به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ مقامهای محلی طالبان در استان غزنی اعلام کردند که اختلاف ۱۰ساله میان ساکنان دو روستای «شیرآباد» و «نیخته» در شهرستان قرهباغ این استان، با میانجیگری بزرگان قومی و مسئولان محلی پایان یافته است.
این منازعه که بر سر استفاده از منابع مشترک آب کشاورزی میان ساکنان عمدتاً پشتون روستای شیرآباد و ساکنان هزاره روستای نیخته آغاز شده بود، طی یک دهه گذشته به درگیریهای خونینی منجر شده است.
سردار محمد مدنی، معاون استاندار طالبان در غزنی، در مراسم اعلام پایان این اختلاف گفت که منازعه میان ساکنان دو روستا، تلفات جانی و خسارتهای گستردهای به خانوادههای دو طرف وارد کرده است.
بر اساس آمار اعلامشده از سوی مقامهای محلی طالبان، در جریان این درگیریها حدود ۱۳ نفر کشته و پنج نفر دیگر زخمی شدهاند.
ساکنان دو روستا روز سهشنبه، ۲۸ مهرماه، با حضور بزرگان قومی، شماری از بازرگانان و مسئولان اداره امور مرزی و اقوام طالبان، توافقنامهای برای پایان اختلافات امضا کردند و متعهد شدند از تکرار درگیریها جلوگیری کنند.
در جریان این مراسم، شماری از خانوادههایی که عزیزان خود را در این منازعه از دست داده بودند، با اعلام گذشت و بخشش، بر ضرورت پایان دشمنی و بازگشت روابط مسالمتآمیز میان دو روستا تأکید کردند.
سید گلاحمد معتمدی، رئیس شورای علمای شیعه غزنی، نیز با اشاره به تلاشهای ناموفق گذشته برای حل این منازعه، از نقش میانجیگران و بزرگان قومی در دستیابی به توافق صلح قدردانی کرد.
ادعای پایان تعصب قومی؛ روایتی متفاوت از وضعیت هزارهها
مقامهای طالبان در مراسم اعلام پایان این منازعه، توافق میان دو روستا را نشانهای از کاهش تعصبات قومی در دوران حکومت خود معرفی کردند.
با این حال، تعمیم موفقیت یک مصالحه محلی به پایان تبعیض قومی در سراسر افغانستان، با یافتههای منتشرشده از سوی نهادهای بینالمللی حقوق بشر همخوانی ندارد.
آژانس پناهندگی اتحادیه اروپا در گزارش سال ۲۰۲۶ خود، با بررسی وضعیت هزارهها و شیعیان افغانستان، به موارد متعددی از تبعیض در دسترسی به خدمات عمومی، توزیع کمکهای بشردوستانه، اختلافات مالکیت زمین و حضور محدود اقلیتهای قومی و مذهبی در ساختار اداری طالبان اشاره کرده است.
این نهاد همچنین گزارش داده که در برخی منازعات زمین، هزارهها با مشکلات بیشتری برای پیگیری حقوق مالکیت خود مواجه بودهاند و شماری از خانوادههای هزاره در مناطق مختلف افغانستان، در پی اختلافات ملکی، ناچار به ترک خانهها و زمینهایشان شدهاند.
دیدهبان حقوق بشر و سازمان عفو بینالملل نیز پیشتر درباره تخلیه اجباری خانوادههای هزاره و برخوردهای تبعیضآمیز در منازعات زمین هشدار دادهاند.
در چنین شرایطی، هرچند پایان اختلاف خونین میان دو روستای غزنی اقدامی مثبت در مسیر حفظ جان شهروندان و تقویت همزیستی اجتماعی محسوب میشود، اما نمیتوان آن را بهتنهایی نشانه پایان تبعیض قومی و مذهبی در افغانستان دانست.
بهویژه آنکه در ماههای اخیر، گزارشهای دیگری نیز درباره اختلافات مالکیت، تخلیه خانههای مسکونی و فشار بر ساکنان مناطق هزارهنشین، از جمله در غزنی، بامیان و هرات منتشر شده است.
از سوی دیگر، منازعه شیرآباد و نیخته اساساً بر سر حق استفاده از آب کشاورزی شکل گرفته بود و برای نسبتدادن تمامی مراحل این اختلاف به انگیزههای قومی، شواهد مستقلی لازم است.
پایان این اختلاف، افزون بر تلاش مقامهای محلی، حاصل میانجیگری بزرگان، روحانیون و افراد مورد اعتماد دو جامعه بوده است؛ نقشی که در ارزیابی فرایند صلح نباید نادیده گرفته شود.
اکنون پرسش اساسی این است که آیا طالبان همان رویکردی را که در مصالحه دو روستای غزنی از آن سخن میگویند، در رسیدگی به دیگر اختلافات مالکیت و مطالبات حقوقی هزارهها و شیعیان افغانستان نیز به کار خواهند گرفت؟
پایان یک درگیری محلی زمانی میتواند به الگویی پایدار برای همزیستی قومی تبدیل شود که با اجرای عادلانه توافقها، رعایت حقوق مالکیت، دسترسی برابر به منابع عمومی و جلوگیری از برخوردهای تبعیضآمیز همراه باشد.
در غیر این صورت، اعلام پایان تعصبات قومی در یک مراسم رسمی، بهتنهایی نمیتواند پاسخگوی نگرانیهای جامعه هزاره و شیعه درباره تبعیض و نابرابری در افغانستان باشد.
........................
پایان پیام/
نظر شما