به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ آیت‌الله احمد مبلغی، عضو مجلس خبرگان رهبری، در آیین بزرگداشت و پیش‌همایش کنگره علمی و بین‌المللی عالم مجاهد شهید سیدحسن نصرالله در قم، با تشریح مبانی فکری این شهید درباره وحدت اسلامی، تأکید کرد: وحدت به معنای یکسان‌سازی ساختارهای سیاسی، ادغام مذاهب یا از میان بردن تفاوت‌های فرهنگی و اعتقادی نیست؛ بلکه بر پایه برادری مسلمانان، همکاری برای تحقق مصالح مشترک و احترام متقابل به هویت‌ها و مقدسات شکل می‌گیرد.
وی با اشاره به اینکه می‌توان از سخنان و مواضع شهید سیدحسن نصرالله، چارچوبی روشن برای فهم وحدت اسلامی استخراج کرد، اظهار داشت: این وحدت از یک سو بر اخوت اسلامی به‌عنوان پیوندی وجودی و عاطفی استوار است و از سوی دیگر، با تعاون، همکاری و اقدام مشترک مسلمانان در عرصه اجتماعی معنا پیدا می‌کند.
وحدت؛ همگرایی در عین حفظ تفاوت‌ها
آیت‌الله مبلغی با بیان اینکه وحدت اسلامی باید تنوع مذهبی، فرهنگی، زبانی و تاریخی مسلمانان را به رسمیت بشناسد، تصریح کرد: همبستگی امت اسلامی به معنای محو ویژگی‌های ملت‌ها یا نادیده گرفتن هویت‌های اعتقادی آنان نیست؛ بلکه احترام به تفاوت‌ها و انعطاف در برابر واقعیت‌های متنوع جوامع اسلامی، از الزامات این همبستگی است.
وی افزود: اسلام در گستره‌ای وسیع، از شمال و غرب آفریقا تا شرق آسیا، اندونزی و جنوب فیلیپین گسترش یافته است؛ اما این گسترش به معنای حذف زبان‌ها، آداب، سنت‌ها، ادبیات، اشعار و هنر ملت‌ها نبوده است. آنچه با ارزش‌های اسلامی ناسازگار بوده، مورد نقد قرار گرفته، اما اصل بر حفظ ویژگی‌های فرهنگی ملت‌ها و احترام به آنها بوده است.
عضو مجلس خبرگان رهبری این نگاه را نشان‌دهنده توجه شهید سیدحسن نصرالله به واقعیت‌های اجتماعی و تاریخی امت اسلامی دانست و تأکید کرد: وحدت باید زمینه همگرایی ملت‌ها و دولت‌های اسلامی را فراهم کند، نه اینکه به حذف تفاوت‌ها و تشدید اختلافات بینجامد.
پنج الگوی ناسازگار با وحدت اسلامی
آیت‌الله مبلغی با اشاره به الگوهایی که به گفته وی با حقیقت وحدت اسلامی سازگار نیستند، اظهار داشت: یکسان‌سازی ساختار سیاسی دولت‌ها، ادغام مذاهب و ساختن مذهبی جدید، از بین بردن تمایزهای مذهبی، ذوب کردن یک مذهب در مذهب دیگر و تلاش برای جذب پیروان مذاهب دیگر به مذهب خود، از جمله رویکردهایی هستند که نباید با وحدت اسلامی اشتباه گرفته شوند.
وی با تفکیک وحدت واقعی از وحدت تشکیلاتی افزود: اینکه همه کشورهای اسلامی در یک ساختار سیاسی واحد ادغام شوند، با همکاری و همگرایی میان دولت‌ها و ملت‌های مسلمان تفاوت دارد. مسلمانان می‌توانند در کشورهای مختلف و با ساختارهای سیاسی متفاوت زندگی کنند و در عین حال، برای تحقق منافع و اهداف مشترک با یکدیگر همکاری داشته باشند.
این عضو مجلس خبرگان رهبری با اشاره به دیدگاه امام خمینی(ره) درباره اتحاد جماهیر اسلامی، خاطرنشان کرد: پیگیری وحدت جهان اسلام باید با توجه به شرایط موجود و با تکیه بر مبانی مشترک صورت گیرد؛ ازاین‌رو، ضرورت همکاری میان مسلمانان را نباید به معنای لزوم تشکیل یک ساختار سیاسی واحد برای همه کشورهای اسلامی دانست.
اخوت و تعاون؛ زیربنای همبستگی امت
وی با تشریح دو رکن اساسی وحدت در اندیشه شهید سیدحسن نصرالله، اخوت اسلامی را زیرساخت همبستگی مسلمانان و تعاون را زمینه تحقق عملی آن معرفی کرد و گفت: تلاش برای تقویت برادری اسلامی باید با همکاری و اقدام مشترک همراه باشد تا وحدت از سطح یک مفهوم ذهنی و عاطفی فراتر برود و در مناسبات اجتماعی و روابط میان ملت‌ها و دولت‌ها نمود پیدا کند.
آیت‌الله مبلغی سرنوشت مشترک، مسیر واحد، همزیستی و مواجهه با چالش‌های مشترک را نیز از زمینه‌های همگرایی در جهان اسلام برشمرد و افزود: تمرکز بر این اشتراکات می‌تواند ملت‌ها و دولت‌های اسلامی را به سمت همکاری منسجم‌تر سوق دهد.
