به گزارش خبرگزاری اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ حجت‌الاسلام والمسلمین حسین انصاریان، استاد حوزه علمیه، در دومین جلسه سخنرانی به مناسبت ایام فاطمیه در مسجد حضرت رسول اکرم(ص) خانی‌آبادنو، با اشاره به جایگاه اطاعت از خداوند، پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع)، این اطاعت را تجارتی عظیم در عرصه معنویت دانست و گفت: این تجارت نه‌تنها کسادی و زیان ندارد، بلکه سود آن دائمی و همیشگی است و قرآن کریم نیز به این حقیقت توجه داده است.
وی با بیان اینکه ارزش و اهمیت اطاعت به شناخت کسی بستگی دارد که انسان از او فرمان می‌برد، اظهار کرد: شناخت خداوند، پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) به انسان دلگرمی، توانمندی باطنی و امید مثبت می‌دهد. وقتی انسان بداند از چه کسی اطاعت می‌کند و چه عظمت و جایگاهی دارد، با انگیزه و اطمینان بیشتری در مسیر بندگی قدم برمی‌دارد.
وحی الهی به زنبور عسل؛ نشانه‌ای از عظمت خداوند
انصاریان در ادامه برای تبیین شناخت پروردگار به آیاتی از سوره مبارکه نحل اشاره کرد و گفت: خداوند در این سوره بخشی از آثار آفرینش و نشانه‌های قدرت خود را بیان می‌کند و در پایان، انسان را به اندیشیدن و تعقل درباره این نشانه‌ها فرامی‌خواند.
وی با قرائت آیه «وَأَوْحَیٰ رَبُّکَ إِلَی النَّحْلِ» افزود: پروردگار به زنبور عسل وحی می‌کند و راه زندگی و فعالیت را به او می‌آموزد. این مسئله بسیار شگفت‌انگیز است؛ زیرا زنبور با وجود جثه کوچک و مغز بسیار محدود خود، توان دریافت هدایت الهی و عمل به آن را دارد.
استاد حوزه علمیه با مقایسه رفتار زنبور عسل با برخی انسان‌ها تصریح کرد: زنبور وحی الهی را دریافت می‌کند و به آن عمل می‌کند، اما انسان‌هایی وجود دارند که آیات و دستورات خداوند را از زبان پیامبر(ص) و قرآن دریافت می‌کنند، مفهوم آن را نیز می‌فهمند، اما برخلاف آن حرکت می‌کنند.
وی با اشاره به آیه «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِیتَاءِ ذِی الْقُرْبَیٰ وَیَنْهَیٰ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ وَالْبَغْیِ» اظهار کرد: خداوند در این آیه به عدالت، نیکوکاری و رسیدگی به خویشاوندان سفارش می‌کند و از فحشا، منکر و تجاوز به حقوق دیگران بازمی‌دارد. این مفاهیم روشن و قابل فهم است و کسی نمی‌تواند ادعا کند که معنای عدالت، احسان و پرهیز از تجاوز به حقوق دیگران را نمی‌فهمد.
انصاریان ادامه داد: مخالفان پیامبر(ص) نیز نمی‌توانستند ادعا کنند که آیات قرآن را نمی‌فهمند؛ چراکه نخستین مخاطبان وحی، عرب‌زبانان مکه بودند و بسیاری از آنان از نزدیکان و خویشاوندان پیامبر(ص) به شمار می‌رفتند و در شعر و ادبیات نیز توانایی داشتند.
وی با اشاره به آیه «اللَّهُ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ قَرَارًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَکُمْ فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ» گفت: خداوند در این آیه یادآوری می‌کند که زمین را محل استقرار شما قرار داد، از آسمان باران فرستاد و به‌واسطه آن، انواع روزی‌ها و میوه‌ها را برای شما پدید آورد؛ بنابراین، نباید برای خداوند شریک قرار دهید، در حالی که حقیقت را می‌دانید.
استاد حوزه علمیه با تأکید بر اینکه انسان گاهی با وجود آگاهی، برخلاف دانسته‌های خود عمل می‌کند، افزود: میلیون‌ها انسان با وجود برخورداری از جسم و مغزی بزرگ‌تر از زنبور، در عمل از این حشره کوچک عقب‌تر هستند؛ زیرا زنبور هدایت الهی را دریافت می‌کند و به آن پایبند می‌ماند، اما برخی انسان‌ها با وجود شناخت حق، در مسیر مخالف آن حرکت می‌کنند.
وی در ادامه به بخش دیگری از آیات سوره نحل درباره زندگی زنبور عسل اشاره کرد و گفت: خداوند به زنبور وحی کرده است که از کوه‌ها، درختان و داربست‌هایی که انسان‌ها می‌سازند، برای خود خانه انتخاب کند. زنبور نیز مطابق همین هدایت عمل می‌کند و بدون سرپیچی از فرمان پروردگار، محل زندگی خود را انتخاب می‌کند.
انصاریان با اشاره به اینکه عسل طبیعی حاصل فعالیت زنبورهایی است که در محیط طبیعی زندگی می‌کنند، اظهار کرد: زنبور در ادامه مأموریت خود از میوه‌ها و گل‌های پاک تغذیه می‌کند و راهی را که خداوند برایش هموار کرده است، می‌پیماید. این حشره در فصل بهار از کندو خارج می‌شود و برای یافتن گل‌ها و میوه‌ها مسافت‌های طولانی را طی می‌کند.
وی با اشاره به پژوهش‌های انجام‌شده درباره زندگی زنبور عسل افزود: دانشمندان سال‌ها برای شناخت رفتار و فعالیت این حشره تحقیق کرده‌اند. زنبور با وجود وزن اندک، مسافت قابل‌توجهی را برای جمع‌آوری شهد گل‌ها طی می‌کند و از چشم‌های مرکب خود برای شناسایی محیط و منابع غذایی بهره می‌برد.
عسل؛ محصول شگفت‌انگیز یک حشره کوچک
استاد حوزه علمیه با اشاره به بخش دیگری از آیه سوره نحل درباره تولید عسل گفت: خداوند می‌فرماید از شکم زنبور، نوشیدنی‌هایی با رنگ‌های گوناگون خارج می‌شود که در آن برای مردم خاصیت درمانی وجود دارد. این محصول شگفت‌انگیز، نتیجه فعالیت موجودی بسیار کوچک است که با هدایت الهی، مراحل پیچیده‌ای را طی می‌کند.
انصاریان با بیان اینکه عسل از ماندگاری و خواص قابل‌توجهی برخوردار است، اظهار کرد: زنبور عسل محصولی تولید می‌کند که در برابر فساد ماندگاری زیادی دارد و از گذشته نیز در زمینه‌های درمانی و تقویت بدن مورد توجه بوده است.
وی با اشاره به اهمیت این نشانه‌های آفرینش تصریح کرد: یک کارخانه بزرگ با تجهیزات و دستگاه‌های فراوان برای تولید عسل وجود ندارد، بلکه خداوند این توانایی را در وجود حشره‌ای کوچک قرار داده است. انسان با دیدن یک قاشق عسل باید به عظمت پروردگاری پی ببرد که چنین توانایی و نظام دقیقی را در آفرینش قرار داده است.
استاد حوزه علمیه با اشاره به آیه «إِنَّ فِی ذَٰلِکَ لَآیَةً لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ» خاطرنشان کرد: خداوند می‌فرماید در این موضوع برای کسانی که اهل تفکر و تعقل هستند، نشانه‌ای از عظمت او وجود دارد. انسان عاقل با مشاهده زندگی زنبور و محصولی که تولید می‌کند، باید درباره قدرت و حکمت پروردگار بیندیشد و به این نتیجه برسد که اطاعت از چنین خدایی، امری عاقلانه و ضروری است.
پیامبر اکرم(ص)؛ رحمت برای همه جهانیان
انصاریان در بخش دیگری از سخنان خود به اهمیت شناخت پیامبر اکرم(ص) برای درک ارزش اطاعت از ایشان اشاره کرد و گفت: یکی از عاطفی‌ترین آیات قرآن درباره پیامبر(ص)، آیه «وَمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِینَ» است. خداوند در این آیه به پیامبر(ص) می‌فرماید که او را جز رحمتی برای جهانیان نفرستاده است.
وی افزود: پیامبر اکرم(ص) مظهر مهر، محبت و رحمت الهی برای همه جهانیان است و شناخت این جایگاه، انسان را به این حقیقت می‌رساند که اطاعت از چنین پیامبری، امری عقلانی و در مسیر سعادت است.
استاد حوزه علمیه در ادامه با اشاره به ضرورت شناخت ائمه اطهار(ع) اظهار کرد: قرآن کریم در آیه «فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ» انسان‌ها را به پرسش از اهل ذکر در موارد ناآگاهی دعوت می‌کند. اهل‌بیت(ع) آگاهان به معارف الهی هستند و امیرالمؤمنین علی(ع) نیز بارها در سخنان خود مردم را به پرسیدن مسائل پیش از رحلت خویش فراخوانده است.
انصاریان با اشاره به عبارت مشهور «سَلُونِی قَبْلَ أَنْ تَفْقِدُونِی» از امیرالمؤمنین(ع) گفت: حضرت علی(ع) بر آگاهی و علم خود تأکید می‌کرد و از مردم می‌خواست پیش از آنکه او را از دست بدهند، پرسش‌های خود را مطرح کنند. شناخت چنین شخصیتی، ضرورت اطاعت از او را برای انسان روشن می‌کند.
اطاعت از اولی‌الامر و جایگاه اهل‌بیت(ع)
وی در ادامه به آیه ۵۹ سوره نساء، «أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ» اشاره کرد و گفت: خداوند در این آیه به اطاعت از خود، پیامبر و اولی‌الامر فرمان می‌دهد. در ساختار این آیه، فرمان اطاعت از خداوند و پیامبر(ص) به‌صراحت تکرار شده، اما درباره اولی‌الامر، فرمان اطاعت در ادامه همان عبارت آمده است.
استاد حوزه علمیه با اشاره به پیوند میان این سه فرمان اظهار کرد: این ساختار قرآنی نشان می‌دهد که اطاعت از اولی‌الامر در امتداد اطاعت از خدا و رسول قرار دارد. از نگاه شیعه، کسانی می‌توانند چنین جایگاهی داشته باشند که از عصمت برخوردار باشند و اطاعت از آنان در کنار اطاعت از خداوند و پیامبر(ص) قرار گیرد.
انصاریان در ادامه با تأکید بر جایگاه اهل‌بیت(ع) در تفسیر این آیه گفت: اولی‌الامر در اعتقاد شیعه، ائمه معصومین(ع) هستند؛ زیرا اطاعت مطلقی که در آیه برای آنان مطرح شده، با عصمت سازگار است و نمی‌توان هر حاکم، وزیر، وکیل یا صاحب منصبی را مصداق اولی‌الامر دانست.
وی با اشاره به جایگاه اهل‌بیت(ع) در هدایت جامعه خاطرنشان کرد: شناخت خداوند، پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) به انسان نشان می‌دهد که اطاعت از آنان یک مسیر روشن و مطمئن برای رسیدن به سعادت و بهره‌مندی از خیرات معنوی است.
......
پایان پیام/ ۲۱۸
نظر شما