به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ حجتالاسلام مهدی قریب نویسنده و کارشناس مذهبی، در یادداشتی با عنوان «ما هم ابرقدرت هستیم» نوشت: وقتی از قدرت ملی سخن میگوییم، ذهنها معمولاً به سمت نظامیگری، اقتصاد یا فناوری میروند. اما یکی از حساسترین و در عین حال پیچیدهترین ابعاد قدرت، قدرت سیاسی است؛ همان توانی که میتواند یک کشور را بدون شلیک یک گلوله، به بازیگر اصلی صحنه جهانی تبدیل کند.
قدرت دیپلماسی یعنی توان نشستن پای میز مذاکره با ماهرترین بازیگران جهان و خروج با دست پر. ایران در سالهای اخیر نمونههای متعددی از این مهارت ارائه داده است. ورود به مذاکرات هستهای در حالی که فشار حداکثری اعمال شده بود، خرید زمان در شرایطی که تهدید نظامی جدی وجود داشت، و سپس ساختن مشروعیت برای واکنش در صورت تجاوز، همگی نشان از یک دستگاه دیپلماسی حرفهای دارند.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در اظهاراتی گفته بود که ایرانیها در مذاکرات بسیار ماهر هستند. این جمله نه تنها تأییدی بر توان مذاکرهکنندگان ایرانی است، بلکه اعتراف به یک واقعیت است: دیپلماسی ایران توانسته در شرایط تحریم، تهدید و انزوا، نه تنها بقا داشته باشد، بلکه مانور بدهد.
یکی از ویژگیهای بارز قدرت سیاسی، توان مدیریت همزمان چند پرونده پیچیده است. ایران در همان زمان که با آمریکا مذاکره میکرد، در سوریه حضور فعال داشت، در عراق نفوذ خود را حفظ میکرد، و در یمن از متحدان خود حمایت مینمود. این توان مدیریت چندجبهه، نشانهای از عمق راهبردی و انسجام تصمیمگیری است.
ورود با دست پر به اسلامآباد پس از تنشهای نظامی با پاکستان، و عدم عقبنشینی در مواجهه با فشارها، نمونه دیگری از این قدرت است. ایران نه تنها در موقعیت دفاعی نماند، بلکه توانست روایت خود را به منطقه تحمیل کند.
یکی از تحولات مهم در سالهای اخیر، تقویت دیپلماسی عمومی ایران بوده است. عملکرد وزیر امور خارجه آقای عراقچی، موضعگیریهای سخنگوی وزارت خارجه آقای بقایی، و فعالیت سفارتخانهها در شبکههای اجتماعی، همگی نشاندهنده ارتقای توانمندی کشور در روایتسازی بینالمللی است. این نهادها حتی در شرایط فشار و تهمت برخی در داخل، وظایف خود را به درستی انجام دادهاند و این خود نشانهای از بلوغ و قدرتمندی است.
در یکی از نشستهای خبری، خبرنگار خارجی از آقای بقایی پرسید: «آمریکا ابرقدرت است و شما به اندازه او تجهیزات ندارید، خوب چرا تسلیم نمیشوید؟» ایشان با اطمینان پاسخ داد: «ما هم ابرقدرت هستیم.»
قدرت سیاسی بدون مشروعیت داخلی و منطقهای، شکننده است. ایران در بحرانهای مختلف توانسته با روایتسازی مؤثر، اجماع داخلی ایجاد کند و در سطح منطقه نیز خود را در موضع دفاع از حقوق مشروع قرار دهد. این مشروعیت، پشتوانهای برای اقدامات بعدی و کاهش هزینه سیاسی آنهاست.
نتیجهگیری:
قدرت سیاسی، ترکیبی از هوشمندی، صبر راهبردی، مهارت مذاکره، و جسارت محاسبهشده است. کشورهایی که در این حوزه توانمند باشند، میتوانند با منابع محدود، در برابر ابرقدرتها بایستند و حتی آنها را به عقبنشینی وادار کنند. ایران در دهههای اخیر نشان داده که این مؤلفه میتواند جبرانکننده ضعفهای اقتصادی و فناوری باشد و کشور را در جایگاه یک ضلع قدرت در نظم نوین جهانی تثبیت کند. و شاید مهمتر از همه، نشان داده که قدرت تنها به سلاح تعریف نمیشود؛ بلکه به اراده و هوشمندی راهبردی نیز بستگی دارد.
نظر شما