خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت (ع) ـ ابنا: در دنیای امروز، اطمینان از حلال بودن درآمدهای مالی از دغدغه‌های اصلی مؤمنان است.از آنجا که بانک‌ها و مؤسسات مالی ارکان اصلی گردش سرمایه در جامعه به شمار می‌روند، شناخت دقیق ماهیت فقهی قراردادها، تسهیلات و سودهای بانکی، چراغ راهی است تا فعالان عرصه اقتصاد و عموم شهروندان با اطمینان خاطر از حلال بودن درآمدهای خود، گام بردارند و از خطرات بزرگ مالی رها گردند. در همین راستا، حجت‌الاسلام والمسلمین رضا محمدی شاهرودی به پرسش‌ها و ابهامات پیرامون این موضوع پاسخ داده است.
بسم الله الرحمن الرحیم.
اگر مشتری و کارمندان بانک به قوانین و ضوابط شرعی عمل کنند، تسهیلات بانکی ربا محسوب نمی‌شود. برای مثال، فرض کنید بانک پولی به شما می‌دهد تا خانه خود را بازسازی کنید یا یخچالی را خریداری نمایید؛ این کار از طریق خرید نقد و فروش نسیه انجام می‌شود و فاصله قیمتیِ میان نقد و نسیه، به عنوان سودِ معاملات توسط بانک دریافت می‌گردد.
حکایت این موضوع درست مانند آن است که بخواهید از یک مغازه‌دار یخچال بخرید؛ او قیمت نقدی یخچال را ۱۰ میلیون تومان و قیمت نسیه آن را ۱۵ میلیون تومان تعیین می‌کند. چون پول نقد ندارید، آن را به صورت اقساطی (مثلاً ۱۰ قسط ۱.۵ میلیون تومانی) برمی‌دارید. در بانک نیز به جای خرید مستقیم از مغازه، مبلغی به شما داده می‌شود تا خودتان کالا را خریداری کنید، با این تفاوت که اقساط آن به جای مغازه‌دار، به بانک پرداخت می‌شود و این همان مبادله شرعی «نقد و نسیه» است.
نوع دیگری از تسهیلات، مشارکت در سود و سرمایه است؛ به این صورت که بانک سرمایه‌ای را در اختیار یک تاجر، کاسب یا دامدار قرار می‌دهد تا با آن کار کند و درصدی از درآمد حاصله (مثلاً ۳۰ درصد سهم بانک و ۷۰ درصد سهم عامل) را به عنوان سود دریافت کند.
بنابراین، اگر این فرآیندها دقیق و بر اساس ضوابط شرعی اجرا شوند، هیچ‌گونه ربایی در کار نخواهد بود؛ ربا زمانی شکل می‌گیرد که یکی از دو طرف (مشتری یا مأموران بانک) قوانین را رعایت نکرده و کار را از مسیر صحیح خارج کنند.
نظر شما