحقق اهداف سیاسی و اقتصادی، دیگر لزوماً نیازی به لشکرکشی و حضور مستقیم نیست.
تولیت آستان مقدس حضرت شاهچراغ(ع) با اشاره به مفهوم «ستون پنجم» در جنگهای نظامی، سیاسی و فرهنگی گفت: ممکن است عناصری در داخل کشور، آگاهانه یا ناآگاهانه، بهگونهای سخن بگویند یا عمل کنند که نتیجه آن تأمین خواستههای دشمن باشد.
استعمار فکری، مقدمه سلطه سیاسی و اقتصادی
وی با استناد به دیدگاه شهید مرتضی مطهری درباره استعمار فکری و فرهنگی گفت: نمیتوان یک ملت را از نظر اقتصادی و سیاسی تحت استعمار قرار داد، بدون اینکه در مرحلهای، تفکر آن ملت نیز تحت تأثیر قرار گرفته باشد.
حجتالاسلام والمسلمین کلانتری افزود: در چنین وضعیتی، شخصیت فکری انسان تغییر میکند و نسبت به داشتههای خود بدبین و نسبت به اندیشهای که از سوی استعمارگر ارائه شده، خوشبین میشود.
وی ادامه داد: نتیجه این فرآیند میتواند آن باشد که افراد نسبت به آداب، ادبیات، فلسفه، دین و کتابهای خود نگاه منفی پیدا کنند و نمونههای غربی را برتر از داشتههای خود بدانند.
غربزدگی و بیگانگی با داشتههای خود
تولیت آستان مقدس حضرت شاهچراغ(ع) در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مفهوم غربزدگی گفت: بخشی از گرفتاریهای کشور پیش و پس از انقلاب به این مسئله بازمیگردد.
وی با اشاره به تعریفی از جلال آلاحمد درباره غربزدگی، این پدیده را به «سنزدگی» در گندم تشبیه کرد و گفت: گندم سنزده از ظاهر تفاوتی با گندم سالم ندارد، اما مغز آن از بین رفته است؛ غربزدگی نیز میتواند به وضعیتی منجر شود که فرد در ظاهر شرایط مطلوبی داشته باشد، اما از درون از هویت و داشتههای خود فاصله گرفته باشد.
حجتالاسلام والمسلمین کلانتری با بیان اینکه انقلاب اسلامی فرصت شناخت بهتر این پدیده را فراهم کرد، افزود: طی دهههای گذشته نمونههایی از این نوع نگاه دیده شده که در آن برخی افراد نسبت به فرهنگ، ادبیات و اندیشه خودی بدبین و نسبت به نمونههای غربی خوشبین شدهاند.
انتقاد از تناقض میان شعارهای حقوق بشری و عملکرد غرب
وی در ادامه با اشاره به شعارهای غرب درباره تمدن، فرهنگ و حقوق بشر گفت: عملکرد برخی کشورهای غربی در تحولات منطقه نشان میدهد میان این شعارها و رفتار عملی آنها فاصله وجود دارد.
حجتالاسلام والمسلمین کلانتری با اشاره به تحولات غزه افزود: در حالی که تلاشهایی برای تصویب قطعنامه آتشبس در شورای امنیت انجام شد، آمریکا در مواردی با این روند مخالفت کرد و کشتار مردم غزه ادامه یافت.
تولیت آستان مقدس حضرت شاهچراغ(ع) با انتقاد از آنچه دوگانگی در توجه به حقوق انسانها و حیوانات خواند، گفت: در مواردی برای آسیبدیدن یک حیوان واکنشهای گستردهای نشان داده میشود، اما در غزه انسانها کشته و پیکر قربانیان زیر آوار باقی میماند.
ریشههای تاریخی گرایش به غرب
وی با اشاره به آغاز گرایشهای غربگرایانه در ایران از دوره فتحعلیشاه قاجار گفت: پس از شکستهای ایران در جنگ با روسیه، تلاش برای استفاده از دانش، سلاح و فناوری غرب آغاز شد، اما در ادامه برخی افرادی که برای فراگیری دانش و فناوری به غرب رفته بودند، به مروجان غربگرایی تبدیل شدند.
حجتالاسلام والمسلمین کلانتری با اشاره به دیدگاه سیدحسن تقیزاده درباره ضرورت فرنگیشدن ایران افزود: برخی جریانهای فکری آن دوره معتقد بودند ایران باید در ظاهر و باطن، آداب، علوم، صنایع و شیوه زندگی، از اروپا الگوبرداری کند.
وی این دیدگاه را یکی از نمونههای شکلگیری غربزدگی دانست و گفت: در چنین نگاهی، بهجای استفاده از ظرفیت تمدن ایرانی و اسلامی، همه راههای پیشرفت در الگوگیری کامل از غرب خلاصه میشود.
«توسعه» یا «پیشرفت»؛ اختلاف بر سر یک مفهوم
تولیت آستان مقدس حضرت شاهچراغ(ع) در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به برخی اظهارات درباره اینکه بدون آمریکا امکان توسعه وجود ندارد، خواستار تعریف دقیق مفهوم توسعه شد.
وی گفت: اگر منظور از توسعه، ساخت بزرگراه، سد، نیروگاه، پیشرفت در هوافضا، ارسال ماهواره و دستیابی به دانشهای نوین و پیشرفت در پزشکی، فیزیک و شیمی است، بسیاری از این دستاوردها در جمهوری اسلامی بدون وابستگی به آمریکا در حال تحقق است.
حجتالاسلام والمسلمین کلانتری افزود: رهبر معظم انقلاب تأکید کردهاند که در جمهوری اسلامی به جای واژه توسعه از «پیشرفت» استفاده شود؛ چراکه توسعه در مفهوم غربی آن میتواند با وابستگی، کنارگذاشتن دین و بیتوجهی به مظلوم همراه باشد.
تأکید بر شفافگویی درباره «صلح شرافتمندانه»
وی همچنین با اشاره به طرح موضوع «صلح شرافتمندانه» گفت: کسی که از صلح شرافتمندانه سخن میگوید باید دقیقاً فرآیند آن را مشخص کند و بهصورت روشن بگوید منظورش از این مفهوم چیست.
حجتالاسلام والمسلمین کلانتری ادامه داد: همه طرفدار صلح شرافتمندانه هستند، اما در شرایطی که کشور درگیر جنگ است، نباید با ایجاد دوگانههایی مانند جنگطلب و صلحطلب موجب شکلگیری دو دستگی در جامعه شد.
تولیت آستان مقدس حضرت شاهچراغ(ع) در پایان ابراز امیدواری کرد بحث درباره غربزدگی و ابعاد آن در نشستهای آینده «جهاد تبیین» نیز ادامه پیدا کند.
نظر شما