خبرگزاری بین المللی اهل بیت(ع)- ابنا: نقض مکرر پیمانها و عهدنامههای بینالمللی توسط آمریکا، چهره واقعی این ابرقدرت غربی را آشکار ساخته است. در حالی که پرونده تاریخی نقض آتشبسها و تعهدات از سوی آمریکا و متحدانش، یک الگوی ثابت از بیاعتمادی و پیمانشکنی را ترسیم میکند، آموزههای غنی قرآن و سنت نبوی و علوی، راهبرد روشنی را برای رویارویی با چنین دشمن متجاوزی ترسیم مینمایند.
پیمان شکنی در آینه آیات
«وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ ۖ إِنَّ الْعَهْدَ کَانَ مَسْئُولًا (۱) به عهد خود وفا کنید، که از عهد پرسیده خواهد شد.»
آتشبس یکی از حساسترین انواع پیمانها در عرصه روابط بینالملل است که نقض آن، طبق صریح قرآن کریم، موجبات مقابله به مثل را فراهم میآورد. خداوند متعال میفرماید: «الشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمَاتُ قِصَاصٌ»(۲) (ماه حرام، در برابر ماه حرام! (اگر دشمنان، احترام آن را شکستند، و در آن با شما جنگیدند، شما نیز حق دارید مقابله به مثل کنید.)» این آیه شریفه، یک اصل راهبردی را به مسلمانان میآموزد: نقض آتشبس از سوی دشمن، به معنای پایان یافتن تعهد و جواز اقدام متقابل است. اما متأسفانه، در طول تاریخ معاصر، کمتر قدرتی به اندازه آمریکا سابقه نقض عهد و پیمانشکنی را داشته است.
پیمانشکنی آمریکا در ترازوی قرآن و روایات
قرآن کریم، پیمانشکنی را از صفات بارز کافران و منافقان معرفی کرده و مؤمنان را از هرگونه اعتماد به آنان برحذر داشته است. خداوند در این موردبه صراحت می فرماید:«الَّذِینَ عَاهَدْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ یَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِی کُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لَا یَتَّقُونَ»(۳) «کسانی از آنان که با آنها پیمان بستی، هر بار پیمان خود را میشکنند و (از خدا) پروا ندارند.»
این آیه به خوبی رفتار استکباری آمریکا را بازنمایی میکند. رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز با اشاره به همین ویژگی ذاتی دشمن، بارها تأکید فرمودهاند که «آمریکاییها غدار و پیمانشکن هستند»(۴) و اعتماد به وعدههای آنان خطایی استراتژیک محسوب میشود.
در روایات اسلامی نیز تأکید فراوانی بر وفای به عهد، حتی با دشمنان، شده است. رسول اکرم (ص) فرمودند: «سه چیز است که ترک آن برای هیچ کس جایز نیست: نیکی به پدر و مادر مسلمان باشند یا کافر، وفای به عهد با مسلمان یا کافر و ادای امانت به مسلمان یا کافر.»(۵)
اما در عین حال، اسلام به مسلمانان اجازه میدهد در برابر پیمانشکنان، پیمان را لغو کنند. امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) در این باره میفرماید: «وفاداری در برابر پیمانشکنان، پیمانشکنی در پیشگاه خداست و پیمانشکنی با آنان، وفاداری نزد خداوند است.»(۶)
این کلام نورانی، مبنای فقهی «نقض عهد» (لغو پیمان) را در برابر دشمن عهدشکن تبیین میکند؛ موضوعی که در فقه سیاسی شیعه از جایگاه ویژهای برخوردار است و در شرایط فعلی، چراغ راهی برای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به شمار میرود.
جدیدترین نقض آتشبس توسط آمریکا در غزه
آمریکا در حالی که خود را مدعی صلح و دموکراسی معرفی میکند، در عمل با حمایت همهجانبه از رژیم صهیونیستی، بزرگترین مانع برقراری آتشبس پایدار در غزه بوده است. رهبرشهید به صراحت فرمودند: «آمریکا بیشرمانه قطعنامهی شورای امنیّت را برای قطع بمباران و آتشبس وتو میکند!»(۷)
اما سؤال اینجاست که چرا آمریکا حاضر نیست حتی به یک قطعنامه بینالمللی برای توقف کشتار کودکان غزه تن دهد؟ پاسخ در کلام گهربار دیگر رهبرشهید نهفته است: «بدعهدی آمریکا یک عدّهای ادّعای فهم سیاسی هم میکنند لکن تحلیلهایشان... واقعاً انسان را متأسّف میکند.»(۸) به عبارت دیگر، آمریکا به جای عمل به تعهدات بینالمللی، از سیاست «دوگانگی معیارها» پیروی میکند.
جدیدترین نمونه این پیمانشکنی را در تاریخ ۱۹ اکتبر ۲۰۲۵ مشاهده میکنیم؛ جایی که آمریکا ضمن هشدار درباره «حمله حماس به غیرنظامیان فلسطینی»، اعلام کرد که این کار نقض آشکار آتشبس غزه است و واشنگتن مداخله خواهد کرد. تناقض آشکار در اینجاست که همان آمریکا، خود بزرگترین تامینکننده سلاحهای کشتار جمعی برای رژیم صهیونیستی بوده و تاکنون بارها با نقض عهد خود، از اجرای آتشبس ممانعت به عمل آورده است.
رهبر شهید در تحلیل ماهیت این دشمنی فرمودند: «آنچه قدرت و استقلال و پیشرفت ناشی از اسلام و منطبق با اسلام در دنیا بهعنوان یک پدیده به وجود آورده، برای استکبار -مظهر استکبار، آمریکا است-...»(۹)
راهکار قرآنی-علوی برای رویارویی با دشمن عهدشکن
اسلام به مسلمانان دستور میدهد که در عین پایبندی به اصول اخلاقی و وفای به عهد، هیچگاه فریب ظاهر فریبنده دشمن را نخورند و با چشمانی باز و قلبی هوشیار در میدان سیاست گام بردارند. این رهنمودها، امروز در قالب «جهاد تبیین» و «قدرت دفاعی» توسط رهبر شهید تبیین شده است.
امیرالمومنین علی (ع) خطاب به مالک اشتر، پس از آنکه به وی اجازه میدهد در صورت مصلحت با دشمن صلح کند، نهایتاً توصیه میفرماید: «وَ لَکِنِ الْحَذَرَ کُلَّ الْحَذَرِ مِنْ عَدُوِّکَ بَعْدَ صُلْحِهِ»(۱۰)؛ یعنی «پس از صلح، تمام و کمال از دشمن خود برحذر باش.»
این توصیه علوی، یک اصل همیشگی در رویارویی با دشمنان عهدشکنی همچون آمریکا محسوب میشود. حضرت همچنین در ادامه همین نامه میفرماید: «لا تَخْیِسَنَّ بِعَهْدِک وَ لا تَخْتِلَنَّ عَدُوَّک»؛ «عهد و پیمان خویش را مشکن و دشمنت را فریب مده.»
بر این اساس، جمهوری اسلامی ایران راهبرد «نه شرقی، نه غربی» و «مقاومت فعال» را در پیش گرفته است. یعنی ضمن وفاداری به تعهدات خود، با تقویت بنیه دفاعی و هوشیاری کامل، هیچ اجازه نفوذ و تعدی به دشمن نمیدهد. رهبر شهید در همین زمینه فرمودند: «عوامل استکبار خیال... آمریکا به توفیق الهی بدست جبهه مقاومت از منطقه اخراج خواهد شد.»(۱۱)
آمریکا نه تنها در عرصه آتشبسهای غزه، بلکه در طول تاریخ معاصر، بزرگترین پیمانشکن عالم بوده است. قرآن کریم، این پیمانشکنی را از ویژگیهای بارز کافران معرفی کرده و به مؤمنان هشدار میدهد که فریب وعدههای دروغین آنان را نخورند.
از منظر روایات، به ویژه سیره علوی، مسلمانان وظیفه دارند در عین پایبندی به اصول اخلاقی و وفاداری به عهد خود، هوشیاری کامل را در برابر دشمن حفظ کرده و هرگز خود را در دام اعتماد کورکورانه نیندازند.
رهبر معظم انقلاب اسلامی با تأکید بر این آموزهها، بارها گوشزد فرمودهاند که آمریکا ذاتاً قابل اعتماد نیست و تنها راه مقابله با پیمانشکنیهای مکرر آن، تقویت ایمان، بصیرت و قدرت دفاعی درونی است. در نهایت، سنت الهی بر این قرار گرفته که پیروزی از آنِ کسانی است که به عهد خود وفادار میمانند و در برابر ستمگران، با صلابت و استواری میایستند.
پی نوشت :
۱. سوره اسراء / آیه ۳۴.
۲سوره بقره/ آیه ۱۹۴.
۳.سوره انفال/آیات ۵۶-۶۵.
۴.بیانات رهبر شهید در دیدار با نوری المالکی(۱۳۸۷/۱۰/۱۶)
۵.نهج الفصاحه ص416 ،ح1264
۶.نهجالبلاغه، نامه ۵۳ (به مالک اشتر).
۷. بیانات رهبر شهید در تاریخ ۱۴۰۳/۰۲/۱۷
۸بیانات رهبر شهید در دیدار بسیجیان(۱۴۱/۰۹/۰۵)
۹.بیانات رهبر شهید (۱۴۰۵/۰۱/۱۹)
۱۰. نهج البلاغه، نامه ۵۳ نهجالبلاغه
۱۱.بیانات رهبر شهید( ۱۴۰۳/۰۹/۲۱)
فیروزه دلداری(پژوهشگر،مشاور خانواده،فعال رسانه و فضای مجازی)
نظر شما