خبرگزاری بین المللی اهل بیت(ع)_ابنا: «یکصدا شدن» با ولی جامعه، اگر تنها یک شعار سیاسی بود، در نخستین طوفانِ اختلاف از هم میپاشید؛ اما تاریخِ چهلوچندسالهی انقلاب اسلامی نشان میدهد که این «همآوایی»، نه یک تاکتیکِ زودگذر، بلکه فرمولِ قرآنیِ عبور از بحرانها بوده است.
رهبر شهید انقلاب، حضرت آیتالله خامنهای، با صراحت آن را «رمز همهی پیروزیها» خواندهاند [۱]؛ رمزی که سه آیهی نورانیِ قرآن — از «ریسمانِ خدا» در آلعمران تا «اطاعت از اولیالامر» در نساء و هشدارِ «از دست رفتنِ عزت» در انفال — ستونهای آن را ساختهاند. در روزگاری که دشمن، تمامِ توانِ خود را برای خدشهدار کردنِ همین یکصدایی به کار بسته است [۲]، بازخوانیِ آیات الهی و سخنانِ رهبر شهید، نقشهی راهِ بقا و پیشرفت است.
از «تکصدایی» تا «همصدایی» در ادبیات سیاسی
«یکصدایی» گاه به معنای سرکوب صداهای مخالف تفسیر میشود؛ اما در گفتمان الهیِ انقلاب اسلامی، «یکصدایی با ولی جامعه» نه انحلال شخصیتها و نه سکوت تحمیلی، بلکه همآوایی آگاهانه و مسئولانه حولِ محورِ حق است. این همآوایی، همان «وحدت کلمه» است که رهبر شهید انقلاب، حضرت آیتالله خامنهای، آن را «رمز همهی پیروزیها» خواندهاند: «رمز همهی پیروزیها، وحدت کلمه و حضور در صحنه است» [۳].بنابراین یکصدایی با ولی جامعه، نه یک تاکتیک سیاسیِ زودگذر، بلکه یک راهبرد قرآنی برای عبور از گردنههای سخت است.
نخستین آیه: «ریسمانِ خدا» و رازِ نجات
قرآن کریم در سورهی آلعمران میفرماید: «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»؛ «و همگی به ریسمان خدا چنگ زنید و پراکنده نشوید» [۴]. علامه طباطبایی در المیزان، «حبل الله» را مجموعۀ معارف و تعالیم الهی میداند که مسلمانان باید با تمسک به آن از پراکندگی دوری کنند [۵].
رهبر شهید با استناد به همین منطق، «رمز پیروزی در جنگ» را نیز «وحدت کلمه» میداند [۶]. یکصدایی با ولی، در حقیقت چنگ زدنِ جمعی به این ریسمانِ نجاتبخش است؛ زیرا تا وقتی دستها بر یک ریسمان است، اختلافِ افقی، انسان را از عمقِ الهیِ آن جدا نمیکند. آیهی آلعمران به ما میآموزد که پراکندگی، آفتِ طبیعیِ جوامع است و تنها راهِ مصونیت، همدلیِ ناشی از ایمانِ مشترک است، نه همصداییِ تحمیلیِ ناشی از ترس.
دومین آیه: «اطاعت از اولیالامر» و مرزِ مسئولیت
دومین تکیهگاه قرآنیِ یکصدایی، آیه سورهی نساء است: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ» [۷]. علامه طباطبایی در تفسیر المیزان تصریح میکند که عطفِ «اولیالامر» بر «رسول» بدون تکرارِ فعل «أطیعوا»، اشاره به آن است که همانگونه که اطاعت از پیامبر واجب است، اطاعت از اولیالامر نیز واجب است [۸]. رهبر شهید نیز بر همین مبنا، مصداقِ حقیقیِ اولیالامر را جانشینانِ برحقِ پیامبر میداند، نه هر حاکمی [۹].
بنابراین، اطاعت از ولی، اطاعتِ کورکورانه نیست؛ بلکه همراهیِ آگاهانه با محورِ مشروعِ الهی در مسیرِ تحققِ عدالت و عزت است. این همان یکصداییِ زنده و پویایی است که در آن، نقدِ دلسوزانه در چارچوبِ قانون و عقلانیت، راهِ خود را گم نمیکند.
