به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا: حجت الاسلام و المسلمین محمد حسین امین، نویسنده و پژوهشگر دینی، در نوشتاری اختصاصی برای ابنا، به تبیین شخصیت اخلاقی، عرفانی و سیاسی حضرت آیتالله خامنهای پرداخته است:
محمد حسین امین / نویسنده و پژوهشگر دینی
تجلی بندگی؛ ساحت عرفانی و معنوی
عرفان در مکتب اهلبیت(ع)، نه گوشهنشینی و انزوا، که حضور در متن جامعه با قلبی سرشار از یاد خداست. رهبر انقلاب نمونهای از تربیتیافتگان مکتبی هستند که در آن «نماز شب» و «تدبیر روز» مکمل یکدیگرند. این عالم ربانی با تأسی به سیره امیرالمؤمنین(ع)، بندگی را ریشه اصلی هر قدرتی میدانند و همواره بر انس با قرآن و تضرع در پیشگاه الهی تأکید ورزیدهاند.
این روحیه معنوی، در مواجهه با بحرانهای سهمگین، آرامشی عجیب به قلب مؤمنِ این راهبر فرزانه میبخشد که ناشی از «توکل» حقیقی است. حضرت امام خمینی(ره) در وصف این شاگرد مکتب وحی فرمودند که ایشان را چون برادری که آشنا به مسائل اسلامی و خدمتگزار است، میشناسند [۱]. پیوند عمیق با عوالم قدسی، از این فقیه مجاهد شخصیتی ساخته که در عین اقتدار، لطافت روحی یک عارف دلسوخته را داراست.
در نگاه این دیدهبان بیدار، عرفان یعنی دیدن دست قدرت خدا در تمام حوادث عالم. معظمله بارها در سخنان خویش بر این حقیقت تأکید کردهاند که اگر راه برای خدا باشد، بنبستی وجود ندارد. نگاه توحیدی حاکم بر منظومه فکری رهبری، باعث شده است که در برابر ابرقدرتهای پوشالی جهان، ذرهای هراس به دل راه ندهند؛ چرا که در منطق عرفانی شیعه، هیچ اثرگذاری در هستی جز خدا خدای قادر متعال، وجود ندارد.
سلوک مربی؛ قلههای اخلاق و تواضع
شخصیت اخلاقی این رهبر متأله، ترکیبی از قاطعیت در برابر دشمن و تواضع بیحد در برابر مردم و محرومان است. زهد و سادهزیستی در زندگی این سلاله زهرا(س)، نه یک نمایش رسانهای، بلکه حقیقتی جاری است. بسیاری از بزرگانی که به بیت معظمله رفت و آمد داشتهاند، از سادگیِ حیرتانگیز معیشت و سفره بیرنگ و ریای ولیّامر روایتها کردهاند که یادآور سیره ائمه هدی(ع) است.
ادب در گفتار و احترام به مخالف، از دیگر ویژگیهای برجسته اخلاقی در مشی ایشان است. در طول دهههای گذشته، هرگز دیده نشده که این پیرِ فرزانه در نقدِ دشمنان هم از جاده انصاف و وقار خارج شوند. سیره رفتاری رهبری، مصداق بارز آیه شریفه «أَشِدَّاءُ عَلَی الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ» [۲] است؛ یعنی همانگونه که در برابر استکبار جهانی چون کوه استوارند، در مواجهه با یتیمان و خانواده شهدا، لرزان و پُرعطوفت ظاهر میشوند.
اخلاق حکمرانی در اندیشه این فقیه عالیقدر بر پایه خدمت صادقانه بنا شده است. در نگاه ایشان، منصبها در نظام اسلامی، نه طعمهای برای چنگاندازی به مال و مقام، بلکه امانتی الهی برای گرهگشایی از کار خلق است. تذکرات مداوم رهبر انقلاب به مسئولان جهت مراقبت از نفس و پرهیز از اشرافیگری، برخاسته از همین دغدغه است تا پیوند میان امام و امت همواره مستحکم باقی بماند [۳].
