خبرگزاری بین المللی اهل بیت(ع) _ ابنا: بیستوپنجم اردیبهشت در تقویم ایرانی، تنها نکوداشت شاعری حماسهسرا نیست؛ تجلیگاه بیداری وجدان تاریخی یک ملت و تکریم معماری است که تمدن پارسی را با خشت واژهها از نو بنا نهاد. حکیم ابوالقاسم فردوسی، این ستون استوار ادب پارسی، صرفاً راوی رزمهای اسطورهای نبود، بل حکیمی بود که در روزگار هجوم هویتهای بیگانه، روح زبان فارسی را در کالبد «شاهنامه» جاودانه ساخت.
در این میانه، شاید هیچ تحلیلگری به اندازه رهبر انقلاب، حضرت آیتالله خامنهای، به عمق این رسالت تمدنی پی نبرده باشد. ایشان در سالهای متمادی، با عبور از نگاه سطحی شاعرانه، فردوسی را «حکیم» دانسته و «شاهنامه» را کتاب حکمتآموز خواندهاند؛ نگاهی که نقطه اوج تجلی آن را میتوان در دستنوشتهای یافت که سالها پیش بر دیوار مقبره فردوسی در توس به یادگار گذاشتند. این دستخط که همچنان چون نگینی بر پیشانی تاریخ میدرخشد، آینهای تمامنما از باوری استوار است: باور به اینکه «زبان فارسی» باید پاس داشته شود، به جرگه زبانهای برتر جهان بپیوندد و حامل حکمت بیزوال این سرزمین باشد.
در این نوشتار، با پیوند زدن تأکیدات راهبردی رهبر حکیم انقلاب بر زندهبودن زبان فارسی و نقش حکیم فردوسی، سفری خواهیم داشت به عمق این رسالت ملی.
حکیم ابوالقاسم فردوسی، سرایندۀ بیهمتای ایرانزمین، نهتنها ستون استوار ادبیات پارسی است، بل که احیاگر حافظهٔ تاریخی و فرهنگی یک ملت به شمار میآید. بیستوپنجم اردیبهشت، که به نام پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت این شاعر بلندآوازه مزین شده است، تجلیگاه بازخوانی اندیشههای رهبر فرزانهٔ انقلاب، حضرت آیتالله خامنهای، دربارهٔ جایگاه رفیع فردوسی و نقش بیبدیل او در حراست از گنجینهٔ هویت ملی است.
در دل آرامگاه حکیم توس، سنگی مرمرین جای دارد که بر آن دستخطی به یادگار مانده و خود به تنهایی گواه ارادت رهبری نظام به پاسبان زبان فارسی است. در تیرماه ۱۳۷۵، حضرت آیتالله خامنهای در حاشیۀ زیارت حرم مطهر رضوی از آرامگاه فردوسی بازدید کردند و دفتر یادبود مقبره را به نگارش یادداشتی ارزشمند آراستند. این دستنوشته بعدها بر سنگ حک شد و در سرسرای آرامگاه نصب گردید تا چراغ راه آیندگان باشد. ایشان در این یادداشت با اشاره به اهمیت فرهنگی و تاریخی این مکان فرمودند: «خدا را شکر که در حاشیهی زیارت تابستانی مشهد مقدس رضوی علیهآلافالتحیه توفیق بازدید از مقبرهی فردوسی بزرگ و نامدار در شهر تاریخی و پرقصهی توس نیز دست داد». این نوشته نه فقط یک یادگاری ساده، بل که نماد پاسداری عملی از میراث فردوسی در بالاترین سطح نظام است.
در نگاه رهبر انقلاب، نسبتدادن صفت «حکیم» به فردوسی یک تعارف مرسوم نیست؛ ایشان تأکید دارند که این لقب را صاحبان فکر و اندیشه در طول سدهها به او بخشیدهاند و شاهنامه ظرفی است لبریز از حکمت و معارف الهی. در منظومهٔ فکری ایشان، حکمت فردوسی ریشه در قرآن و اسلام دارد، نه تفکرات زرتشتی یا صرفاً حماسی. شگفت آنکه در سالهای ابتدایی انقلاب، عدهای ناآگاه در صدد تخریب مقبرهٔ فردوسی در توس بودند. رهبر انقلاب با اقدامی مدبرانه، دستنوشتهای را فوراً به مشهد فرستادند تا بر بالای قبر نصب شود؛ اقدامی که به زیبایی آن غائله را خاموش کرد و خود گواهی بود بر حکیمشناسی عمیق ایشان.
یکی از ارکان اصلی تأکیدات رهبر انقلاب، جایگاه فردوسی بهعنوان «پدر زبان فارسی امروز» است. ایشان با ستایش از زبان مستحکم و استوار او، معتقدند که حکیم ابوالقاسم در روزگاری که زبان فارسی در آستانهٔ استحاله و فراموشی بود، با خلق شاهنامه روحی دوباره در کالبد آن دمید. ایشان در دیدارهای مکرر با شاعران و اهالی فرهنگ هشدار میدهند که زبان فارسی در برابر هجوم واژگان بیگانه مظلوم واقع شده و بر همگان واجب است تا با تقویت بنیانهای این زبان فاخر، نگذارند دچار فرسودگی و ویرانی شود.
اوج این باورمندی، تأکید بر تبدیل زبان فارسی به یکی از زبانهای برتر و مرجع دنیاست. ایشان زبان فارسی را نه تنها حامل تمدن عمیق اسلامی، بل که رسانهای بیبدیل برای انتقال کهنترین مواریث بشری در حوزههای فلسفه، عرفان، علم و اخلاق میدانند و بر این باورند که این میراث سترگ زمانی برای بشریت قابل استفاده است که به زبان اصلی و با وساطت شاعران حکیمی چون فردوسی، حافظ و سعدی به نسلهای بعد سپرده شود.
در نهایت، سخنان آیتالله خامنهای دربارۀ فردوسی و شاهنامه را باید طرحی جامع برای هویتسازی فرهنگی بر پایهٔ حکمت و خرد ایرانی-اسلامی دانست. از دستنوشتهٔ بهیادگارمانده بر دیوار آرامگاه توس گرفته تا جلسات متعدد شعر و ادب، همگی حکایت از آن دارد که رهبر شهید انقلاب، فردوسی را تجسم یک رسالت تاریخی میدانستند؛ رسالتی که زبان فارسی را از گزند هزارهها نجات داد و امروز وظیفهٔ ماست که با تأسی به این حکیم فرزانه، زبان فارسی را به اوج قلههای جهانی برسانیم و پاسدار این هویت گرانمایه باشیم.
زهرا صالحی فر، دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت رسانه دانشگاه باقرالعلوم.
منابع
۱. حکمت فردوسی، حکمت الهی اسلامی است.۱۳۷۰/۱۲/۰۵ (بیانات در دیدار اعضای «گروه ادب و هنر» صدای جمهوری اسلامی ایران)
۲. فردوسی، حکیم ابوالقاسم فردوسی است. به یک آدم داستانسرا، اگر صرفاً داستانسرا و حماسهسرا باشد، حکیم نمیگویند. این «حکیم» را هم ما نگفتیم؛ صاحبان فکر و اندیشه در طول زمان او را حکیم نامیدند. شاهنامهی فردوسی پر از حکمت است. او انسانی بوده از معارف ناب دینی از معارف ناب دینی.بیانات در دیدار جمعی از شعرا ۱۳۹۰/۰۵/۲۴
نظر شما