جاعلان حدیث در برابر فضائل امام علی(ع)

خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا: برخی برای اختصاص دادن آیه به همسران پیامبر(صلی الله علیه وآله) به قول این سه نفر استدلال کرده اند که آیه تنها در شأن همسران پیامبر(صلی الله علیه وآله) است. (۱)

عکرمه و مقاتل در این ادعا مبالغه می کردند به حدّی که حتی عکرمه در بازارها فریاد می زد: من حاضرم در ادعای خود مباهله کنم. او خطاب به مردم می گفت: عقیده ای که دارید صحیح نیست، این آیه تنها در شأن همسران پیامبر(صلی الله علیه وآله) است. (۲)

از این تعبیر استفاده می شود، رأی عموم مردم در عصر عکرمه این بوده که مصداق اهل بیت(علیهم السلام) فقط پنج تن هستند.

در پاسخ می گوییم: در مخالفت این سه نفر با نظر عموم مردم، هیچ جای تعجب نیست؛ زیرا این سه نفر از سردمداران دعوت مردم به دشمنی با امیرالمؤمنین(علیه السلام) هستند. (۳)

عکرمه کسی است که در دین گمراه بود، و ذهبی او را از خوارج برشمرده است. وی در دروغ گویی به حدّی رسیده بود که حتّی به استاد خود ابن عباس دروغ می بست؛ تا این که دروغ او ضرب المثل شد. ابن سیرین، یحیی بن معین، و مالک، او را «کذّاب» توصیف کرده اند. ابن ذویب او را «غیرثقه» معرفی کرده و مالک، نقلِ روایت از او را حرام کرده، و مسلم بن حجاج از روایات او اعراض نموده است.
سرانجامِ وی، به جایی رسید که مردم از شدت تنفر جنازه اش را رها کرده و در دفنش شرکت نکردند؛ تا این که چهار نفر را اجیر کردند تا جنازه اش را دفن کنند.

مقاتل نیز همانند عکرمه است. دارقطنی، عقیلی و ذهبی او را از ضعیفان به حساب آورده اند. ذهبی می گوید: رجالیین در تضعیف او اجماع کرده اند. (۴)

جوزانی می گوید: مقاتل کذّابی جسور بود.

سرّ جعل این روایت از عکرمه و مقاتل روشن است؛ زیرا این دو از خوارج بودند؛ کسانی که به صراحت و به صورت آشکار با علی(علیه السلام) جنگیدند. حال اگر اعتراف کنند به اینکه آیه در شأن امام علی(علیه السلام) است، باید عمل بزرگان خود را در جنگ نهروان باطل بپندارند. از همین رو درصدد برآمدند آیه تطهیر را که دلالت بر عصمت دارد از امام علی(علیه السلام) منصرف سازند.

وجه دیگر این که: خوارج در مذهبشان جعل حدیث را برای تأیید مذهب جایز می دانند و این مورد از همین قبیل است.

عروة بن زبیر کسی است که در جعل فضایل در شأن خاله اش عایشه تلاش می کرد.

او کسی بود که بغض شدیدی نسبت به علی(علیه السلام) داشت، به حدّی که هرگاه نام آن حضرت نزد او برده می شد، او را سبّ می کرد. (۵) اسکافی او را از جمله تابعینی می داند که اخبار قبیحی در مذمّت علی(علیه السلام) وضع کرده است(۶)، (۷)

پی نوشت: