به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ بیستوهفتمین همایش کتاب سال حوزه و نهمین جشنواره مقالات علمی حوزه، پیش از ظهر امروز در مدرسه علمیه امام موسی کاظم(ع) قم برگزار شد.
آیتالله سید هاشم حسینی بوشهری، رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، در این مراسم با تبریک اعیاد شعبانیه و حضور حماسی ملت در راهپیمایی ۲۲ بهمن، ضمن گرامیداشت یاد و نام شهید آیتالله سید محمدباقر صدر و تجلیل از مقام علمی آیتالله غلامرضا فیاضی، بر ضرورت عبور کتاب سال حوزه از نگاه تشریفاتی به سمت مسئلهمحوری و پاسخگویی به نیازهای واقعی جامعه و نظام تأکید کرد و نسبت به بحران نشر و کاهش سرانه مطالعه در کشور هشدار داد.
آیتالله سید هاشم حسینی بوشهری در ابتدای سخنان خود در این همایش، ضمن قرائت آیاتی از قرآن کریم، اعیاد فرخنده شعبانیه و حضور پرشور و افتخارآفرین ملت ایران در راهپیمایی ۲۲ بهمن را تبریک گفت و اظهار داشت: امیدواریم این ملت وفادار بتواند مسیر پیشرو را با شتاب بیشتر ادامه دهد و تا تحقق وعده الهی، یعنی ظهور منجی عالم بشریت، حضرت بقیةالله الاعظم (عج)، در این راه ثابتقدم بماند.
وی با قدردانی از برگزارکنندگان، از مدیر حوزههای علمیه، معاونت پژوهش، دبیرخانه کتاب سال و همه دستاندرکاران این رویداد علمی تقدیر کرد و استمرار ۲۷ ساله این همایش را نویدبخش آیندهای روشن برای حوزههای علمیه دانست.
علم، صیدی است که باید با کتابت به بند کشیده شود
نایبرئیس مجلس خبرگان رهبری در بخشی از سخنان خود با استناد به کلام امیرالمؤمنین علی (ع) که فرمودند «العلم صیدٌ و الکتابة قیدُه»، تصریح کرد: علم همچون شکاری است که اگر آن را با نگارش و ثبت در قالب کتاب به بند نکشیم، از دست خواهد رفت. همانگونه که ما امروز بر سر سفره آثار گذشتگان نشستهایم، نسلهای آینده نیز به تولیدات علمی امروز ما نیاز خواهند داشت.
وی با اشاره به حدیث دیگری از امام علی (ع) مبنی بر اینکه «مَن آنَسَ بالکُتُبِ لَم تَفُتْهُ سَلوة»، افزود: هر کس با کتاب مأنوس باشد، هیچ آرامشی را از دست نداده است. انس با کتاب، انسان را به آرامش و تعمیق اندیشه میرساند و زمینه رشد فکری جامعه را فراهم میکند.
تکریم ستارگان درخشان حوزه؛ شهید صدر و آیتالله فیاضی
آیتالله حسینی بوشهری با گرامیداشت نام و یاد شهید آیتالله العظمی سید محمدباقر صدر و همچنین تکریم مقام علمی آیتالله غلامرضا فیاضی، این دو شخصیت را از ستارگان درخشان حوزههای علمیه نجف و قم دانست.
وی در توصیف آیتالله فیاضی اظهار داشت: حقیقتاً ایشان از شخصیتهایی هستند که علم را با تواضع و فروتنی در کنار یکدیگر جمع کردهاند. ما گاهی با افرادی مواجه میشویم که بهرهای از دانش دارند، اما گرفتار ادعا میشوند؛ در حالی که آیتالله فیاضی با وجود مراتب بالای علمی، شخصیتی متواضع و بیادعا دارند. آثار فلسفی، تعلیقات و نقدهای علمی ایشان بر متون فلسفی، نشاندهنده عمق علمی و قدرت تحلیل این استاد برجسته حوزه است.
کتاب سال حوزه؛ فراتر از یک مراسم تشریفاتی
رئیس جامعه مدرسین با تأکید بر اینکه همایش کتاب سال حوزه نباید تنها به دریافت و داوری آثار ارسالی محدود شود، تصریح کرد: برگزاری این همایش ارزشمند است، اما کافی نیست. دبیرخانه کتاب سال حوزه باید گامی فراتر بردارد و با شناسایی نخبگان و صاحبان قلم توانمند، آنان را برای ورود به عرصههای مسئلهمحور دعوت کند. حوزه و جامعه امروز در حال تحول است و ما باید متناسب با نیازهای حوزه، نظام اسلامی و عرصه بینالملل، تولید محتوا کنیم.
وی با بیان اینکه نظام اسلامی وارد چهلوهفتمین سال حیات خود شده است، خاطرنشان کرد: انتظار میرود پژوهشهای حوزوی بیش از گذشته ناظر به حل مسائل واقعی کشور باشد؛ از مسائل فقهی و اقتصادی گرفته تا موضوعات اجتماعی و فرهنگی. مسئلهمحوری و ارائه راهحلهای کاربردی باید در اولویت فعالیتهای علمی قرار گیرد.
دو مأموریت کلیدی کتاب سال حوزه
آیتالله حسینی بوشهری در تبیین اهداف این رویداد علمی، دو مأموریت مهم را برای آن برشمرد:
۱. سنگر پاسداری از ارزشها و پاسخگویی به نیازها: کتاب سال حوزه باید پاسخگوی نیازهای حوزه، جامعه، نظام و عرصه بینالملل باشد.
۲. سنگر صفآرایی در برابر تهاجم فکری: این رویداد باید به جبههای برای پاسخگویی به شبهات و القائات دشمنان تبدیل شود. همانگونه که شهید صدر پیش از ورود شبهه، آن را شناسایی و پاسخ میداد، حوزه امروز نیز باید به این تراز برسد.
هشدار درباره بحران نشر و کاهش سهم علمی ایران
یکی از مهمترین و هشداردهندهترین بخشهای سخنان آیتالله حسینی بوشهری، اشاره به مشکلات جدی صنعت نشر در کشور بود.
وی با ابراز نگرانی از افزایش هزینههای کاغذ و چاپ گفت: امروز برخی مؤلفان برای چاپ کتابهای خود با مشکلات جدی روبهرو هستند. افزایش هزینهها سبب شده است که گاهی کتابها با تیراژ بسیار محدود، حتی در حد پنجاه یا صد نسخه منتشر شوند. بسیاری از پژوهشگران توان مالی لازم برای چاپ آثار خود را ندارند و ناچار میشوند کتابهایشان را در خارج از کشور منتشر کنند.
رئیس جامعه مدرسین با هشدار نسبت به پیامدهای این روند افزود: وقتی اثری در خارج از کشور چاپ میشود، پس از مدتی به نام همان کشور ثبت و شناخته میشود و این موضوع به تدریج از سهم علمی و فرهنگی کشور میکاهد. اگر زمینههای مناسب برای حمایت از نشر آثار علمی در داخل فراهم نشود، ممکن است در آینده با کاهش جدی تولیدات مکتوب به نام جمهوری اسلامی و حوزههای علمیه مواجه شویم.
وی خطاب به مسئولان فرهنگی تأکید کرد: مسئولان فرهنگی کشور باید همانگونه که نسبت به معیشت مردم دغدغه دارند، نسبت به تغذیه فکری و فرهنگی جامعه نیز حساس باشند. کتاب و اندیشه، غذای روح جامعه هستند.
خلوت مجتمع ناشران؛ زنگ خطر برای فرهنگ کتابخوانی
آیتالله حسینی بوشهری با اشاره به وضعیت فعلی بازار نشر گفت: امروز اگر به مجتمع ناشران و مراکز عرضه کتاب سر بزنیم، خلوتی فضا بهخوبی گویای کاهش شور و شوق کتابخوانی است. بخشی از این وضعیت به مشکلات اقتصادی مردم بازمیگردد، بخشی به گسترش فضای مجازی، اما بخش مهمی نیز نتیجه کمبود حمایتهای لازم از سوی دستگاههای فرهنگی است. این مسئله باید جدی گرفته شود؛ چراکه تضعیف حوزه نشر، تضعیف جبهه فرهنگی کشور است.
ارتباط حوزه و نظام؛ ضرورتی انکارناپذیر
وی با اشاره به پیشینه تاریخی حوزه قم تصریح کرد: حوزه کهن و دیرپای قم تنها به یک قرن اخیر خلاصه نمیشود؛ این حوزه پشتوانهای عمیق از روزگار اشعریون تا امروز دارد. این میراث علمی باید در خدمت اداره حکومت اسلامی قرار گیرد؛ چراکه حکومت اسلامی برخاسته از حوزه است و حوزه نمیتواند نسبت به مسائل آن بیتفاوت باشد.
آیتالله حسینی بوشهری با تأکید بر لزوم انتقال یافتههای علمی به بدنه نظام خاطرنشان کرد: نباید چنین باشد که حوزه راه خود را برود و دستگاههای اجرایی راه خود را. اگر ارتباط برقرار نشد، حوزه باید پیشقدم شود و یافتههای خود را در مجامع تخصصی، فقهی، اقتصادی و بانکی عرضه کند تا در حل مسائل کشور نقشآفرین باشد.
منطق مسئلهیابی؛ پیشنیاز تولیدات علمی مؤثر
این استاد برجسته حوزه در بخش پایانی سخنان خود به تشریح منطق مسئلهیابی در پژوهشهای حوزوی پرداخت و اظهار داشت: نویسنده و پژوهشگر حوزوی باید پیش از نگارش، بر اساس منطق مسئلهیابی، مشخص کند که کدام مسئله را میخواهد حل کند، اولویت آن چیست، علت پیدایش آن کدام است، در چه فضایی شکل گرفته، دغدغه چه گروهی است و آیا مقطعی است یا بنیادین.
وی افزود: گام نهایی در فرآیند منطقی حل مسئله آن است که مشخص شود چگونه میتوان پاسخ مناسب، دقیق و کارآمدی برای آن ارائه کرد؛ پاسخی که هم مبتنی بر منابع اصیل باشد، هم واقعیتهای میدانی را در نظر بگیرد و هم قابلیت اجرا در سطح جامعه و نظام را داشته باشد. اثری که عنوان برگزیده را دریافت میکند باید بتواند گرهی از گرههای جامعه و نظام را بگشاید.
آیتالله حسینی بوشهری در پایان با تقدیر از همه دستاندرکاران، اساتید و پژوهشگران، ابراز امیدواری کرد این حرکت علمی زمینهساز تعمیق بیشتر پیوند میان حوزه، جامعه و نظام اسلامی شده و مقدمات ظهور حضرت ولیعصر (عج) را فراهم آورد.
..........................
پایان پیام
نظر شما