کوه استوار انقلاب

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا: حجت الاسلام و المسلمین محمد حسین امین، نویسنده و پژوهشگر دینی، در نوشتاری اختصاصی برای ابنا، به بررسی ابعاد بی‌نظیر مدیریت چهل‌ساله رهبر انقلاب در مواجهه با بحران‌ها پرداخته است. در این روزها که بغض فراق و اندوه از دست دادن این ناخدای بصیر بر سینه‌ها سنگینی می‌کند، بازخوانی سیره عملی و مکتب مدیریتی ایشان، نه تنها یک تسلای خاطر، بلکه چراغ راهی برای آینده این مسیر نورانی است. شخصیتی که چونان کوهی استوار و درختی تناور با ریشه‌هایی عمیق، در برابر تندبادهای حوادث ایستاد و سایه آرامش را بر سر امت گسترد تا عبور از گردنه‌های سخت، ممکن شود.

اتصال به سرچشمه قدرت؛ راز آرامش در قلب طوفان‌ها

در دنیای پرتلاطم امروز که معادلات سیاسی تنها بر پایه قدرت‌های مادی و محاسبات سود و زیان بنا شده است، سبک مدیریتی ایشان جلوه‌ای ناب از پیوند با آسمان بود. این رهبر حکیم، همواره در برابر امواج سهمگین بحران‌ها، قلبی آرام و اراده‌ای پولادین داشتند؛ آرامشی که ریشه در توکل مطلق به ذات اقدس الهی و باور به نصرت پروردگار داشت و توانست به سادگی، پیچیده‌ترین معادلات دشمنان را در هم بشکند.

قرآن کریم در توصیف چنین استواری و ریشه‌داریِ مؤمنانه‌ای، با کلامی اعجازگونه می‌فرماید: «أَلَمْ تَرَ کَیْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا کَلِمَةً طَیِّبَةً کَشَجَرَةٍ طَیِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِی السَّمَاءِ»[۱]. این شجره طیبه، در طول چهار دهه فشارهای همه‌جانبه نشان داد که وقتی ریشه‌ها در عمق خاکِ ایمان و توکل جان بگیرند، هیچ طوفان و هجمه‌ای قادر به شکستن قامت آن نیست و همواره میوه ثبات و اقتدار ثمر می‌دهد.

امیرالمؤمنین علی(ع) نیز در نهج‌البلاغه، انسان الهی را در هنگام بروز شداید، به کوهی استوار تشبیه می‌کنند که تندبادها نمی‌توانند آن را بلرزانند. تصمیم‌گیری‌های شجاعانه در شب‌های تاریک بحران، نشان از همان ایمان قلبی داشت؛ تصمیمی که نه از سر ترس یا طمع، بلکه منحصراً بر اساس تکلیف‌مداری الهی اتخاذ می‌شد و کشتی جامعه را با اقتدار به سوی ساحل نجات هدایت می‌کرد[۲].

بصیرت نافذ؛ هنر تشخیص در غبار آلوده‌ترین فتنه‌ها

یکی از دشوارترین عرصه‌های مدیریت، هدایت و راهبری جامعه در زمان فتنه‌هایی است که حق و باطل در هم آمیخته و غبار تردید همه‌جا را فرا می‌گیرد. در چنین بزنگاه‌هایی، ایشان با نگاهی عمیق و بصیرتی مثال‌زدنی، به سرعت پرده از چهره تزویر برمی‌داشتند و با زبانی ساده، گویا و صمیمی، مسیر درست را برای افکار عمومی ترسیم می‌کردند تا دل‌های مردم در تاریکی گمراه نشود.

ایشان همواره با اشراف کامل بر نقشه‌های شوم استکبار، چند قدم جلوتر از اتاق‌های فکر دشمن را می‌خواندند و پیش از آنکه شعله‌های فتنه دامن‌گیر شود، با تدابیر حکیمانه آتش آن را بی‌اثر می‌ساختند. امام صادق(ع) در کلامی بسیار راهگشا در این زمینه می‌فرمایند: «الْعالِمُ بِزَمانِهِ لا تَهْجُمُ عَلَیْهِ اللَّوابِسُ»[۳]؛ کسی که زمانه خود را بشناسد، اشتباهات و شبهاتِ گیج‌کننده بر او هجوم نمی‌آورند و او را غافلگیر نمی‌کنند.

این آگاهی ژرف به زمانه و درک دقیق از ترفندهای دشمن، سبب می‌شد تا در حساس‌ترین لحظات تاریخی، تصمیماتی بگیرند که حتی سیاستمداران کهنه‌کار جهانی را به حیرت وا می‌داشت. هنر بزرگ ایشان در این میدان آن بود که در میان هیاهوی کرکننده‌ی رسانه‌ها، حقایق را با شجاعت بیان کرده و افکار عمومی جامعه را در برابر ویروس‌های کشنده ناامیدی، به شکلی هنرمندانه واکسینه می‌کردند.

مردم‌باوری الهی؛ کلید طلایی عبور از تحریم‌ها

در کنار توکل خالصانه به پروردگار، دومین رکن رکین در موفقیت‌های این دوران چهل‌ساله، اعتماد عمیق و قلبی به قدرت شگرف مردم بود. تحریم‌های ظالمانه و فشارهای سنگین اقتصادی که می‌توانست هر نظام سیاسی متعارفی را به زانو درآورد، با تکیه بر حضور حماسی ملت غیور، نه تنها بی‌اثر شد، بلکه به بستری بی‌نظیر برای خودباوری و جهش‌های علمی بدل گردید.

این نگاه احترام‌آمیز و کریمانه به جایگاه مردم، ریشه در سیره درخشان پیامبر اعظم(ص) و اهل‌بیت(ع) دارد که همواره امت را شریک قطعی در تصمیم‌سازی‌ها و مقاومت‌ها می‌دانستند. قرآن کریم، پیروزی را تلفیقی از یاری مستقیم خدا و حضور پررنگ مؤمنان دانسته و می‌فرماید: «هُوَ الَّذِی أَیَّدَکَ بِنَصْرِهِ وَبِالْمُؤْمِنِینَ»[۴]؛ اوست که تو را با یاری خود و به وسیله مؤمنان تأیید کرد و قوت بخشید.

اوج هنر مدیریت در بحبوحه طوفان‌ها، این است که از دل سخت‌ترین تهدیدها، طلایی‌ترین فرصت‌ها خلق شود. ایشان با اتکا به ظرفیت جوانان و نیروهای درونی، ساختار مقاومتی را بنا نهادند که از درون می‌جوشید و بالنده می‌شد؛ میراثی گران‌بها که امروز به عنوان الگویی بی‌بدیل ثابت کرده است که چگونه می‌توان با قلبی لبریز از ایمان و مردمی همراه، ناممکن‌ها را ممکن ساخت.

منابع و مستندات:

[۱] قرآن کریم، سوره ابراهیم، آیه ۲۴. (ترجمه: آیا ندیدی خدا چگونه مَثَل زده است: سخن پاک را به درخت پاکی که ریشه‌اش استوار و شاخه‌اش در آسمان است؟)

[۲] سید رضی، نهج البلاغه، خطبه ۱۹۳ (معروف به خطبه همام در توصیف متقین). اشاره به عبارت شریف «فِی الزَّلَازِلِ وَقُورٌ»؛ پرهیزگار در تکان‌ها و حوادث سخت، باوقار و کوه‌صفت است.

[۳] ابن شعبه حرانی، تحف العقول، صفحه ۳۵۶، از احادیث گهربار امام صادق (علیه السلام). [۴] قرآن کریم، سوره انفال، آیه ۶۲.