به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ بیست‌وپنجمین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب شهر امان پایتخت اردن، شامگاه دیروز شنبه به کار خود پایان داد. رویدادی که حدود نیم‌میلیون نفر از آن بازدید کردند. این رقم به برآوردهای سال گذشته نزدیک است.
«جبر ابوفارس» رئیس اتحادیه ناشران اردن و مدیر نمایشگاه، اعلام کرد که حجم فروش کتاب برای ناشران آن هم با وجود افزایش اندک قیمت کتاب‌ها در پی بالا رفتن هزینه‌های چاپ و شرایط منطقه‌ای، غافلگیرکننده بوده است.
ابوفارس همچنین به چالش‌های اقتصادی و حرفه‌ای پیش روی ناشران اردنی از جمله افزایش هزینه‌های چاپ، تولید، حمل‌ونقل و توزیع، کاهش قدرت خرید مردم و پدیده سرقت آثار و نقض حقوق مالکیت فکری اشاره کرد. او خواستار اتخاذ سیاست‌هایی عملی برای حمایت از حقوق مؤلفان و گسترش انتشار و توزیع کتاب‌های اردنی شد.
وی همچنین از به حاشیه رانده شدن کتابخانه‌های مدارس اردن و حذف زنگ‌های مطالعه انتقاد کرد. موضوعی که به گفته او با خودداری مدارس وابسته به وزارت آموزش‌وپرورش اردن از تجهیز کتابخانه‌هایشان به آثار تازه طی چندین سال گذشته ارتباط دارد.
ارزیابی و بازنگری در نمایشگاه
اظهارات ابوفارس در نشست «پس از نمایشگاه چه می‌شود؟ فرهنگ؛ از توصیه تا تعهد» مطرح شد. نشستی که در آخرین روز نمایشگاه برگزار شد و افزودنی تازه به برنامه این دوره بود. موضوعی که در دوره‌های پیشین سابقه نداشت.
شرکت‌کنندگان در این نشست مسائل گوناگونی از جمله پدیده افت کیفیت نشر و انتشار آثاری با محتوای ضعیف توسط هوش مصنوعی را بررسی کردند. همچنین درباره کارکرد فرهنگی نمایشگاه بحث شد. کارکردی که به اعتقاد حاضران، فراتر از آن است که نمایشگاه صرفاً محلی برای عرضه و فروش کتاب باشد.
بخش مهمی از انتقادها به نبود یک مجموعه دائمی نمایشگاهی در اردن اختصاص داشت. مسئله‌ای که اتحادیه ناشران این کشور را ناچار می‌کند نمایشگاه را در یک مرکز تجاری یا مجتمع خرید برگزار کند.
شاید برای نخستین بار باشد که وزارت فرهنگ اردن به‌عنوان اصلی‌ترین نهاد حامی نمایشگاه به‌طور علنی به برخی از این انتقادها واکنش نشان می‌دهد. وزیر فرهنگ این کشور شامگاه پنجشنبه گذشته در اظهاراتی به رسانه‌های محلی به ملاحظات مطرح‌شده درباره محل برگزاری نمایشگاه و محدودیت فضای آن اشاره کرد.
او گفت که رویکرد رسمی دولت اردن، بررسی امکان برگزاری دوره‌های آینده نمایشگاه در فضایی بزرگ‌تر و محیطی مناسب‌تر است و چند گزینه نیز در این زمینه مطرح شده است. هرچند وزیر فرهنگ جزئیات این گزینه‌ها یا جدول زمانی مشخصی برای اجرای تغییرات موردنظر ارائه نکرد.
ممنوعیت کتاب‌ها؛ واقعیت یا شایعه؟
به‌جز آثار «محمد الهامی» نویسنده مصری که در غرفه کتابخانه ترکی «المناهل» عرضه شده بود، هیچ خبر تأییدشده‌ای درباره ممنوعیت عناوین دیگر در نمایشگاه منتشر نشد.
در این میان، نبود موضع‌گیری صریح از سوی اتحادیه ناشران اردن به‌عنوان برگزارکننده نمایشگاه، درباره ماجرای آثار الهامی جلب توجه می‌کرد. این نویسنده به گروه اخوان‌المسلمین مصر نزدیک دانسته می‌شود و کتاب‌هایش در دوره پیشین نمایشگاه نیز ممنوع شده بود.
با این حال، حساب‌هایی در شبکه‌های اجتماعی مدعی شدند وزیر فرهنگ اردن در سومین روز نمایشگاه کتاب امان دستور جمع‌آوری کتاب‌های او را صادر کرده است. این در حالی است که طبق قانون، وزارت فرهنگ اردن اختیار نظارت و سانسور مطبوعات و آثار چاپی را ندارد.
بر اساس سازوکاری که طی سال‌های گذشته مورد توافق قرار گرفته است، کارکنان سازمان رسانه اردن کتاب‌های مورد اشاره را جمع‌آوری کردند. آثاری که در آن‌ها مقام‌های اردنی به وابستگی و خیانت متهم شده بودند.
هم‌زمان، خبرهایی درباره ممنوعیت عرضه عناوین دیگری از جمله کتاب «انقلاب بلقا و طرح دولت ماجدیه در سال ۱۹۲۳» نوشته «عبدالله مطلق العساف» پژوهشگر اردنی نیز منتشر شد. این کتاب به یکی از مهم‌ترین جنبش‌های شورشی علیه دولت شرق اردن و قیمومت بریتانیا می‌پردازد.
العساف در گفت‌وگو با روزنامه «العربی الجدید» گفت کتابش ابتدا از غرفه انجمن نویسندگان اردن جمع‌آوری شد، اما بعداً آن را بازگرداندند و با احتیاط، دور از دید بازدیدکنندگان در غرفه انتشارات «الاهلیه» قرار دادند.
«ریاض یاسین» رئیس انجمن نویسندگان اردن، نیز توضیح داد که از این انجمن خواسته شده بود کتاب را عرضه نکند، اما چند ساعت بعد این ممنوعیت لغو شد.
بیانیه اتحادیه ناشران لبنان درباره کتاب‌های عرضه‌شده
اتحادیه ناشران اردن چهارشنبه گذشته بیانیه‌ای صادر کرد و در آن تأکید کرد: مدیریت نمایشگاه به‌طور مستمر کتاب‌ها و آثار عرضه‌شده در غرفه‌های ناشران شرکت‌کننده را با همکاری نهادهای ذی‌ربط، از جمله سازمان رسانه، پیگیری می‌کند تا نمایشگاه همچنان فضایی فرهنگی و معرفتی شایسته خانواده اردنی و بازدیدکنندگان از گروه‌های سنی مختلف باقی بماند.
این بیانیه مشخص نکرد که منظور از کتاب‌های مورد پیگیری کدام آثار است. با این حال، می‌توان آن را در چارچوب تلاش برای خاموش کردن ادعاهای مربوط به تحریک علیه عناوینی تفسیر کرد که به شخصیت‌های سیاسی اختصاص دارند. شخصیت‌هایی که برخی منتقدان معتقدند نویسندگان آثار مربوط به آن‌ها، چند دهه پیش مواضعی خصمانه علیه دولت اردن اتخاذ کرده بودند.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما