به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی به زعم برخی رسانهها یک آیین وداع بود؛ اما مجتبی حیدر، روزنامهنگار پاکستانی، این مراسم را مجموعهای از پیامهای سیاسی، فرهنگی و تمدنی میداند؛ پیامهایی که به گفته او از تلاوت قرآن تا پرچمهای سرخ و حضور میلیونها نفر، همگی حامل معنا بودند.
از تهران تا قم، نجف، کربلا و مشهد، میلیونها نفر در مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب حضور پیدا کردند. رسانههای ایرانی اعلام کردند که نزدیک به ۴۳ میلیون نفر در مراسم برگزارشده در تهران، قم، نجف، کربلا و مشهد شرکت کردهاند که این رقم، آن را به بزرگترین مراسم تشییع در تاریخ ثبتشده تبدیل میکند.
تحلیل هفت پیام اصلی مراسم
در میان روایتهای مختلف، یادداشت مجتبی حیدر، نویسنده و روزنامهنگار پاکستانی که در وبسایت خبری «مینوت میرور» (Minutemirror) پاکستان منتشر شده، بیش از آنکه بر جمعیت یا تشریفات مراسم تمرکز کند، تلاش دارد از دل نمادها، پیامهایی را استخراج کند که مخاطب آن تنها مردم ایران نبودند. وی در این یادداشت، هفت پیام اصلی این مراسم را بررسی کرده است:
۱. تلاوت آیات قرآن؛ زبان رمزی دیپلماسی
مجتبی حیدر، تلاوتهای قرآنی در این مراسم را انعکاس پیامی متناسب با جایگاه و نقش ایران در تحولات منطقه دانسته و مینویسد: «مراسم مذهبی با رگههایی از مضامین سیاسی آمیخته شده بود. آیات برگزیدهای از قرآن کریم در برابر مقامات خارجی تلاوت شد که هر یک برای انعکاس تفسیر ایران از نقش آن کشور در مناقشات جاری انتخاب شده بودند.» این آیات، متون تصادفی نبودند، بلکه اقدامی عمدی در جهت چارچوببندی بودند. این رویه، بازتابی از تشییعهای پیشین رهبران انقلابی بود که در آنها از متون دینی نه تنها برای تقدیس مراسم، بلکه برای نهانسازی معانی سیاسی استفاده میشد.
۲. پرچمهای سرخ؛ نمادی قدرتمند در آیین شیعه
پرچمهای سرخ «یا لثارات الحسین» و «یا لثارات الخامنهای» که در مراسم تشییع میلیونی رهبر شهید ایران به اهتزاز درآمده بود، یک پیام روشن داشت: «خاک ایران تشنه خون متجاوزان است». بازتابِ این رویداد در رسانههای بینالمللی نشان میدهد که پیام مردم ایران به درستی درک شده؛ ایران نه تنها جای امنی برای متجاوزان نیست، بلکه جبههای گسترده و خطرناک برای هر متجاوزی است.
روزنامهنگار باسابقه پاکستانی، حمل این پرچمها را نمادی قدرتمند میداند و میگوید که این پرچمها با ارجاع به واقعه عاشورا و شهادت امام حسین(ع)، درصدد بودند شهادت آیتالله خامنهای را در امتداد همان روایت تاریخی از ایثار و مقاومت قرار دهند؛ روایتی که در آن، خون شهید، مطالبه عدالت و انتقام را زنده نگه میدارد.
۳. رستاخیز بزرگترین تشییع تاریخ جهان
از دریچه نگاه مجتبی حیدر، آنچه در روزهای تشییع رهبر شهید ایران شکل گرفت، صرفاً موجی از جمعیت نبود؛ رستاخیزی در قلوب مردمی بود که به باور او، روایت سالها تبلیغات رسانههای غربی را در برابر واقعیتی عینی قرار داد. میلیونها نفر، فارغ از همه تحلیلهای سیاسی، با حضور خود تصویری را خلق کردند که به اعتقاد این روزنامهنگار پاکستانی، نه در قاب دوربینها که در حافظه تاریخ ماندگار خواهد شد. وسعت بیسابقۀ مشارکت، نشاندهندۀ نفوذ پایدار آیتالله خامنهای بود و روایتهای غربی درباره ایشان را به چالش میکشید.
۴. دیپلماسی در قاب سوگواری
روزنامهنگار پاکستانی حضور هیأتهای رسمی، خبرنگاران و فعالانی که از بیش از یکصد کشور در این مراسم حضور داشتند را بازتابی از عزت ایران در برابر هجمههای آمریکا دانسته و مینویسد که از نگاه تهران، مراسم تشییع به محفلی برای گردهمایی صداهای همسو از سراسر جهان تبدیل شد. همچنین پیوند دادن این مراسم با موضوعاتی همچون حمایت از فلسطین و مسائل انسانی، تلاشی برای نشان دادن این بود که روایت ایران، مخاطبانی فراتر از مرزهای خود دارد و همچنان در سطح بینالمللی بازتاب پیدا میکند.
۵. وحدت در بزنگاه تاریخ
آنچه تحلیلگر وبسایت خبری «مینوت میرور» را به شگفت واداشته است، وحدت ملی حاصل از این مراسم بود. وی در این باره مینویسد: «شاید مهمترین پیام داخلی این مراسم، نمایش وحدت بود. مسئولان سیاسی و فرماندهان نظامی در کنار مردم عادی حضور یافتند. این حضور، تصویری از همبستگی ملی ترسیم میکرد که با وجود اختلافنظرهای داخلی، جامعه ایران در برابر تهدیدهای خارجی در کنار یکدیگر قرار میگیرد.»
۶. پرچمی که دو ملت عراق و ایران را کنار هم نشاند
تشییع پیکر مطهر رهبر انقلاب و خانواده ایشان در مهمترین شهرهای عراق یعنی نجف و کربلا حامل پیام مهمی بود که مجتبی حیدر آن را اینگونه تحلیل میکند: «این مراسم به نجف و کربلا، شهرهایی با اهمیت مذهبی بسیار زیاد در عراق، گسترش یافت. این تصادفی نبود. برای دههها، قدرتهای خارجی به ویژه سازمان اطلاعات اسرائیل تلاش کردهاند شکافهای قومی و مذهبی میان ایران و عراق را تشدید کنند. حضور گسترده مردم در این شهرها، پاسخی به این روایت تلقی شد و بر پیوندهای مذهبی و فرهنگی دو ملت تأکید کرد.»
۷. نمایش اقتدار و شکستناپذیری
یکی دیگر از ابعاد مورد توجه مجتبی حیدر، برگزاری باشکوه بزرگترین مراسم تشییع تاریخ بشری بدون کوچکترین خلل و حاشیهای است که وی آن را نمایش اقتدار و شکستناپذیری ایران میداند. وی مینویسد: «برگزاری مراسمی با این وسعت، آن هم در شرایط جنگی، خود نوعی نمایش قدرت تلقی شد. بسیج میلیونها نفر، هماهنگی هیئتهای خارجی و برگزاری مراسم بدون حادثه، از نگاه برگزارکنندگان، نشاندهنده توان سازماندهی و تابآوری ایران بود.»
تحلیلگر وبسایت «مینوت میرور» در پایان با جمعبندی ابعاد این مراسم مینویسد که شخصیت رهبر شهید محدود به مرزهای ایران نبود و حمایت مستمرش از ملتهای تحت ستم، بهویژه فلسطین، جایگاهی جهانی برای وی ایجاد کرده بود. از این منظر، مراسم تشییع تنها بدرقه یک رهبر نبود؛ بلکه نمایشی سیاسی برای مقابله با روایتهای غربی و تقویت مشروعیت نظام جمهوری اسلامی به شمار میرفت. این مراسم، به باور نویسنده، روح تازهای به روایت سیاسی ایران بخشید و تلاشی برای انتقال این پیام بود که ایران، با وجود همه چالشها، همچنان متحد، مقاوم و ایستاده است.
...............
پایان پیام/
نظر شما