به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ ۷۰ سال پس از بحران کانال سوئز، درس‌های آن بار دیگر گریبانگیر آمریکا در جنگ علیه ایران شده است. چراکه قدرت نظامی به‌تنهایی نمی‌تواند دشمنان را به تسلیم وادار کند و مانع از تحمیل هزینه‌های سنگین جنگ به اقتصادها شود. این ارزیابی در تحلیلی از مجله آمریکایی «نیوزویک» مطرح شده است.
این مجله یادآور شد که دوایت «آیزنهاور» رئیس‌جمهور وقت آمریکا در سال ۱۹۵۶ میلادی با استفاده از فشارهای مالی و دیپلماتیک، تجاوز سه‌جانبه انگلیس، فرانسه و رژیم صهیونیستی به مصر را متوقف کرد. در حالی که «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور کنونی آمریکا اکنون با پیامدهای جنگ علیه ایران، بسته شدن تنگه هرمز، تضعیف ائتلاف‌ها و خشم رأی‌دهندگان از افزایش قیمت‌ها روبه‌روست.
نیوزویک در تحلیلی به قلم «دیوید آویر» نوشت که بحران کانال سوئز، محدودیت‌های قدرت نظامی بریتانیا و فرانسه را آشکار کرد. زیرا فشارهای آیزنهاور، سرانجام این دو کشور را به توقف حمله به مصر واداشت. اکنون، پس از گذشت ۷۰ سال، جنگ علیه ایران محدودیت‌های مشابهی را پیش روی واشنگتن قرار داده است.
در ماه نوامبر سال ۱۹۵۶ میلادی، نیروهای انگلیسی و فرانسوی پس از پیاده کردن چتربازان برای تسلط بر کانال سوئز، پیشروی خود را در شهر بندری «پورت‌سعید» آغاز کردند. این عملیات هم‌زمان با تهاجم رژیم صهیونیستی به شبه‌جزیره سینا انجام شد، اما فشارهای واشنگتن سرانجام این حمله را متوقف کرد.
زمانی که بازارهای مالی پیروز شدند
بحران کانال سوئز پس از آن آغاز شد که «جمال عبدالناصر» رئیس‌جمهور وقت مصر، شرکت بهره‌بردار کانال سوئز را ملی اعلام کرد. در پی این اقدام، دولت‌های بریتانیا و فرانسه با همکاری رژیم صهیونیستی برای حمله به شبه‌جزیره سینا، اشغال کانال سوئز و حتی احتمالاً سرنگونی حکومت عبدالناصر توطئه کردند.
در آن زمان، بیش از نیمی از نفت اروپای غربی از طریق این کانال منتقل می‌شد. غرق کردن کشتی‌ها در مسیر کانال، کشتیرانی را مختل کرد و فشار بر اقتصاد بریتانیا را افزایش داد. اقتصادی که برای تثبیت ارزش پوند استرلینگ به کمک صندوق بین‌المللی پول نیاز پیدا کرده بود.
آیزنهاور از کمک به بریتانیا خودداری کرد و تهدید کرد که دارایی‌های کشورش به پوند استرلینگ را به فروش خواهد رساند؛ اقدامی که می‌توانست ارزش این ارز را به‌شدت تضعیف کند.
در پی تهدید فروپاشی اقتصادی، لندن و پاریس ناچار شدند حمله را متوقف و نیروهای خود را خارج کنند. «آنتونی ایدن» نخست‌وزیر وقت بریتانیا در اوایل سال ۱۹۵۷ میلادی، استعفا داد و بحران کانال سوئز، روند افول جایگاه بریتانیا به‌عنوان یک قدرت بزرگ جهانی را سرعت بخشید.
تنگه هرمز بار دیگر قدرت نظامی را به چالش کشید
تحلیل نیوزویک نشان می‌دهد که جنگ ترامپ علیه ایران ثابت کرد برتری نظامی نمی‌تواند مانع از بهره‌گیری طرف مقابل از موقعیت جغرافیایی و اهرم‌های اقتصادی شود. تهران در برابر فشارها مقاومت کرد و توانایی خود برای مختل کردن تردد در تنگه هرمز را حفظ کرد، گذرگاهی که پیش از این حدود یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کرد.
