۱۱ مهر ۱۴۰۵ - ۱۳:۵۶
جامعه مسلمانان اسلوونی؛ روایتی از مهاجرت، هویت دینی و ساخت مسجد

جامعه مسلمانان اسلوونی که بخش قابل‌توجهی از شکل‌گیری آن با مهاجرت از دیگر جمهوری‌های یوگسلاوی سابق پیوند دارد، پس از دهه‌ها تلاش برای احداث یک مسجد بزرگ و مرکز فرهنگی اسلامی در پایتخت، سرانجام در سال ۲۰۲۰ شاهد افتتاح مسجد لیوبلیانا بود.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ اسلوونی کشوری در اروپای مرکزی است که پیشینه دینی آن عمدتاً با مسیحیت کاتولیک رومی گره خورده است. بر اساس گزارش دانشنامه بریتانیکا، قبایل اسلاو ساکن این منطقه در قرن هشتم میلادی مسیحیت را پذیرفتند و کلیسای کاتولیک برای قرن‌ها نقش مهمی در ساختار اجتماعی و فرهنگی این سرزمین داشت.

 با این حال، ترکیب دینی اسلوونی در قرن بیستم تغییر کرد. از ورود مهاجران مسلمان و مسیحیان ارتدوکس از دهه ۱۹۷۰ و سپس دهه ۱۹۹۰ به‌عنوان یکی از عوامل تغییر ترکیب مذهبی این کشور یاد می‌شود. بخش قابل توجهی از این مهاجرت‌ها در چارچوب جابه‌جایی جمعیت میان مناطق مختلف یوگسلاوی سابق شکل گرفت.

 در دهه‌های پایانی قرن بیستم، در پی صنعتی‌شدن مناطق مختلف اسلوونی، مهاجرانی از دیگر جمهوری‌های یوگسلاوی به مناطق صنعتی این کشور وارد شدند. پس از فروپاشی یوگسلاوی در سال ۱۹۹۱ نیز روند مهاجرت ادامه یافت و در جریان درگیری‌های کرواسی، بوسنی و هرزگوین و کوزوو، حدود ۷۰ هزار پناهجو و پناهنده وارد اسلوونی شدند.

در میان این جریان‌های مهاجرتی، مسلمانان نیز حضور پررنگی پیدا کردند. بر اساس گزارش دانشنامه بریتانیکا، مسلمانان در آغاز قرن بیست‌ویکم دومین گروه بزرگ دینی در اسلوونی بودند و بیشتر جمعیت مسلمان این کشور در پایتخت، یعنی لیوبلیانا، سکونت داشتند.

 حضور مسلمانان در اسلوونی البته به دهه‌های اخیر محدود نمی‌شود و بخشی از این جامعه ریشه در جمعیت‌های مسلمان دیگر مناطق یوگسلاوی سابق دارد. فروپاشی این کشور و شکل‌گیری دولت مستقل اسلوونی، ساختار جمعیتی جدیدی را ایجاد کرد که در آن گروه‌های مختلف قومی و دینی در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند.

جامعه مسلمانان اسلوونی از دهه‌ها پیش خواستار احداث مسجدی در لیوبلیانا، پایتخت این کشور، بود. این تلاش‌ها با موانع و مخالفت‌هایی روبه‌رو شد و در سال ۲۰۰۴ نیز شورای شهر لیوبلیانا موضوع برگزاری همه‌پرسی درباره ساخت مسجد را مطرح کرد. دادگاه قانون اساسی اسلوونی در ژوئیه همان سال، برگزاری این همه‌پرسی را مغایر با قانون اساسی تشخیص داد و تصمیم مربوط به برگزاری آن را لغو کرد.

پس از ادامه پیگیری‌ها، سنگ‌بنای مرکز فرهنگی اسلامی و مسجد لیوبلیانا در سال ۲۰۱۳ گذاشته شد و این مسجد در سال ۲۰۲۰ به بهره‌برداری رسید؛ افتتاح رسمی آن نیز در ژوئن همان سال انجام شد.

تصویب ساخت مسجد را می‌توان یکی از نقاط مهم در تاریخ حضور رسمی و نهادمند مسلمانان در اسلوونی دانست؛ زیرا جامعه مسلمان این کشور تا پیش از آن، علی‌رغم حضور قابل توجه، فاقد مسجدی در مقیاس ملی بود که بتواند به‌عنوان نماد اصلی فعالیت‌های دینی آنان شناخته شود.

در کنار مسلمانان، مسیحیان ارتدوکس نیز بخش دیگری از تنوع دینی اسلوونی را تشکیل می‌دهند. بریتانیکا اشاره می‌کند که کلیساهای ارتدوکس متعددی در لیوبلیانا و جنوب‌شرقی اسلوونی وجود دارد. همچنین جوامع پروتستان در شمال‌شرق کشور و پیروان بودیسم و برخی ادیان دیگر نیز در مراکز شهری حضور دارند.

در همین حال، تحولات مذهبی اسلوونی تنها به افزایش تنوع دینی محدود نشده است. بر اساس بریتانیکا، در آغاز قرن بیست‌ویکم حدود سه‌پنجم مردم اسلوونی خود را کاتولیک رومی می‌دانستند؛ در حالی که این میزان در دهه ۱۹۹۰ حدود چهارپنجم بود. همچنین در سرشماری سال ۲۰۰۲، حدود یک‌چهارم جمعیت دین خود را مشخص نکردند؛ بریتانیکا احتمال می‌دهد که برخی از این افراد، دین را موضوعی حساس تلقی می‌کرده‌اند.

 جامعه مسلمانان اسلوونی امروز بخشی از واقعیت چنددینی این کشور اروپایی به شمار می‌رود؛ جامعه‌ای که شکل‌گیری آن با تحولات جمعیتی و مهاجرت‌های چند دهه گذشته پیوند خورده و در نهایت با پذیرش ساخت نخستین مسجد، جایگاه نهادمندتری در فضای دینی اسلوونی پیدا کرده است. تجربه اسلوونی نشان می‌دهد که تغییرات جمعیتی ناشی از مهاجرت چگونه می‌تواند در طول چند دهه، ترکیب مذهبی یک کشور اروپایی را دگرگون کند.

.............

پایان پیام

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha