خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا: ماه رمضان در میان مسلمانان جهان، تنها بهعنوان ماه روزهداری و امساک از خوراکیها شناخته نمیشود؛ بلکه این ماه، فصل شکوفایی روح و پیوندی دوباره با خالق هستی است. در فرهنگ غنی اسلام، از این ماه به عنوان «بهار قرآن» یاد شده است؛ تعبیری که نشان میدهد همانگونه که زمین در فصل بهار لباس حیات میپوشد و شکوفا میشود، دلهای مؤمنان نیز در این ماه مبارک با انس و الفت با کلام خدا، حیاتی دوباره یافته و از سرمای غفلت به در میآیند.
راز پیوند ناگسستنی روزه ماه مبارک رمضان و قرآن کریم
۱. همزادگی رمضان و قرآن در کتاب خدا
برای درک اهمیت تلاوت قرآن در این ماه، باید به متن اصلی و منبع اولیه یعنی خود قرآن مراجعه کنیم. خداوند در سوره بقره به روشنی به این همزادگی اشاره میکند:
«شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ هُدًی لِّلنَّاسِ وَبَیِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَیٰ وَالْفُرْقَانِ...» (۱)
«(روزه در چند روز معدودِ) ماه رمضان است؛ ماهی که قرآن برای راهنمایی مردم، و نشانههای آشکار هدایت، و فرق میان حق و باطل، در آن نازل شده است.»
این آیه صراحتاً میگوید که هویت ماه رمضان به نزول قرآن گره خورده است. فلسفه روزهداری (کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ) در آیات قبل و بعد این آیه، به گونهای تنظیم شده که انسان را برای بهرهمندی از این مهمانی الهی آماده سازد .
۲. چرا رمضان، بهترین زمان برای تلاوت است؟
الف) تطهیر روح برای دریافت
حالات معنوی ماه رمضان، به ویژه روزه که تزکیه نفس است، زمینه را برای تأثیرپذیری از قرآن فراهم میکند. آیتالله مکارم شیرازی در این باره میفرمایند: در ماه رمضان به سبب روزه، قلب انسان صاف شده و آماده پذیرش تبلیغات الهی است و قرآن بهترین تبلیغ است . به بیان دیگر، روزه جسم را سبک میکند تا روح بتواند پرواز کند و اوج پرواز روح، هنگام تلاوت قرآن است.
ب) مضاعف شدن پاداشها
بر اساس روایات، تلاوت قرآن در این ماه ثوابی بینظیر دارد. رسول خدا (ص) میفرمایند:
«مَنْ تَلَا فِیهِ آیَةً مِنَ الْقُرْآنِ، کَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ مَنْ خَتَمَ الْقُرْآنَ فِی غَیْرِهِ مِنَ الشُّهُورِ.»(۲)
«هر کس در ماه رمضان یک آیه از قرآن تلاوت کند، پاداشی برابر با کسی دارد که آن را در ماههای دیگر ختم کرده است.»
این فضیلت عظیم، نشاندهنده ظرفیت فوقالعاده این ماه برای جذب رحمت الهی از طریق کلام اوست.
۳. تطبیق با زندگی امروز: از تلاوت تا عمل
اهمیت تلاوت قرآن در رمضان فراتر از خواندن صِرف الفاظ است. این تلاوت مقدمهای برای «تدبر» و سپس «عمل» است. خداوند در وصف قرآن میفرماید: «کِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَیْکَ مُبَارَکٌ لِّیَدَّبَّرُوا آیَاتِهِ»(۳) (کتابی پربرکت نازل کردیم تا در آیات آن بیندیشند).
در زندگی پرمشغله امروزی، رمضان فرصتی طلایی برای قطع موقت وابستگیها و ایجاد تمرکز بر روی معناست. رسانههای جمعی و فضای مجازی گاه ما را از حقیقت دور میکنند، اما قرآن با تصویرسازی ذهنی و جذابیتهای رسانهای خود، میتواند دلها را دوباره به سوی نور هدایت کند .
چگونه از این فرصت استفاده کنیم؟
۱. تخصیص زمان مشخص: حتی ۱۰ تا ۱۵ دقیقه قبل از افطار یا پس از سحر را به تلاوت اختصاص دهیم.
قال الباقر(ع): «لِکُلِّ شَیْءٍ رَبِیعٌ وَ رَبِیعُ الْقُرْآنِ شَهْرُ رَمَضَان»(۴)
«برای هر چیزی بهاری است و بهار قرآن، ماه رمضان است»
۲. توجه به معنا: سعی کنیم ترجمه آیاتی را که میخوانیم، مرور کنیم تا تأثیر آن در زندگیمان ظاهر شود. قرآن کتاب هدایت است و تنها با فهمیدن معنا، هدایت حاصل میشود.
۳. عمل به آیهای از قرآن: در هر روز، میتوانیم یکی از دستورات اخلاقی یا اجتماعی قرآن را در زندگی پیاده کنیم.
بنابراین اهمیت تلاوت قرآن در ماه رمضان، ریشه در نزول این کتاب آسمانی در این ماه دارد. این همزادگی، فرصتی استثنایی برای مسلمانان فراهم میکند تا با بهرهگیری از فضای معنوی ماه مهمانی خدا، دلهای خود را با کلام او جلا دهند. همانگونه که قرآن، «هُدًی لِّلنَّاسِ» (وسیله هدایت مردم) است ، تلاوت آن در رمضان نیز دریچهای است به سوی آن هدایت و روشنایی که میتواند مسیر زندگی دنیا و آخرت ما را دگرگون سازد.
پی نوشت:
۱.سوره بقره/ ۱۸۵
۲.امالی الصدوق، ص ۹۵
۳.سوره ص/آیه۲۹
۴.الکافی، ج ۲، ص ۶۳۰
بانو فیروزه دلداری، پژوهشگر، مشاور خانواده و فعال رسانه
نظر شما