به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ «مؤسسه المهدی(عج) انگلیس میزبان دکتر سید علی حر کامونپوری، پژوهشگر و مدرس حوزه مطالعات قرآنی، تاریخ اندیشه اسلامی، زبان و ادبیات عرب و مطالعات شیعی، در نشستی پژوهشی با عنوان «کشاکش میان اعتقادات امامیه متقدم و متأخر و تأثیر آن بر علم رجال معاصر» بود.
همچنین بخوانید: مؤسسهٔ المهدی انگلیس: ۲۰۲۵ سال باشکوه علمی و پژوهشی بود/گزیدهای از فعالیتها بهروایت تصویر
دکتر کامونپوری در این نشست، تأثیر گرایشهای کلامی بر دانش رجال و شیوه ارزیابی راویان حدیث را بررسی کرد و نشان داد که نگاه عالمان به مسئله «غلو» از دوران متقدم تا پژوهشهای معاصر، دستخوش تحولاتی شده است. وی همچنین استدلال کرد که ارتباط کلام و نقد راویان، ارتباطی یکسویه نیست؛ بلکه هر یک میتواند بر دیگری اثر بگذارد.
وی با اشاره به مکتب بغداد در عصر آلبویه، اظهار داشت که این مکتب در ارزیابی راویان، رویکردی انتقادی و متکی بر فهم خود از غلو و مقابله قاطع با آن اتخاذ کرده بود. به گفته او، ابن غضائری، مؤلف کتاب «الضعفاء»، از برجستهترین نمایندگان این رویکرد به شمار میرود؛ شخصیتی که شماری از پژوهشگران معاصر، از جمله آیتالله العظمی سید علی سیستانی، او را از مهمترین و دقیقترین رجالیان آن دوره میدانند.
این پژوهشگر سپس به دگرگونیهای پس از دوره صفویه پرداخت و گفت مقایسه داوریهای رجالیان نخستین با دیدگاههای شکلگرفته در دورههای بعد، از تغییر قابلتوجه نگرشها نسبت به برخی مبانی اعتقادی حکایت دارد. وی با استناد به عباراتی از شیخ عبدالله مامقانی (از رجالیان شیعه در قرن چهاردهم هجری) و دیگران، توضیح داد که برخی باورهایی که در سدههای نخستین از مصادیق غلو تلقی میشدند، بعدها در شمار اعتقادات اساسی مکتب شیعه دوازدهامامی قرار گرفتند.
دکتر کامونپوری افزود که این تحول اعتقادی، برخی عالمان متأخر را به بازنگری در داوریهای رجالی پیشینیان واداشت؛ بازنگریای که هدف آن، بازسازی اعتبار راویانی بود که پیشتر به غلو متهم شده بودند.
وی در ادامه به جریان دیگری در حوزه معاصر اشاره کرد که در برابر این گرایش قرار دارد. به گفته او، شخصیتهایی چون آیتالله سید حسین بروجردی، آیتالله العظمی سید علی سیستانی و آیتالله شهید محمدباقر صدر، بر این باورند که رجالیان برجسته متقدم، از درک کلامی دقیقتر و ارزیابی صحیحتری درباره غالیان برخوردار بودهاند.
کامونپوری بر همین اساس، رویکرد منتسب به شیخ عبدالله مامقانی، فاضل جزائری، شیخ سند و شیخ جعفر سبحانی را مورد نقد قرار داد و گفت این رویکرد در پی رفع اتهامهای کلامی از غالیان و در نتیجه، بازگرداندن اعتبار روایات آنان است.
وی در جمعبندی سخنان خود، رابطه کلام و علم رجال را «دیالکتیکی» توصیف کرد و گفت تحولات اعتقادی میتواند به احیای اعتبار شماری از راویان و روایتهای آنان منجر شود؛ سپس همین روایتهای راویانی که پیشتر به غلو متهم بودهاند، بهعنوان شواهد متنی تازه، در تقویت گرایشهای کلامی معاصر مرتبط با غلو به کار گرفته شوند.
...............
پایان پیام
نظر شما