به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ در بخش اول این نوشته، آغاز نگارشهای عاشورایی توسط اسلامشناسان غربی مورد بررسی قرار گرفت. در این نوشته نیز برخی دیگر از عاشوراپژوهان غربی معرفی شده و موضوعات متنوع بررسیشده توسط آنها بیان میشود. این نکته را نیز باید افزود که در طول دهههای گذشته کتابها، مقالات و پایاننامههای مختلفی در این موضوع نوشتهشده و همایشها و کنگرههای تخصصی با موضوع عاشورا و امام حسین(ع) نیز به میزبانی دانشگاهها و مراکز علمی برگزار شده که امکان معرفی همه آنها در این نوشته ممکن نیست.
در میان پژوهشهای عاشورایی اندیشمندان غربی، تنوع موضوعی فراوانی دیده میشود، بهعنوان نمونه: موضوع نمایشهای عاشورایی با محوریت تعزیه در آثاری مانند کتاب «تعزیه؛ آئینهای مذهبی و نمایش در ایران» منتشرشده در سال ۱۹۷۹م و کتاب «از کربلا تا نیویورک؛ تعزیه در حرکت» منتشرشده در سال ۲۰۰۵ از تالیفات «پیتر چلکوسکی Peter J. Chelkowski» مورد توجه بوده است.
جایگاه بانوان در ماجرای کربلا در آثاری مانند «زینب بنت علی(ع) و جایگاه زنان خانهدار امامان نخستین در ادبیات عبادی شیعه» تالیف «دیوید پینولت» همچنین کتاب «زنان کربلا؛ پویایی جنسی آیینها و گفتمان سمبولیک تشیع معاصر» و پایاننامه دکتری با عنوان «حسین و زینب(ع)؛ الگوهایی برای جنبشهای سیاسی و اجتماعی در ایران معاصر» از تالیفات دکتر «کامران آقایی» دیده میشود.
ارائه پژوهشهای مقایسهای میان اعمال مذهبی مرتبط با عاشورا با دیگر ادیان و مذاهب نیز از موضوعات جذاب در میان این پژوهشهای منتشر شده است؛ بهعنوان نمونه کتاب «روابط مسلمانان و بودائیان در یک بافت مذهبی؛ تحلیلی از دستههای عزاداری محرم در شهرستان «له» در منطقه لداخ ـ بهعنوان بخشی از ایالت جامو و کشمیرـ همچنین کتاب «تحلیل تطبیقی آداب مرثیهخوانی شیعیان در هند معاصر و انجمن توبه مسیحی قرن چهاردهم در ایتالیا و آلمان» از تالیفات «دیوید پینولت» از آثاری است که به این موضوع پرداختهاند.
شیوههای عزاداری در کشورهای مختلف جهان مانند اثر «محرم در جنوب ترینادا» واقع در آمریکا تالیف «پیتر چلکوسکی» و بررسی موضوع «اسب کربلا» با محوریت نحوه عزاداری شیعیان هندوستان و کتاب «روز شی» با موضوع عزاداری شیعیان جامو، از آثار «دیوید پینولت» نیز از نمونه آثار منتشر شده است. کتاب «اسب کربلا» از معدود کتابهای ترجمهشده به فارسی است که در ایران منتشر شده و نشانهای از غفلت فراوان مترجمان و محققان ایرانی به آثار این عاشوراپژوه است.
در مجموع باید گفت که «دیوید پینولت David Pinault»، متولد ۱۹۵۳ میلادی، پژوهشگر مطالعات عربی، اسلامی و خاورمیانه در دانشگاه سانتا کلارا در کالیفرنیا، بیشترین آثار را در موضوع «کربلا و عاشورا» نگاشته است. همچنین در میان مسلمانی که در دانشگاه غربی تحصیل کرده و در موضوعات مرتبط با محرم و عاشورا آثاری را منتشر کردهاند میتوان به آثار مرحوم «محمود ایوب» پژوهشگر نابینای لبنانی اشاره کرد که در طول حیات خویش، علاوه بر فعالیتهای متنوع علمی و دانشگاهی، ۱۵ کتاب و مقاله با موضوع «عاشورا» تدوین کرد.
در انتها باید گفت که علاوه بر آثار متنوع مرتبط با عاشورا، در طول ۱۵ سال گذشته، پژوهشها، کتابها، مقالات و آثار مختلفی در موضوع «اربعین» نگاشته شده که معرفی و بررسی هر کدام از آنها، باید به زمان دیگری موکول شود.
سید علیاصغر حسینی/ ابنا
...................
پایان پیام
نظر شما