به گزارش خبرگزاری اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ حجت‌الاسلام والمسلمین صالح، معاون فرهنگی و تربیتی جامعةالمصطفی العالمیه، در همایش «مکتب فاطمی، الگوی حق‌طلبی و خونخواهی امام شهید» که به همت مرکز فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی تبیان افغانستان و با همکاری اداره‌کل تبلیغات اسلامی استان قم در سالن کوثر این اداره‌کل برگزار شد، حضرت فاطمه زهرا(س) را شخصیتی بی‌نظیر و الگویی مترقی برای جهان اسلام و بشریت دانست.
وی در ابتدای سخنان خود با سلام و درود به حضرت فاطمه زهرا(س)، ضمن قدردانی از برگزارکنندگان همایش و مجموعه اداره‌کل تبلیغات اسلامی استان قم، اظهار داشت: نخستین هدف از برگزاری چنین نشست‌هایی باید معرفت‌افزایی و شناخت یک الگوی مترقی به نام فاطمه زهرا(س) باشد.
فاطمه‌شناسی؛ ضرورتی برای نسل امروز و آینده
معاون فرهنگی و تربیتی جامعةالمصطفی العالمیه با تأکید بر ضرورت مطالعه عمیق درباره شخصیت حضرت زهرا(س) گفت: فاطمه‌شناسی و مطالعه پیرامون شخصیت استثنایی و بی‌نظیر آن حضرت یک ضرورت جدی است و هرکدام از ما باید از خود بپرسیم تاکنون چند کتاب کامل درباره حضرت زهرا(س) مطالعه کرده‌ایم و میزان شناخت ما از این بانوی بزرگوار چقدر است.
وی با اشاره به ضرورت آشنایی فرزندان و نسل جدید با معارف و شخصیت حضرت زهرا(س)، کتاب «فاطمه الزهرا» اثر علامه امینی و کتاب «حقیقت عظیم» شامل مجموعه دیدگاه‌ها و اندیشه‌های امام شهید درباره حضرت فاطمه(س) را از آثار ارزشمند در این زمینه معرفی کرد.
صالح پیشنهاد کرد فعالان فرهنگی، مسئولان هیئت‌های مذهبی و مجموعه‌های تبلیغی با برگزاری مسابقات کتاب‌خوانی از کتاب «حقیقت عظیم»، زمینه مطالعه و آشنایی بیشتر اقشار مختلف جامعه با سیره حضرت زهرا(س) را فراهم کنند.
وی افزود: حتی می‌توان با برگزاری مسابقات فرهنگی و معرفی برگزیدگان، فضای مناسبی برای مطالعه این اثر ارزشمند ایجاد کرد.
مکتب فاطمی تنها به برگزاری مجالس سوگواری محدود نمی‌شود
این استاد حوزه و دانشگاه با طرح این پرسش که چگونه می‌توان فضائل حضرت زهرا(س) را در وجود خود محقق کرد، اظهار داشت: شناخت فضائل یک مرحله است، اما مسئله اصلی این است که چگونه آن فضائل را در شخصیت خودمان به وجود بیاوریم؛ یعنی جامعه‌ای که پیرو حضرت فاطمه زهرا(س) است، بتواند آن الگو را در اندیشه، مواضع و رفتار خود متجلی کند.
وی با بیان اینکه مکتب به مجموعه‌ای از نظریه‌ها، اعتقادات، رفتارها و باورهای مرتبط و پیوسته گفته می‌شود، تصریح کرد: مکتب فاطمی صرفاً یک نظریه یا مجموعه‌ای از سخنان درباره فضائل حضرت زهرا(س) نیست، بلکه مجموعه‌ای منسجم از سیره اعتقادی، عبادی، اخلاقی و اجتماعی آن حضرت است.
صالح خاطرنشان کرد: اگر هزاران مجلس سوگواری برگزار شود و مجالسی با عنوان مکتب فاطمی شکل بگیرد، اما خروجی این برنامه‌ها همان افراد گذشته باشند و تغییری در اندیشه و رفتار جامعه ایجاد نشود، به هدف اصلی دست نیافته‌ایم.
وی با اشاره به تأثیرپذیری شخصیت‌هایی همچون شهید سلیمانی از مکتب فاطمی گفت: یکی از عوامل برجستگی شجاعت و جرئت‌مندی شهید سلیمانی، ارادت ویژه ایشان به حضرت زهرا(س) و الگوگیری از شخصیت آن بانوی بزرگوار بود.
طهارت فکری، اعتقادی و رفتاری؛ سه ساحت مهم در شخصیت حضرت زهرا(س)
معاون فرهنگی و تربیتی جامعةالمصطفی العالمیه در ادامه با اشاره به آیه تطهیر، آیه ۳۳ سوره احزاب، به تبیین ابعاد طهارت در شخصیت حضرت فاطمه زهرا(س) پرداخت و اظهار داشت: طهارت انسان را باید در سه ساحت بررسی کرد؛ نخست طهارت فکری و اعتقادی، دوم طهارت در نیت، هدف و مقصد و سوم طهارت در عمل و رفتار.
وی افزود: حضرت زهرا(س) در همه این ابعاد، الگویی کامل از پاکی و طهارت است؛ طهارت در اندیشه و اعتقاد، طهارت در نیت و اهداف و طهارت در رفتار و عمل.
صالح با اشاره به داستان هابیل و قابیل در قرآن کریم گفت: قرآن کریم در تبیین ماجرای دو فرزند حضرت آدم(ع) به مسئله پذیرش قربانی اشاره می‌کند؛ هابیل بهترین محصول کشاورزی خود را برای قربانی آورد، اما قابیل از آنچه در اختیار داشت، قربانی نامرغوبی انتخاب کرد.
وی ادامه داد: قرآن کریم در بیان علت پذیرش قربانی یکی از آن دو می‌فرماید: «إِنَّمَا یَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِینَ»؛ خداوند تنها از پرهیزگاران می‌پذیرد.
معاون فرهنگی و تربیتی جامعةالمصطفی العالمیه با بیان اینکه ریشه بسیاری از انحرافات اخلاقی و اجتماعی در آلودگی درونی انسان است، افزود: در همان داستان، حسادت زمینه‌ساز نخستین قتل در تاریخ بشریت شد. این موضوع نشان می‌دهد که پاکی قلب و دوری از حسادت تا چه اندازه در سلامت فرد و جامعه اهمیت دارد.
عبودیت و خوف الهی؛ جلوه‌ای برجسته از سیره فاطمی
صالح با اشاره به جایگاه عبودیت در زندگی حضرت زهرا(س) گفت: اسلام عبادت را به مجموعه‌ای از مناسک محدود نکرده، بلکه آن را در تمام ساحت‌های زندگی انسان جاری ساخته است.
وی با استناد به روایات مربوط به عبادت حضرت زهرا(س) اظهار داشت: پیامبر اکرم(ص) درباره دختر خود فرمودند هنگامی که فاطمه در محراب عبادت می‌ایستاد، نور او برای فرشتگان آسمان می‌درخشید و خداوند به ملائکه از جایگاه عبادت و خشوع او خبر می‌داد.
وی افزود: در این روایت آمده است که حضرت زهرا(س) از خوف الهی چنان خاشع بود که بدن مبارکش به لرزه درمی‌آمد و با تمام وجود و حضور قلب به عبادت خداوند می‌پرداخت.
معاون فرهنگی و تربیتی جامعةالمصطفی العالمیه با اشاره به روایت امام حسن مجتبی(ع) درباره عبادت مادرشان گفت: امام حسن(ع) می‌فرماید شبی مادرم فاطمه(س) را دیدم که در محراب عبادت ایستاده بود و پیوسته به رکوع و سجود می‌پرداخت تا سپیده صبح آشکار شد.
وی ادامه داد: در همان روایت آمده است که حضرت زهرا(س) برای مردان و زنان مؤمن دعا می‌کرد، نام آنان را می‌برد و فراوان برایشان دعا می‌کرد، اما برای خود چیزی درخواست نمی‌کرد.
صالح افزود: هنگامی که امام حسن(ع) از مادرشان پرسید چرا همان‌گونه که برای دیگران دعا می‌کنید، برای خود دعا نمی‌کنید، حضرت فرمود: «یا بُنَیَّ، الجارُ ثُمَّ الدّارُ»؛ فرزندم، نخست همسایه، سپس اهل خانه.
وی این رفتار را جلوه‌ای از ایثار، مسئولیت‌پذیری و توجه به سرنوشت دیگران دانست و خاطرنشان کرد: انسان باید در برابر جامعه احساس مسئولیت داشته باشد و حتی در خلوت خود نیز دیگران را فراموش نکند.
ایثار حضرت زهرا(س)؛ الگویی که قرآن برای بشریت جاودانه کرد
معاون فرهنگی و تربیتی جامعةالمصطفی العالمیه در بخش دیگری از سخنان خود به آیه هشتم سوره انسان اشاره کرد و گفت: قرآن کریم با بیان «وَیُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَیٰ حُبِّهِ مِسْکِینًا وَیَتِیمًا وَأَسِیرًا»، یکی از جلوه‌های برجسته ایثار اهل‌بیت(ع) را به تصویر کشیده است.
وی با اشاره به ماجرای نذر حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س) برای شفای امام حسن و امام حسین(ع) افزود: در جریان این نذر، خانواده اهل‌بیت(ع) سه شب متوالی غذای خود را به مسکین، یتیم و اسیر بخشیدند؛ درحالی‌که خودشان نیز به غذا نیاز داشتند.
صالح با اشاره به تفسیر امام شهید از واژه اسیر در این آیه اظهار داشت: اسیری که در این آیه از او یاد شده، بنا بر توضیح مطرح‌شده در این تفسیر، اسیر غیرمسلمان بوده است؛ نکته‌ای که نشان‌دهنده گستره نگاه انسانی و اخلاقی مکتب اهل‌بیت(ع) است.
وی در ادامه با اشاره به کتاب تفسیر «بیان» و توصیه به مطالعه آثار تفسیری امام شهید گفت: این آثار می‌تواند برای خانواده‌ها و به‌ویژه نسل جوان منبع ارزشمندی برای آشنایی با معارف قرآن باشد.
معاون فرهنگی و تربیتی جامعةالمصطفی العالمیه همچنین به ماجرای بخشیدن لباس شب عروسی حضرت زهرا(س) اشاره کرد و گفت: در شب عروسی حضرت، نیازمندی به ایشان مراجعه کرد و آن بانوی بزرگوار لباس ارزشمند خود را به او بخشید.
وی افزود: وقتی پیامبر اکرم(ص) بعداً علت استفاده دخترشان از لباس کهنه را پرسیدند، حضرت به آیه شریفه «لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّیٰ تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ» اشاره کردند؛ یعنی انسان به مقام نیکی نمی‌رسد مگر آنکه از آنچه دوست دارد انفاق کند.
صالح با تأکید بر اهمیت اخلاص در عمل گفت: حضرت زهرا(س) در انفاق و اطعام، هیچ انتظار پاداش و تشکری از دیگران نداشت و قرآن کریم این روحیه را در عبارت «إِنَّمَا نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِیدُ مِنْکُمْ جَزَاءً وَلَا شُکُورًا» به تصویر کشیده است.
حضرت زهرا(س)؛ ظرفیت بزرگ وحدت‌آفرینی در جهان اسلام
صالح در ادامه با اشاره به تجربه حضور خود در کشورهای مختلف اسلامی، حضرت فاطمه زهرا(س) را یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های وحدت‌آفرینی میان مسلمانان دانست و اظهار داشت: فضائل حضرت زهرا(س) تنها در منابع شیعی مطرح نیست، بلکه در منابع معتبر اهل‌سنت نیز روایات فراوانی درباره شخصیت ایشان وجود دارد.
وی با اشاره به سال‌ها حضور خود در کشور چین گفت: حدود هفت سال در چین زندگی کردم. این کشور حدود ۱۰۰ میلیون مسلمان دارد که اکثریت آنان اهل‌سنت و حنفی‌مذهب هستند و در کنار آنان جمعیتی از شیعیان دوازده‌امامی و اسماعیلی نیز زندگی می‌کنند.
معاون فرهنگی و تربیتی جامعةالمصطفی العالمیه افزود: مسلمانان اهل‌سنت چین مراسمی با عنوان «فاطمه، یادگار پیامبر اسلام» برگزار می‌کنند و در شهرهای مختلف، از جمله پکن، برای این مناسبت گردهم می‌آیند.
وی ادامه داد: در این مراسم، چند روز پیش از برگزاری، مردم نذورات خود را جمع‌آوری می‌کنند، حبوبات و گوشت تهیه می‌کنند و در مساجد با قرائت قرآن و برگزاری برنامه‌های ویژه، ارادت خود را به حضرت زهرا(س) ابراز می‌دارند.
صالح با اشاره به حضور خود در یکی از این مراسم‌ها در پکن اظهار داشت: در آن مجلس، یک روحانی اهل‌سنت درباره مشکلات خانواده‌های مسلمان، افزایش طلاق و تضعیف اخلاق میان زن و مرد سخن می‌گفت و تأکید می‌کرد تنها الگویی که می‌تواند خانواده‌ها را به سبک زندگی مطلوب اسلامی بازگرداند، خانواده حضرت فاطمه زهرا(س) است.
وی افزود: این روحانی بر ضرورت بازگشت به اخلاق خانوادگی و مطالعه سیره حضرت زهرا(س) تأکید می‌کرد و معتقد بود باید از شیوه همسرداری و تربیت فرزند در خانواده آن حضرت الگوبرداری کرد.
خانواده فاطمی؛ الگویی برای تربیت نسل‌های بزرگ
معاون فرهنگی و تربیتی جامعةالمصطفی العالمیه با اشاره به شرایط زندگی حضرت علی(ع) و حضرت زهرا(س) اظهار داشت: در سال‌هایی که این دو بزرگوار با یکدیگر زندگی کردند، امیرالمؤمنین(ع) در بسیاری از مواقع در سفرها و میدان‌های نبرد حضور داشتند و حضرت زهرا(س) مسئولیت تربیت فرزندان را بر عهده داشتند؛ آن هم در شرایطی که امکانات مادی خانواده بسیار محدود بود.
وی با اشاره به بیانات امام خمینی(ره) درباره زندگی ساده حضرت علی(ع) و حضرت زهرا(س) گفت: از همان خانه کوچک و محقر که امکانات چندانی نداشت و یک پوست گوسفند در آن وجود داشت که روزها برای علوفه و شب‌ها برای استراحت امام حسن(ع) و امام حسین(ع) استفاده می‌شد، شخصیت‌های بزرگی همچون امام حسن(ع)، امام حسین(ع) و حضرت زینب(س) تربیت شدند.
صالح تأکید کرد: همیشه امکانات مادی حرف اول را نمی‌زند؛ آنچه اهمیت دارد، ایمان، اخلاق، تربیت صحیح و فضای معنوی خانواده است.
تجربه هند و جایگاه محبت اهل‌بیت(ع) در میان اهل‌سنت
وی با اشاره به شش سال حضور خود در کشور هند گفت: هند حدود ۲۰۰ میلیون مسلمان دارد که بنا بر آمار مورد اشاره، حدود ۵۰ میلیون نفر آنان شیعه و حدود ۱۵۰ میلیون نفر اهل‌سنت هستند.
معاون فرهنگی و تربیتی جامعةالمصطفی العالمیه افزود: در شهر کلکته هند، در روز شهادت امام رضا(ع)، مراسم تشییع نمادین آن حضرت برگزار می‌شود و برادران اهل‌سنت نیز در حرم مطهر رضوی حضور پیدا می‌کنند و به زیارت می‌پردازند.
وی با اشاره به گفت‌وگو با تعدادی از زائران اهل‌سنت از کشورهای یمن و اندونزی اظهار داشت: آنان از احساس معنویت و انرژی معنوی خاصی که هنگام ورود به حرم مطهر امام رضا(ع) تجربه می‌کردند، سخن می‌گفتند و این نشان می‌دهد محبت اهل‌بیت پیامبر(ص) ظرفیتی فراتر از مرزبندی‌های مذهبی دارد.
صالح خاطرنشان کرد: هیچ‌کس نمی‌تواند محبت اهل‌بیت پیامبر(ص) را به یک مذهب اختصاص دهد. امروز جامعه اسلامی باید حول محور پیامبر اسلام(ص) و اهل‌بیت ایشان به همگرایی برسد.
وی با استناد به آیه «لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ» تأکید کرد: پیامبر اکرم(ص) الگوی همه مسلمانان هستند و محبت حضرت فاطمه(س) نیز در امتداد محبت و پیروی از پیامبر اسلام(ص) قرار دارد.
وحدت شیعه و اهل‌سنت؛ نگاهی تمدنی فراتر از اختلافات مذهبی
معاون فرهنگی و تربیتی جامعةالمصطفی العالمیه با اشاره به سخنی از شهید سلیمانی درباره ضرورت شناخت دشمن مشترک بر اساس منافع مشترک گفت: باید منافع مشترک جهان اسلام را بشناسیم و بر اساس آن در برابر دشمنان مشترک بایستیم.
وی با یادآوری تجربه حضور خود در جبهه‌های کردستان در دوران دفاع مقدس اظهار داشت: در آن دوران با گروه‌هایی از نیروهای اهل‌سنت که به نام پیشمرگه شناخته می‌شدند، ارتباط نزدیک داشتم و به من محبت زیادی داشتند. به خانه‌های آنان رفت‌وآمد می‌کردم و شاهد همدلی و همراهی آنان با نیروهای رزمنده بودم.
صالح با اشاره به تأکید امام شهید بر همبستگی میان مسلمانان افزود: ایشان تأکید داشتند خون بسیجی شیعه و بسیجی اهل‌سنت در کنار یکدیگر ریخته می‌شود و همین خون‌های به‌هم‌آمیخته، مشتی محکم بر دهان آمریکا خواهد بود.
وی تصریح کرد: نگاه اهل‌بیت(ع) و امام شهید، نگاهی تمدنی است، نه نگاه فرقه‌ای و محدود به مرزبندی‌های مذهبی. اگر اختلافات مذهبی را به عرصه منافع سیاسی و اجتماعی وارد کنیم، در زمینی بازی کرده‌ایم که دشمن برای ما طراحی کرده است.
معاون فرهنگی و تربیتی جامعةالمصطفی العالمیه ادامه داد: هر فردی می‌تواند با مطالعه و تحقیق، مذهب مورد قبول خود را انتخاب کند و در روز قیامت نیز بر اساس دلیل و اعتقاد خود پاسخگو باشد؛ اما در عرصه مسائل اجتماعی، سیاسی و تمدنی باید به منافع مشترک جهان اسلام توجه کنیم.
وی با طرح این پرسش که چرا کشورهای اسلامی با وجود ظرفیت‌های گسترده، بازار مشترک اقتصادی ندارند و چرا دانشگاه‌های جهان اسلام در زمینه علمی و پژوهشی به یکدیگر نزدیک نشده‌اند، گفت: ما باید به دنبال تقریب علمی، تقریب عبادی و همکاری‌های اقتصادی و اجتماعی در جهان اسلام باشیم.
چهار توصیه امام حسن عسکری(ع) برای تعامل با جامعه اهل‌سنت
صالح در ادامه با استناد به روایتی از امام حسن عسکری(ع)، چهار دستور مهم برای تعامل سازنده با جامعه اهل‌سنت را تشریح کرد و گفت: امام حسن عسکری(ع) پیروان خود را به رعایت حقوق و حسن معاشرت با دیگر مسلمانان سفارش کرده‌اند.
وی افزود: در این روایت چهار توصیه مهم مطرح شده است:
نخست، «صَلُّوا فِی عَشَائِرِهِمْ»؛ در میان آنان نماز بخوانید و در نماز جماعت و اجتماعات عبادی آنان حضور داشته باشید.
دوم، «عُودُوا مَرْضَاهُمْ»؛ هنگامی که بیمار شدند، به عیادت آنان بروید و ارتباط عاطفی و اجتماعی خود را حفظ کنید.
سوم، «اشْهَدُوا جَنَائِزَهُمْ»؛ در تشییع جنازه آنان شرکت کنید و در غم و اندوه خانواده‌هایشان شریک باشید.
چهارم، «أَدُّوا حُقُوقَهُمْ»؛ حقوق آنان را رعایت کنید و از هرگونه ظلم و تعدی نسبت به آنان بپرهیزید.
معاون فرهنگی و تربیتی جامعةالمصطفی العالمیه تأکید کرد: این چهار دستور، الگویی روشن برای تقریب عبادی، عاطفی، اجتماعی و حقوقی میان مسلمانان است.
وی خاطرنشان کرد: ممکن است در برخی جزئیات فقهی و مستحبات میان مذاهب تفاوت‌هایی وجود داشته باشد، اما بخش عمده واجبات و مشترکات مسلمانان یکسان است و این تفاوت‌ها نباید مانع همدلی و همکاری شود.
جبهه مقاومت؛ جلوه‌ای از نگاه تمدنی امام شهید
صالح در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به حمایت جمهوری اسلامی ایران از جبهه مقاومت اظهار داشت: امام شهید با تقویت جبهه فلسطین و حمایت از جریان‌های مقاومت، نگاه تمدنی و فراتر از مرزبندی‌های مذهبی را دنبال می‌کردند.
وی افزود: یکی از مواضع صریح و افتخارآمیز امام شهید، اعلام حمایت تسلیحاتی از فلسطین و حماس بود؛ ایشان با صراحت اعلام کردند که به فلسطین موشک داده‌ایم و حماس را مسلح کرده‌ایم و به این اقدام افتخار می‌کنیم و اگر لازم باشد دوباره این کار را انجام خواهیم داد.
معاون فرهنگی و تربیتی جامعةالمصطفی العالمیه با اشاره به شهدای جبهه مقاومت گفت: شهید سلیمانی، شهید اسماعیل هنیه و شهید یحیی سنوار از شهدای جبهه قدس هستند و این مسیر، نتیجه نگاه تمدنی به مسئله فلسطین و جهان اسلام است.
وی تأکید کرد: رژیم صهیونیستی و آمریکا نمی‌توانند چنین جبهه‌ای را تحمل کنند؛ زیرا این جریان برخاسته از نگاه مشترک امت اسلامی به مسئله فلسطین و دفاع از حقوق ملت مظلوم این سرزمین است.
صالح با بیان اینکه امروز تقابل تنها محدود به ایران نیست، بلکه رویارویی میان تمدن اسلامی و تمدن غرب مطرح است، گفت: دشمن بارها اعلام کرده که در برابر تمدن اسلامی ایستاده است و ما باید این واقعیت را بشناسیم.
وی افزود: دشمن امروز در انتظار شنیدن صدای اختلاف و تفرقه از جامعه ماست؛ زیرا نتوانسته ایران را شکست دهد و نخواهد توانست. بنابراین نباید در زمین دشمن بازی کنیم و باید با حفظ وحدت، همبستگی و شناخت منافع مشترک، در برابر توطئه‌ها ایستادگی کنیم.
تأکید بر بازگشت به سیره فاطمی در ایام شهادت حضرت زهرا(س)
معاون فرهنگی و تربیتی جامعةالمصطفی العالمیه در پایان با ابراز امیدواری نسبت به پیشرفت و تعالی جهان اسلام در عرصه علم، دانش، اخلاق و تمدن، برای قرار گرفتن مسلمانان در شمار یاران دین خدا دعا کرد.
وی همچنین با اشاره به ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) بر اساس روایت ۷۵ روز، به مظلومیت آن بانوی بزرگوار و اندوه امیرالمؤمنین علی(ع) در روزهای وداع با پاره تن پیامبر(ص) اشاره کرد و یادآور شد که امیرالمؤمنین(ع) در آن روزها با قلبی آکنده از اندوه با همسر و عزیزترین یادگار پیامبر اسلام(ص) وداع می‌کردند.
..........................
پایان پیام
نظر شما