خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) _ ابنا: اعتقاد شیعه نسبت به منجی موجب پویایی است، در حالی که نظر اهل سنت نسبت به منجی این اثر را ندارد. همه ادیان، مکاتب و مذاهب اسلامی به آمدن منجی در آخر الزمان معتقدند اما نشاط، پویایی و بالندگی که از کانون تفکر شیعی نشأت میگیرد، بر عوامل ذیل استوار است:
- حقیقت انتظار در شیعه
انتظار در مکتب تشیع فقط چشم بهراهی و امید و آرزو برای ظهور موعود جهانی نیست، بلکه امیدی همراه پندار و کردار، عمل و حرکت، نهضت و مبارزه، تلاش و کوشش، صبر و مقاومت، جهاد و فداکاری است؛ این انتظار که همراه شناخت و الگوپذیری از امام است، منتظر را از محدوده خود فراتر برده، با تک تک افراد جامعه مرتبط ساخته و به اعمال منتظر جهت میبخشد، به این ترتیب منتظرانِ مکتب تشیع در مسیر اصلاح جامعه و پویایی آن گام برمیدارند (۱).
- شناور بودن زمان ظهور
از آنجاکه زمان دقیق ظهورِ منجی بشریت، مشخص نشده است، هر لحظه احتمال فرج و ظهور حضرت وجود دارد، به همین دلیل همیشه باید برای عصر ظهور و پیاده کردن حکومت عدل جهانی و توحیدی آمادگی داشت، این آمادگی و امید همیشگی به ظهورِ امام حاضر، موجب پویایی حیات شیعه محسوب میشود (۲).
- پیوند شیعه با امامت و ولایت
شیعه با اعتقاد به امامت گره خورده است و این عقیده که ادامه باور به نبوت است، به دلایل ذیل موجب پویایی حیات شیعه شده است.
الف. امام که تنها با تعیین الهی، توسط پیامبر، معرفی میگردد، صرفاً سرپرست و مدیر جامعه مسلمین نیست که تنها وظیفه حکومتداری و اداره دنیای مردم را داشته باشد، بلکه مبیّن احکام الهی، مفسّر قرآن کریم، راهبر سعادت و مرجع امور مردم در دو بخش دین و دنیاست، چراکه از مسیرِ پس از مرگ یعنی قبر، قیامت، حساب و صراط اطلاع دارد.
ب. امام، انسان کامل است و انسان کامل مظهر اسما و صفات الهی و یا نماینده و مظهرِ علم و عدل خداوند است، به اذن خدا، آغاز و پایان عالم هستی، بهدست اوست و در آغاز و انجام تکوین و تشریع سهم بهسزا دارد؛ در واقع امام عمود نظام هستی است (۳).
ج. امام سببِ تام احیای دلهاست، چراکه امامت آب حیات است و شیعیان با عرضه زمینهی دل خویش به حضور امام، در پرتو فیض معرفت و هدایت او قرار گرفته و از سرچشمه زلال چشمه حیات بهرهمند و احیا میشوند.
د. شیعه، امامعصر را منجی میداند و معتقد است او تنها وارث محض زمین، نمود روشن قدرت و تفسیر تام عزت الهی است که بر تمام هستی و شئون بشر احاطه دارد؛ زیرا جان جانان و قلب عالم امکان است. ممکن نیست دل انسان به چیزی مشغول باشد و دل دلها و جان جانانها یعنی ولی و منجی آخرالزمان آن را نداند.
بنابراین، پویایی و حیات عاقلانه در گرو معرفت به حقیقت امامت و ولایت و امام معصوم هر عصر و اطاعت از اوست، این باور عمیق نسبت به امامت و ولایت فقیهان که رابطه بنیادین و سازنده با عمل آدمی دارد، ویژه شیعیان است. در اندیشه شیعه رابطه انسان با خدا هرگز قطع نمیشود و همواره انسان کامل از میان خود آنها وجود دارد که ولیالله مطلق، واسطه فیض میان خلق و خالق و نیز حی و حاضر است که اعمال آنان را میبیند و در مواقع اضطرار به فریاد آنها خواهد رسید، در قیامت نیز صاحب مقام شفاعت است، به این ترتیب شیعیان با انتظار همیشگی برای ظهورش از برکات و آثار بینظیر معرفت امام بهرهمند میشوند و به کمال زندگی معقول باریافته و حیات پویایی برای خویش رقم میزنند (۴). بعلاوه مجاهدات و تلاش خستگیناپذیر محدثان و فقیهان شیعه و نیز ویژگی خاص حقیقت انتظار در اندیشه شیعی و امید همیشگی به نزدیکی زمان ظهور منجی، همواره موجب پویایی مضاعف حیات شیعیان بوده است؛ اما از نظر اهل سنت امامت مقام دنیوی و عرفی است (۵) و از طرفی غالب آنان بر این باور هستند که منجی و حضرت مهدی هنوز به دنیا نیامده است (۶). بنابراین، اعتقاد شیعه نسبت به منجی موجب پویایی است، در حالی که دیدگاه اهل سنت نسبت به منجی این اثر را ندارد.
پینوشت
۱- هاشمی شهیدی، اسدالله (۱۳۹۲) ظهور حضرت مهدیعلیهالسلام از دیدگاه اسلام و مذاهب و ملل جهان، پنجم، قم: مسجد مقدس جمکران، ص ۲۴۲-۲۴۱.
۲- رضوانی، علیاصغر (۱۳۸۴) شیعه شناسی و پاسخ به شبهات، ج ۲، دوم، تهران: مشعر، ص۱۹۵.
۳- ابنأبیزینب، محمدبنابراهیم (۱۳۹۷ق) الغیبة للنعمانی، اول، تهران: صدوق، ص ۱۳۹.
۴- جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۷) امام مهدی موجود موعود، اول، قم: اسراء، ص ۱۲۰-۴۰.
۵- مرکز تخصصی مهدویت (۱۳۸۱) رهتوشه مهدییاوران، اول، قم: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعودعجاللهتعالیفرجه، ص ۴۵.
۶- پژوهشکده تحقیقات اسلامی (۱۳۸۶) فرهنگ شیعه، دوم، قم: زمزم هدایت، ص ۴۳۵ و ۶۴.
نظر شما