احترام به مقدسات؛ شرط اعتماد میان مذاهب
عضو مجلس خبرگان رهبری، احترام به هویت و مقدسات پیروان مذاهب دیگر را از مؤلفه‌های مهم وحدت در سیره شهید سیدحسن نصرالله دانست و با نقل خاطره‌ای از دیدار خود با این شهید اظهار داشت: در یکی از گفت‌وگوها، نگرانی یکی از علمای اهل سنت درباره انتقاد از صحابه مطرح شد و شهید نصرالله بر ضرورت توجه به حساسیت‌های اعتقادی و احترام به مقدسات تأکید داشت.
وی افزود: احترام به مقدسات دیگر مذاهب نباید صرفاً در حد توصیه‌ای اخلاقی باقی بماند، بلکه لازم است در رفتارهای اجتماعی و روابط میان پیروان مذاهب نیز رعایت شود. نادیده گرفتن هویت مذهبی دیگران و تعرض به مقدسات آنان، با ایجاد و استمرار وحدت اسلامی سازگار نیست.
حمایت از ملت‌های مظلوم، جلوه عملی وحدت
آیت‌الله مبلغی با تأکید بر اینکه وحدت اسلامی باید در مواجهه با مسائل واقعی امت اسلامی خود را نشان دهد، اظهار داشت: نمی‌توان نسبت به رنج و فشار واردشده بر بخشی از مسلمانان بی‌تفاوت بود و در عین حال، از همبستگی امت سخن گفت.
وی مسئله فلسطین را از عرصه‌هایی دانست که ضرورت همبستگی و اقدام مشترک مسلمانان را آشکار می‌کند و افزود: حمایت از ملت فلسطین و توجه به رنج‌های آن، در چارچوب مسئولیت مشترک مسلمانان معنا پیدا می‌کند. در نگاه شهید سیدحسن نصرالله، مقاومت در برابر ظلم و حمایت از ملت‌های مظلوم، جایگاهی مهم داشت.
همکاری‌های علمی شیعه و اهل سنت؛ راهی برای تقویت همگرایی
عضو مجلس خبرگان رهبری، گسترش همکاری‌های علمی و فقهی میان شیعه و اهل سنت را از دیگر محورهای اندیشه وحدت‌گرایانه شهید سیدحسن نصرالله برشمرد و گفت: حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها و مراکز علمی می‌توانند با توسعه فعالیت‌های مشترک، زمینه شناخت متقابل و بررسی دیدگاه‌های فقهی مذاهب اسلامی را فراهم کنند.
وی با اشاره به خاطره‌ای از دیدار با شهید نصرالله افزود: در یکی از این دیدارها، پیشنهاد تشکیل گروهی از متخصصان فقه شیعه و اهل سنت برای بررسی مباحث فقه اسلامی مطرح شد که شهید نصرالله از آن استقبال کرد و سه نفر را برای همکاری در این زمینه معرفی کرد.
آیت‌الله مبلغی همچنین به تولید برنامه‌هایی با محوریت فقه مقارن در شبکه المنار اشاره کرد که در آن دیدگاه‌های فقهی شیعه و اهل سنت بررسی می‌شد و اظهار داشت: چنین فعالیت‌هایی می‌تواند به افزایش شناخت متقابل و تقویت زمینه‌های مشترک علمی میان مذاهب اسلامی کمک کند.
مقابله با تفرقه‌افکنی و گسترش همکاری‌های فراگیر
وی با بیان اینکه مقابله با تفرقه باید در عرصه‌های فرهنگی، آموزشی و اجتماعی نیز دنبال شود، گفت: شهید سیدحسن نصرالله نسبت به رفتارها و فعالیت‌هایی که اختلاف میان مسلمانان را تشدید می‌کرد، حساس بود و برای جلوگیری از گسترش محتوای تفرقه‌انگیز اقدام می‌کرد.
آیت‌الله مبلغی با نقل خاطراتی از برخورد شهید نصرالله با برخی آثار و مطالب اختلاف‌برانگیز در لبنان و نیز تذکر درباره محتوای تفرقه‌افکن در برنامه‌های آموزشی، تأکید کرد: پاسداری از وحدت تنها به بیان ضرورت همبستگی محدود نمی‌شود، بلکه مستلزم توجه به آثار رفتارها و تولیدات فرهنگی و علمی بر روابط میان مذاهب است.
وی همچنین با اشاره به ضرورت انعطاف در برابر واقعیت‌های اجتماعی جهان اسلام افزود: شهید سیدحسن نصرالله برای فعالیت‌های مشترک، به ظرفیت‌های موجود و ضرورت مشارکت طیف‌های مختلف توجه داشت و در برخی موارد بر استفاده از افرادی فراتر از مجموعه حزب‌الله تأکید می‌کرد تا دامنه همکاری‌ها به سطح گسترده‌تری از جهان اسلام توسعه یابد.
تأکید بر مصالح مشترک امت اسلامی در شرایط حساس
عضو مجلس خبرگان رهبری در پایان با اشاره به شرایط جهان اسلام، توجه به اصول وحدت و مصالح مشترک مسلمانان را ضروری دانست و اظهار داشت: در شرایط حساس منطقه، باید با درک اقتضائات تاریخی، بر مبانی مشترک امت اسلامی تمرکز کرد و از اقداماتی که به جدایی و تضعیف همبستگی مسلمانان می‌انجامد، پرهیز داشت.
وی تأکید کرد: توجه به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره وحدت و تمرکز بر مصالح امت اسلامی می‌تواند در تقویت پیوندهای میان مسلمانان مؤثر باشد؛ مسیری که تحقق آن به احترام متقابل، همکاری عملی و پرهیز از رفتارهای تفرقه‌افکنانه نیاز دارد.
..............................
پایان پیام
نظر شما