سومین آیه: «نزاع» و «از دست رفتنِ قدرت»
سومین آیه، هشدارِ صریحِ قرآن است: «وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ»؛ «و خدا و پیامبرش را اطاعت کنید و با یکدیگر نزاع نکنید که سست میشوید و شکوه و قدرتِ شما از میان میرود» [۱۰]. رهبر شهید در تفسیر این آیه میفرماید: «وقتی تنازع کردید، فشل به وجود میآید؛ فشل یعنی سستی. “وَ تَذهَبَ رِیحُکُم” یعنی تَذهَبَ عِزّکم؛ یعنی عزّتتان از بین میرود» [۱۱].
«ریح» در این آیه به معنای بادِ عزت و قدرتِ اجتماعی است. رهبر شهید تأکید میکنند: «در مسائل اساسی باید از کشور صدای واحد بیرون بیاید» [۱۲] و «بیشترین تلاش دشمن برای این است که این همصدایی را، این یکصدایی را... خدشهدار بکنند» [۱۳]. قرآن به ما میآموزد که نزاعِ درونی، توانِ مقاومت را میکشد و دشمن را در رسیدن به اهدافش امیدوار میکند.
یکصدایی، میراثِ شهیدا و یکصدایی با ولی جامعه
یک صدایی میراثِ گرانبهایی است که از شهیدان به ما رسیده است. رهبر شهید انقلاب، خود مصداقِ کاملِ این همآوایی بود و با جانِ خود آموخت که یکصدایی با ولی، رمزِ پیروزی بر رژیمهای استکباری است. امروز که پرچمِ ولایت بر دوشِ جانشینِ برحقِ او، حضرت آیتالله مجتبی خامنهای (مدظلهالعالی) است، همان مسیرِ نورانی ادامه دارد. یکصدایی با ولی، نه یک شعارِ احساسی، بلکه تکلیفی قرآنی است که سه آیهی نورانی بر آن صحه میگذارند. اگر ملت ایران، همچنان که تاکنون بوده، یکصدا و متحد در کنارِ ولیِ خود بماند، وعدهی الهیِ «لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنَا» تحقق خواهد یافت. رمزِ پیروزی، در همین همآواییِ عاشقانه و آگاهانه با ولیِ جامعه نهفته است؛ همانگونه که رهبر شهید فرمود: «رمز همهی پیروزیها، وحدت کلمه و حضور در صحنه است» [۱۴].
پینوشت:
۱.خامنهای، سید علی، بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم، ۱۳۶۸/۰۴/۲۱.
۲.خامنهای، سید علی، «نماهنگ | اتحاد مقدس نباید خدشهدار بشود»، پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI.IR، ۱۴۰۴/۰۶/۱۱
۳.خامنهای، سید علی، بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم، ۱۳۶۸/۰۴/۲۱.
۴.قرآن کریم، سوره آلعمران، آیه ۱۰۳.
۵.طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۳، ذیل آیه ۱۰۳ آلعمران.
۶.خامنهای، سید علی، «رمز پیروزی در میدانها»، پایگاه اطلاعرسانیKHAMENEI.IR، ۱۳۹۴/۰۷/۰۴.
۷.قرآن کریم، سوره نساء، آیه ۵۹.
۸.طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۴، ص ۳۹۱، ذیل آیه ۵۹ نساء.
۹.«تحلیلی بر مصداق اولیالأمر در آیه اطاعت با تأکید بر دیدگاه امام خامنهای»، مجله علمی-پژوهشی، ۲۰۲۴.
۱۰. قرآن کریم، سوره انفال، آیه ۴۶.
۱۱.خامنهای، سید علی، «فیشهای ذلت» (تفسیر آیه ۴۶ انفال)، پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI.IR.
۱۲.خامنهای، سید علی، بیانات در دیدار رئیس و نمایندگان مجلس شورای اسلامی، ۱۴۰۴/۰۳/۲۱
۱۳.خامنهای، سید علی، «نماهنگ | اتحاد مقدس نباید خدشهدار بشود»، پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI.IR، ۱۴۰۴/۰۶/۱۱
۱۴.خامنهای، سید علی، «نماهنگ | اتحاد مقدس نباید خدشهدار بشود»، پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI.IR، ۱۴۰۴/۰۶/۱۱
فیروزه دلداری (پژوهشگر، فعال رسانه و فضای مجازی)
نظر شما