به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ عاشوراپژوهی بهمعنای تالیف و انتشار آثار مستقل در مورد امام حسین(ع) و واقعه کربلا، قدمتی ۱۵۰ ساله در غرب دارد. اگرچه قبل از این تاریخ نیز تالیفات و ترجمههایی با محوریت تاریخ اسلام در غرب انجام شده، اما تقریبا در تمامی این پژوهشها، موضوع واقعه کربلا و زندگی سیدالشهدا(ع) بهعنوان بخشی از تاریخ اسلام مورد توجه قرار گرفته بود.
از نخستین پژوهشهای مستقل در موضوع امام حسین(ع) میتوان به ترجمه «مقتل الحسین» ابیمخنف، اثر «Heinrich Ferdinand Wüstenfeld؛ هاینریش فردینالد وستنفلد» از شرقشناسان معروف آلمانی اشاره کرد. ترجمه این کتاب در سال ۱۸۸۳ میلادی (۱۴۳ سال قبل) به انگلیسی انجام شد و سالها بعد، ترجمه آلمانی این اثر با عنوان «Der Tod des Husein ben Ali und die Rache؛ وفات حسین بن علی(ع) و انتقام» منتشر شد.
تقریبا ده سال بعد از ترجمه این کتاب، در جلد اول «Islam in Murgen und Abemdian؛ اسلام در شرق و غرب» تالیف «آگوست مولر» بخشی به امام حسین(ع) اختصاص پیدا کرد که میتوان آن را از نخستین تالیفها در این موضوع دانست. این اثر به مدت یکصدسال بهعنوان مأخذی برای پژوهشهای مرتبط با زندگانی امام سوم شیعیان قرار داشت و برای آ خرینبار در سال ۱۹۸۵ در آلمان منتشر شد.
در کنار این اثر، کتابهای «یولیوس ولهاوزن/ Julius Wellhausen» یعنی کتاب «معارضهجویی احزاب سیاسی دینی در اسلام» تالیفشده در سال ۱۹۰۱ میلادی که بخشی از آن به امام حسین(ع) اختصاص داشت و سالها بعد با عنوان «تاریخ سیاسی صدر اسلام؛ شیعه و خوارج» به زبان فارسی ترجمه و منتشر شد. همچنین کتاب «دولت عربی از ظهور اسلام تا پایان دولت اموی و سقوط آن» که در سال ۱۹۰۲ در برلین منتشر شد نیز از کتابهای موثر در شناخت بیشتر عاشورا به اندیشمندان غربی بود.
به این فهرست میتوان کتاب «فاطمه و فرزندان حضرت محمد(ص)» منتشرشده در سال ۱۹۱۲ و کتاب «خلافت یزید اول» تالیف ۱۹۲۲ از تالیفات «هنری لامس» و کتاب «عقیده شیعه در امامت» تالیفشده در سال ۱۹۳۱ میلادی و کتاب «مذهب شیعه» نگارششده در سال ۱۹۳۳ میلادی از تالیفات «دوایت دونالدسون» را نیز افزود. سالها بعد کتاب «مذهب شیعه» با ترجمه عباس احمدوند و محمد قزوینی نظمآبادی به فارسی ترجمه و همراه با نقدها و بیان اشکالات مختلف منتشر شد.
به این فهرست میتوان نام دهها کتاب و مقاله دیگر را نیز افزود، اما آنچه در این میان قابل توجه است اغلب این آثار دارای خطاهای فاحش در تاریخنگاری، نقص در روش تحلیل علمی و ضعف در استفاده از منابع اصیل شیعی است، تعداد خطاهای علمی در این آثار در برخی موارد بهگونهای فراوان است که ناشر نیز مجبور به حذف آن در چاپهای بعدی شده است؛ بهعنوان نمونه مقاله «حسین بن علی(ع)» در ویرایش نخست دایرهالمعارف لیدن تالیف «هنری لامس» در ویرایش دوم بهصورت کامل حذف و مقاله دیگری از «وکسیا واگلیری» جایگزین آن شده است.
در بخشهای بعدی این نوشته، آثار دیگر اسلامشناسان غربی در موضوع امام حسین(ع) و عاشورا معرفی خواهد شد.
سید علیاصغر حسینی/ ابنا
...............
پایان پیام
نظر شما