به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ در پی برگزاری آیین تشییع رهبر شهید و بازتاب گسترده آن در کشورهای منطقه، شیخ عمار بهبهانی، روحانی عراقی و استاد سطوح عالی حوزه علمیه، در گفتوگو با خبرگزاری ابنا به تبیین ابعاد جایگاه دینی، اجتماعی و عاطفی ایشان در میان ملت عراق پرداخت. وی معتقد است جایگاه رهبر شهید در افکار عمومی عراق، فراتر از یک جایگاه سیاسی یا ملی بوده و ریشه در مرجعیت دینی، عملکرد میدانی و پیوند عمیق با آرمان امت اسلامی دارد.
مرجعیت عام و ویژگیهای رهبری؛ دو عامل اصلی شکلگیری جایگاه فراملی رهبر شهید
شیخ بهبهانی در پاسخ به این پرسش که چه عواملی موجب شد رهبر شهید، با وجود مسئولیت رسمی در جمهوری اسلامی ایران، جایگاهی فراتر از مرزهای ملی پیدا کنند، اظهار کرد: نخستین عامل، مرجعیت عام ایشان بود. رهبر شهید افزون بر جایگاه رسمی رهبری جمهوری اسلامی ایران، مرجع تقلیدی با مرجعیت عام به شمار میرفتند و همین مسئله، نگاه به ایشان را از چارچوب مرزهای یک کشور فراتر میبرد.
وی افزود: در نگاه بسیاری از متدینان عراق، هر مرجع تقلیدی الزاماً از جایگاه رهبری برخوردار نیست؛ زیرا رهبری نیازمند ویژگیهایی همچون شناخت دقیق زمان، قدرت تشخیص، تصمیمگیری بهموقع و حکیمانه و توان هدایت جامعه در شرایط حساس است؛ ویژگیهایی که مردم عراق بارها و در عرصههای مختلف در رهبر شهید مشاهده کرده بودند.
این استاد حوزه علمیه ادامه داد: همین عوامل سبب شد که رهبر شهید، با وجود آنکه رهبر رسمی جمهوری اسلامی ایران بودند، در میان ملتهای دیگر نیز از جایگاهی ممتاز برخوردار شوند و بسیاری از مسلمانان و آزادگان جهان، ایشان را تنها متعلق به ایران ندانند.
وی در همین زمینه به خاطرهای از شهید ابومهدی المهندس اشاره کرد و گفت: در یکی از مصاحبهها از شهید ابومهدی المهندس پرسیده شد محبوبترین شخصیت ایرانی نزد شما کیست؟ او در پاسخ گفت: «ابتدا آقا را کنار بگذارید؛ آقا متعلق به ایرانیها نیست.» این جمله، بیانگر نگاهی بود که بسیاری از مردم عراق به رهبر شهید داشتند؛ نگاهی که ایشان را رهبر شیعیان و بلکه رهبر آزادگان جهان میدانست.
عملکرد تاریخی رهبر شهید، مهمترین عامل تثبیت این جایگاه
شیخ بهبهانی در ادامه، در پاسخ به پرسش دیگری درباره چرایی شکلگیری این جایگاه فراملی، عملکرد رهبر شهید را مهمترین عامل دانست و گفت: این جایگاه صرفاً حاصل موقعیت رسمی یا مرجعیت دینی نبود، بلکه بیش از هر چیز از عملکرد ایشان سرچشمه میگرفت. رهبر شهید در موقعیتهای مختلف نشان دادند که خود را محدود به یک کشور نمیدانند و دغدغه اصلی ایشان، امت اسلامی است.
وی با اشاره به نگاه ویژه رهبر شهید نسبت به ملت عراق اظهار کرد: ایشان بارها تأکید کرده بودند که ملت عراق برای جمهوری اسلامی ایران اهمیت ویژهای دارد و همواره با نگاهی پدرانه نسبت به مردم این کشور سخن میگفتند. در مقاطع حساس، از جمله هنگام هجوم داعش، تصمیمهای تاریخی و بهموقع ایشان نقش تعیینکنندهای در حمایت از ملت عراق ایفا کرد.
این روحانی عراقی با اشاره به شکلگیری حشد الشعبی افزود: هرچند تشکیل حشد الشعبی بر پایه فتوای مرجعیت نجف صورت گرفت، اما نقش رهبر شهید در به ثمر رسیدن این فتوا، ارائه راهبردها و هدایت مسئولان عراقی، نقشی بیبدیل و اثرگذار بود.
شیخ بهبهانی ادامه داد: مسئولان عراقی، چه آنان که از مقلدان رهبر شهید بودند و چه دیگر مسئولان، در مقاطع مختلف شاهد بودند که ایشان دقیقترین و حکیمانهترین توصیهها را در جهت تأمین مصلحت مردم عراق ارائه میکنند و همین عملکرد، اعتماد و ارادت مردم عراق را نسبت به ایشان افزایش داد.
وی گفت: افزون بر این اقدامات، نوع رابطه عاطفی و انسانی رهبر شهید با ملت عراق نیز در شکلگیری این جایگاه مؤثر بود.
پیوند عاطفی و اعتقادی مردم عراق با رهبر شهید؛ رابطهای فراتر از مناسبات سیاسی
شیخ بهبهانی در پاسخ به پرسشی درباره ابعاد رابطه عاطفی و اعتقادی مردم عراق با رهبر شهید، اظهار کرد: پاسخ به این سؤال، از یک سو روشن و بدیهی است و از سوی دیگر، به دلیل فراوانی ویژگیهای برجسته شخصیتی ایشان، بیان همه عوامل به آسانی ممکن نیست.
وی گفت: مردم عراق، بهویژه نسل جوان، روحیهای عاطفی و احساسی دارند و بسیاری از آنان رهبر شهید را از صمیم قلب دوست میداشتند. این محبت، صرفاً یک علاقه سیاسی نبود، بلکه از شناخت شخصیت، منش و عملکرد ایشان سرچشمه میگرفت.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به تأثیر شهادت رهبر شهید بر افکار عمومی عراق افزود: هرچند برخی افراد تحت تأثیر تبلیغات رسانههای مغرض و دشمن قرار گرفته بودند یا تلاش میکردند نسبت به این موضوع موضعی بیطرفانه داشته باشند، اما شهادت رهبر شهید بسیاری از این تردیدها را از میان برد. همانگونه که خون پاک ایشان موجب انسجام و بیداری بیشتر مردم ایران شد، در عراق نیز بسیاری از کسانی که پیشتر شناخت دقیقی از جایگاه ایشان نداشتند، با واقعیت شخصیت و نقش تاریخی ایشان آشنا شدند.
وی ادامه داد: بسیاری از جوانان عراقی امروز این پرسش را مطرح میکنند که اگر رهبر شهید در مسیر حق نبود، چرا آمریکا و رژیم صهیونیستی با چنین شدتی درصدد حذف ایشان برآمدند؟ از این منظر، نحوه شهادت ایشان برای بخشی از افکار عمومی عراق، به یکی از روشنترین نشانههای حقانیت و تأثیرگذاری ایشان تبدیل شد.
نگاه پدرانه به ملت عراق، پایهگذار سرمایهای عاطفی
شیخ بهبهانی یکی از مهمترین عوامل شکلگیری این پیوند عاطفی را نحوه تعامل رهبر شهید با ملت عراق دانست و گفت: ایشان همواره با صمیمیت و احترام از مردم عراق یاد میکردند و در دیدارهای مختلف با مسئولان عراقی، مدیران موکبهای اربعین، شاعران، مداحان و دیگر شخصیتهای فرهنگی و مذهبی این کشور، محبت و علاقه خود را آشکارا ابراز میکردند.
وی افزود: این سخنان از سر تعارف یا مصلحتاندیشی نبود، بلکه از عمق باور و علاقه ایشان نسبت به مردم عراق سرچشمه میگرفت و همین صداقت نیز بر دل مردم مینشست. همانگونه که در فرهنگ اسلامی آمده است، سخنی که از دل برآید، بر دل مینشیند و مردم عراق نیز این صداقت را بهخوبی احساس میکردند.
حمایت از مظلومان، عامل دیگری در محبوبیت رهبر شهید
این استاد حوزه علمیه با اشاره به رویکرد رهبر شهید در دفاع از ملتهای مظلوم منطقه گفت: مردم عراق بهروشنی مشاهده میکردند که هر جا سخن از دفاع از مظلومان و مقابله با ظلم و اشغالگری بود، رهبر شهید در کنار ملتهای مظلوم قرار داشتند؛ چه در عرصه مواضع سیاسی و چه در تصمیمات و راهبردهای کلان جمهوری اسلامی ایران.
وی تصریح کرد: ایستادگی در برابر آمریکا و رژیم صهیونیستی و حمایت مستمر از ملتهای مظلوم، برای افکار عمومی عراق صرفاً یک موضع سیاسی نبود، بلکه نشانهای از شجاعت، صداقت و پایبندی ایشان به آرمانهای اسلامی تلقی میشد و همین مسئله بر محبوبیت ایشان میافزود.
پیوندهای فرهنگی و تاریخی؛ عاملی برای احساس قرابت مردم عراق با رهبر شهید
شیخ بهبهانی در ادامه، به برخی پیوندهای فرهنگی رهبر شهید با جهان عرب اشاره کرد و گفت: تسلط ایشان بر زبان و ادبیات عرب، آشنایی عمیق با شعر عربی و اهتمام ویژه به میراث ادبی این زبان، همواره مورد توجه نخبگان عراقی قرار داشت.
وی افزود: رهبر شهید در دیدارهای مختلف، اشعار عربی را از حفظ قرائت میکردند و حتی به برخی گونههای شعر عامیانه عراق نیز آشنایی داشتند. این موضوع برای مردم و فرهیختگان عراقی بسیار ارزشمند بود و احساس نزدیکی فرهنگی بیشتری نسبت به ایشان ایجاد میکرد.
این استاد حوزه علمیه همچنین به دیدار رهبر شهید با شاعر برجسته عراقی، مرحوم محمدمهدی جواهری، اشاره کرد و گفت: آشنایی دقیق ایشان با آثار این شاعر و یادداشتهایی که بر اشعار وی نوشته بودند، موجب شگفتی جواهری شده بود؛ زیرا انتظار نداشت شخصیتی که زبان مادریاش عربی نیست، چنین شناخت عمیقی از ادبیات عرب داشته باشد.
ارادت شخصیتهای عراقی به رهبر شهید، اعتماد عمومی را تقویت کرد
شیخ بهبهانی در بخش دیگری از سخنان خود، به نقش شخصیتهای برجسته عراقی در شکلگیری این جایگاه اشاره کرد و گفت: ارادت چهرههایی همچون شهید ابومهدی المهندس، فرماندهان حشد الشعبی و شماری از علمای برجسته حوزه نجف به رهبر شهید، برای مردم عراق بسیار معنادار بود.
وی افزود: مردم عراق به چشم خود میدیدند که شخصیتهایی که اخلاص، فداکاری و دلسوزی آنان نسبت به عراق برای همگان اثبات شده بود، با چه احترام و علاقهای از رهبر شهید یاد میکنند. همین مسئله نیز اعتماد عمومی نسبت به جایگاه علمی، معنوی و رهبری ایشان را تقویت میکرد.
شیخ بهبهانی ادامه داد: مجموعه این عوامل سبب شد رابطه مردم عراق با رهبر شهید، صرفاً رابطهای سیاسی یا مبتنی بر همسایگی دو کشور نباشد، بلکه به پیوندی عمیق، اعتقادی و عاطفی تبدیل شود؛ پیوندی که به باور او، با گذشت زمان نیز استحکام بیشتری یافته است.
رهبر شهید؛ شخصیتی فراتر از مرزهای جغرافیایی و رهبر جبهه حق
بهبهانی در ادامه این گفتوگو، با جمعبندی مباحث مطرحشده، تصریح کرد: در طرح برخی پرسشها، این تعبیر تکرار میشود که «با وجود آنکه رهبر شهید، رهبر جمهوری اسلامی ایران بودند، چرا در عراق از چنین جایگاهی برخوردار شدند؟» در حالی که از نگاه بخش قابل توجهی از مردم عراق، این موضوع اساساً به این صورت مطرح نبود.
وی افزود: رهبر شهید به دلیل سالها تلاش برای دفاع از امت اسلامی، حمایت از ملتهای مظلوم و ایجاد پیوند میان ملتهای منطقه، در ذهن و قلب بسیاری از مردم عراق جایگاهی فراتر از یک رهبر ملی پیدا کرده بودند. آنان ایشان را شخصیتی بیگانه یا صرفاً متعلق به ایران نمیدانستند، بلکه رهبر، مقتدا و راهنمای جبهه حق تلقی میکردند.