حکیمِ میدان؛ درایت و بصیرت سیاسی
سیاست در نگاه حضرت آیتالله خامنهای، تابعی از هدایت الهی و بصیرت نافذ است. این سکاندار هوشمند با شناخت دقیق از هندسه قدرت در جهان، توانستهاند کشتی انقلاب را از میانه طوفانهای سهمگین به سلامت عبور دهند. مدیریت حکیمانه انقلاب، مبتنی بر عقلانیت انقلابی است که نه دچار افراط در تندی میشود و نه در دام تفریط و سازشکاری میافتد.
بصیرت، واژهای است که با نام این رهبر آگاه گره خورده است؛ چرا که پایداری در مسیر حق را منوط به شناختِ بهموقعِ فتنهها میدانند. روایت مشهور «رحم الله امرأً عرف من أین و فی أین و إلی أین» [۴] در مشی سیاسی معظّمله کاملاً متجلی است؛ ابتنای تصمیمات بر رصد دقیق عقبههای دشمن، باعث شده تا گامهای بعدی بدخواهان پیشبینی و خنثی گردد.
ایشان به عنوان یک مجتهد جامعالشرایط، سیاست را بر مدار عدل و توحید تعریف میکنند. در نگاه این راهبرِ بصیر، حفظ نظام اسلامی از اوجب واجبات است، اما نه به هر قیمتی؛ بلکه با حفظ اصول و ارزشهای اصیل. استکبارستیزی در اندیشه ایشان ناشی از یک لجبازی سیاسی نیست، بلکه برخاسته از یک مبنای عمیق قرآنی است که رکون و اعتماد به ظالمان را نهی فرموده است [۵].
پرچمدار وحدت؛ نگاه تمدنی و فراملی
یکی از درخشانترین ابعاد شخصیتی این پیشوای مقتدر، نگاه وسیع و تمدنی به جهان اسلام است. رهبر معظم انقلاب هیچگاه خود را محصور در مرزهای جغرافیایی نکرده و همواره بر «امت واحده اسلامی» تأکید ورزیدهاند. تلاشهای این دیده بانِ امت برای تقریب مذاهب و حمایت از مظلومان جهان، از فلسطین گرفته تا اقصی نقاط گیتی، نشاندهنده روح بزرگ و آرمانخواه ایشان است.
در منظومه فکری معظّمله، دنیای اسلام برای رسیدن به مجد دیرین خود، نیازمند بازگشت به خویشتن و تکیه بر توانمندیهای داخلی است. این نگاه تمدنی باعث شده تا پرچمدار انقلاب بر تولید علم و جنبش نرمافزاری تأکید ویژهای داشته باشند. کلام نافذ «العلم سلطان» [۶] مدام در منظومه سخنان رهبری طنینانداز است؛ چرا که دانش را مایه اقتدار و آقایی امت اسلامی در جهان میدانند.
در نهایت، ثبات قدم و پایداری این فقیه مجاهد در مسیر حق، الهامبخش میلیونها انسان آزاده است. حضرت آیتالله خامنهای با تکیه بر قدرت لایزال الهی و با همراهی مردمی که عاشقانه به آرمانهایشان وفادارند، مسیر رسیدن به تمدن نوین اسلامی را هموار میکنند؛ مردی که زمانشناسیاش، سدّی استوار در برابر شبهات و تندبادهای روزگار ساخته است.
منابع و پاورقیها:
- صحیفه امام، جلد ۱۴، صفحه ۴۶۸ (پیام حضرت امام خمینی(ره) به مناسبت ترور آیتالله خامنهای در تیرماه ۱۳۶۰).
- سوره فتح، آیه ۲۹: «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَی الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ...»
- مقام معظم رهبری، بیانات در دیدار کارگزاران نظام، ۳۱ شهریور ۱۳۷۰ (تأکید بر سادهزیستی و پرهیز از اشرافیگری).
- صدوق، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ج ۴، ص ۳۹۶ (حدیث منسوب به امیرالمؤمنین(ع) درباره شناخت مبدأ و مسیر و مقصد).
- سوره هود، آیه ۱۱۳: «وَلَا تَرْکَنُوا إِلَی الَّذِینَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّکُمُ النَّارُ...» (نهی از تکیه بر ظالمان).
- ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، قم: مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، ج ۲۰، ص ۳۱۹ (حکمت العلم سلطان، من وجده صال به و من لم یجده صیل علیه).
نظر شما