اختلال هشت‌ماهه در تردد دریایی در تنگه هرمز به افزایش قیمت انرژی و تشدید تورم منجر شد. آن هم در شرایطی که تعرفه‌های گمرکی نیز بر فشارهای اقتصادی افزوده بودند. به این ترتیب، خانواده‌های آمریکایی هزینه جنگ علیه ایران را از طریق افزایش قیمت‌ها و سنگین‌تر شدن هزینه‌های زندگی متحمل شدند.
انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا که سه‌شنبه گذشته برگزار شد، به نوعی داوری سیاسی درباره این تحولات تبدیل شد و دموکرات‌ها توانستند کنترل هر دو مجلس کنگره را به دست آورند.
بر اساس نظرسنجی خبرگزاری آسوشیتدپرس از هر ۱۰ رأی‌دهنده آمریکایی، ۶ نفر حمله به ایران را تصمیمی اشتباه ارزیابی کردند. با این حال، افزایش هزینه‌های زندگی، تأثیر بیشتری بر انتخاب‌های انتخاباتی آنان داشت.
آیزنهاور تنها به اعمال فشارهای مالی بسنده نکرد، بلکه تلاش کرد سازمان ملل متحد را نیز علیه تجاوز به مصر بسیج کند. پس از آنکه بریتانیا و فرانسه در شورای امنیت از حق وتو استفاده کردند، واشنگتن پرونده را به مجمع عمومی سازمان ملل ارجاع داد. مجمعی که خواستار برقراری آتش‌بس و عقب‌نشینی نیروهای مهاجم شد.
مذاکرات پس از آن به تشکیل نخستین نیروی حافظ صلح سازمان ملل انجامید. نیرویی که بر روند عقب‌نشینی نظارت کرد و مأموریت مراقبت از مرزهای مصر و رژیم صهیونیستی را بر عهده گرفت.
عقب‌نشینی کامل نیروهای نظامی رژیم صهیونیستی در ماه مارس سال ۱۹۵۷ میلادی به پایان رسید و کانال سوئز نیز ماه بعد دوباره بازگشایی شد. آیزنهاور در جریان این بحران دریافت که ترکیب ابزارهای اقتصادی، نهادهای بین‌المللی و دیپلماسی می‌تواند نفوذی فراتر از قدرت نظامی ایجاد کند.
انزوای فزاینده آمریکا و شکاف با متحدان اروپایی
در مقابل، ترامپ این ابزارها را تضعیف کرده است. او دستور خروج آمریکا از ۶۶ سازمان بین‌المللی را صادر کرد و اختلافات واشنگتن با متحدان اروپایی را گسترش داد.
در همین حال، برخی کشورهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) بررسی آینده‌ای را آغاز کرده‌اند که در آن نتوانند روی حمایت آمریکا حساب کنند. اتحادیه اروپا نیز برای جلوگیری از وقوع جنگ تجاری با واشنگتن وارد مذاکره شده است.
به همین دلیل، پایتخت‌های اروپایی دعوت ترامپ برای اعزام ناوهای جنگی به تنگه هرمز را نادیده گرفتند. این کشورها معتقد بودند جنگ بدون مشورت با آن‌ها آغاز شده است و تمایلی نداشتند به آن بپیوندند.
نیوزویک در جمع‌بندی تحلیل خود تأکید می‌کند که درس بحران کانال سوئز بار دیگر به واشنگتن بازگشته است. جنگ، اقتصاد را فرسوده و رأی‌دهندگان را خشمگین می‌کند. در حالی که انزوای ناشی از تضعیف روابط با متحدان، فرصت تحقق اهداف را کاهش می‌دهد. در چنین شرایطی، قدرت نظامی به‌تنهایی دیگر برای تحمیل اراده سیاسی کافی نیست.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما