به گزارش خبرگزاری اهل بیت(ع) ـ ابنا ـ مراسم رونمایی از ۵۰ اثر پژوهشی مجمع جهانی اهلبیت(ع) در ۸ زبان، صبح امروز چهارشنبه (۲۶ آذر ۱۴۰۴) به همت معاونت علمی و فرهنگی مجمع جهانی اهلبیت(ع) برگزار شد. همچنین رونمایی از پایگاه وضعیت پژوهی شیعیان و تقدیر از پژوهشگران برتر پژوهش مجمع، از دیگر برنامه های این مراسم بود.
در این مراسم، دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت(ع) درباره ضرورت پژوهش اظهار داشت: امروزه بحث اخلاق در عرصه پژوهش، یکی از بحثهای مهم است که باید به آن پرداخته شود. چون در عرصه فناوری، تحولات بزرگی در حوزه علمی رخ داده است، با هوش مصنوعی مواجه هستیم و باید هوشمندانه در این میدان حضور پیدا کنیم.
آیتالله «رضا رمضانی» ادامه داد: هوش مصنوعی، انسانهای باهوش را باهوشتر و انسانهای تنبل را تنبلتر میکند، چون در عصر کنونی، تألیف، نوشتن مقاله و ترجمه با هوش مصنوعی راحتتر شده است. حتی در بحث مشاوره اگر با هوش مصنوعی مرتبط شویم، مشاوره هم میدهد. البته هوش مصنوعی به بحث تعقل نمیرسد، چون تعقل ادراک امر مجرد است اما هوش مصنوعی ابزارهای مادی است، حد و حدود خود را دارد و در حیطه خود به ما کمک میکند.
* ضرورت نقش اخلاق در پژوهش
وی با بیان اینکه لازم است اخلاق پژوهشی را رعایت کنیم، عنوان کرد: امروزه در تألیف و ترجمه، با سرقت علمی مواجه هستیم. از سوی دیگر، پژوهش در علوم انسانی و حوزههای مختلف مثل علوم پایه، باید بر اساس نیازهای واقعی باشد و پژوهشی که به ده قرن گذشته مربوط است، به درد جامعه امروز نمیخورد.
دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت(ع) بر ضرورت اثرگذاری پژوهشها تأکید کرد و یادآور شد: لازم است پژوهشها در حوزه و دانشگاهها، ناظر به مهمترین ابعاد حکمرانی در عرصههای فرهنگ، اقتصاد و سیاست باشد. غربیها مدعی هستند که مدیریت، سیاست و اقتصاد از ما و از اختصاصات ما است. لذا میتوانیم امروزه در دنیا حکومت کنیم و دینداران این سه علم را ندارند! در پاسخ به این ادعاها، پژوهشگران ما برای کمک به نظام حکمرانی، در پژوهش در عرصههای فرهنگ، سیاست و اقتصاد ورود کنند.
وی به تحول پژوهش از گذشته تا امروز اشاره کرد و گفت: در گذشته جایگاه پژوهش در علوم انسانی و اسلامی، به صورت یک حرفه نبوده و فعالیتهای پژوهشیِ تخصصی مطرح نبوده است. برخی بزرگان کتابهای لمعه، کفایه، رسائل، حلقات و نهایه را چندین دور تدریس میکردند و چه بسا حفظ بودند اما چیزی از خود به یادگار نگذاشتند. برخی مثل علامه حلی و محقق حلی، انگیزههای معنوی داشتند و اثری مینگاشتند. اما امروزه پژوهش به حرفه و مهارت تبدیل شده است و از این فرصت باید استفاده شود.
آیت الله رمضانی با تأکید بر کار گروهی در امر تحقیق و پژوهش، اظهار داشت: کارهای فردی ـ که خیلی از آثار مولفان آن موازیکاری است ـ امروزه جواب نمیدهد، لذا در عرصههای پژوهش باید به سمت کارهای گروهی و جمعی برویم. کار گروهی بسیار مهم است اما معالاسف آن را جدی نگرفتهایم و کارها، به صورت فردی انجام میشود. من معتقدم بزرگانی که درس خارج میگویند باید به صورت قاعدهمند، لُجنه علمی داشته باشند و اگر نداشته باشند، درسهای خارج مجتهدپرور نمیشود.
* آسیبشناسی پژوهش در عصر حاضر
وی در بخش دیگری از سخنان خود به آسیبشناسی حوزه پژوهش پرداخت و گفت: مهم این است که کتابها و آثار پژوهشی ما چقدر به دست مخاطب میرسد. ما در مجمع جهانی اهل بیت(ع) در دوره جدید، به جای تمرکز بر ترجمه به سمت تألیف رفتیم، چون امروزه ترجمه جواب نمیدهد. از سوی دیگر، ترجمهها باید به صورت بومی باشد.
استاد درس خارج حوزه علمیه قم، «کالایی شدن مقاله و وارونه شدن غایت پژوهش» را از آسیبهای این عرصه برشمرد، و ادامه داد: پژوهشها باید خروجی محور باشند. چون پژوهش هدف نیست و باید مسیر و معبری برای حل مشکلات جامعه در همه بخشها باشد؛ حتی در عرصه آموزش. امروزه رسالههای زیادی نوشته میشود اما در گوشهی کتابخانهها خاک میخورند، چون برای حل مشکلات فکری و اخلاقی تنظیم نشدهاند و خروجی ندارند.
وی مهارت پژوهش را ضروری عنوان کرد و ادامه داد: عدهای پژوهش میکنند اما از شیوههای مختلف پژوهش و هدف و نتیجه آن آگاه نیستند و اینکه این پژوهش، در نهایت چه مشکلی را حل میکند را مطلع نیستند. ما ضعف آموزش روششناسی در عرصه پژوهش داریم. از این رو، تألیف یک رساله چند سال طول میکشد، چون نویسنده آن، مهارت پژوهش را نمیداند.
* پژوهش سالم بدون نقد عالمانه زنده نمیماند
دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت(ع) در تشریح «ضعف گفتوگوی علمی و فرهنگ نقد عالمانه، واقعبینانه و دلسوزانه»، اظهار داشت: اگر کسی دیدگاه ما را نقد کند تاب و حوصله آن را نداریم در حالی که پژوهش سالم بدون نقد عالمانه زنده نمیماند. البته امروزه حوزهها مقداری پیشرفت کرده و کرسی ها ی آزاداندشی و نظریهپردازی برگزار می شوند.
وی در پایان، درباره گسست پژوهش از آموزش گفت: اگر آموزش در همه بخشها میخواهد در کشور قوی شود، باید پژوهش قوی باشد، و تا آموزش قوی نباشد پژوهش قوی نخواهد بود. از سوی دیگر، پژوهشهای ما در ایران، به نوعی با مسائل واقعی همراه نیست و به عبارت دیگر، حیثِ نظر و عمل خیلی از هم فاصله دارند.
................................
پایان پیام/ 167
نظر شما