این استاد حوزه علمیه ادامه داد: برای بسیاری از مردم عراق، عنوان «رهبر جمهوری اسلامی ایران» تنها یکی از مسئولیتهای رسمی ایشان بود؛ اما جایگاه واقعی رهبر شهید، جایگاه مرجعیت، هدایت دینی و رهبری معنوی امت اسلامی به شمار میرفت.
شیخ بهبهانی با اشاره به استقبال گسترده مردم عراق از برگزاری آیین تشییع رهبر شهید در این کشور اظهار کرد: اصرار و درخواست اقشار مختلف مردم عراق برای میزبانی از مراسم تشییع، بیش از آنکه ناشی از یک نگاه سیاسی باشد، برخاسته از اعتقاد آنان به جایگاه معنوی و دینی ایشان بود.
وی افزود: مردم عراق رهبر شهید را نایب امام عصر(عج)، پیشوای جبهه حق و شخصیتی میدانستند که عمر خود را در مسیر دفاع از اسلام و مکتب اهلبیت(ع) صرف کرده است؛ از همین رو حضور در آیین تشییع ایشان را ادای دِین به یک رهبر الهی تلقی میکردند.
به اعتقاد وی، این حضور گسترده حامل پیامی روشن برای منطقه و جهان خواهد بود؛ اینکه یک رهبر دینی و سیاسی میتواند با اخلاص، عدالتخواهی و دفاع از مظلومان، مرزهای جغرافیایی را درنوردد و در قلب ملتهای مختلف جای گیرد.
تشییع میلیونی، تجلی عینی مفهوم امت اسلامی
شیخ بهبهانی با اشاره به پیام های تشییع رهبر شهید برای آینده امت اسلامی، گفت: رهبر شهید در طول سالهای رهبری خود، مفهوم امت اسلامی را از یک شعار نظری به واقعیتی عینی تبدیل کردند. ایشان همواره دغدغه جهان اسلام را داشتند و میان ملتهای مسلمان تفاوتی قائل نبودند؛ خواه ایران، عراق، لبنان، سوریه، یمن یا هر نقطه دیگری از جهان اسلام.
وی ادامه داد: این نگاه در عرصههای مختلف تجلی یافت. یکی از روشنترین نمونههای آن، دوران دفاع از حرم و مقابله با گروههای تروریستی بود؛ زمانی که جوانان ایرانی برای دفاع از عتبات عالیات عراق به میدان آمدند و شماری از آنان به شهادت رسیدند و در مقابل، جوانان عراقی، لبنانی و دیگر ملتهای منطقه نیز در دفاع از حرمهای اهلبیت(ع) و مقابله با تروریسم جان خود را فدا کردند.
این روحانی عراقی تصریح کرد: این واقعیت نشان داد که پیوند میان ملتهای مسلمان، دیگر محدود به مرزهای سیاسی نیست، بلکه بر پایه ایمان، آرمان مشترک و احساس مسئولیت نسبت به سرنوشت امت اسلامی شکل گرفته است.
وی تشییع گسترده رهبر شهید را نیز ادامه همین مسیر دانست و افزود: حضور گسترده ملتهای مختلف در این مراسم، تجسم عملی همین اندیشه است؛ اندیشهای که نشان میدهد امت اسلامی میتواند حول محور ارزشهای مشترک، عدالتخواهی و دفاع از مظلومان به وحدت برسد.
شیخ بهبهانی در پایان خاطرنشان کرد: این حضور میلیونی، افزون بر آنکه نشانه وفاداری ملتهای مسلمان به رهبر شهید است، پیامی روشن برای دشمنان امت اسلامی نیز به همراه دارد؛ اینکه اندیشه وحدت امت اسلامی با شهادت رهبران الهی متوقف نخواهد شد، بلکه ریشههای آن عمیقتر خواهد شد و این مسیر با قدرت بیشتری ادامه خواهد یافت.
وی افزود: رهبر شهید با عملکرد، اخلاص و مجاهدت خود، توانستند دلهای بسیاری از ملتهای مسلمان را به یکدیگر نزدیک کنند و همین سرمایه معنوی، میراثی ماندگار برای آینده جهان اسلام خواهد بود.
نظر شما