خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا: در نقلِ خانم دکتر فاطمه طباطبایی (عروس امام)، آمده که امام خمینی(ره) در روزهای پایانی عمرشان به خواندن دعای عهد توصیه میکردند و میگفتند: «صبحها سعی کن این دعا را بخوانی چون در سرنوشت دخالت دارد»؛ و در عین حال، چیزی که به خانواده بهعنوان اولویت میگفتند انجام واجبات و دوری از محرمات بود. (۱)
نکته سلوکیِ مهم این توصیه این است که دعای عهد در منظومهی امام، کنارِ «فقهِ عمل» مینشیند؛ یعنی دعا جای واجب و ترک گناه را پر نمیکند، بلکه جهت و جان میدهد.
حجتالاسلاموالمسلمین شیخ جعفر ناصری: «اربعینِ دعای عهد» بهعنوان تمرینِ استقرار در ولایت
از بیانات منتشرشده از ایشان نقل شده که از حدود ۲۰ شعبان تا پایان رمضان یک «اربعینِ دعای عهد» انجام شود و بعد از نماز صبح چهل روز ادامه پیدا کند؛ و تصریح میکند این کار «نوعی استقرار در محبت و ولایت» میآورد و اگر «ملکه» شد ادامه بدهید.
اینجا دعای عهد مثل یک «چلهی تربیتی» دیده میشود؛ نه صرفاً یک عمل مناسبتی.
آیتالله محمدعلی جاودان: تأییدِ برنامهی عبادیِ شامل دعای عهد (بهعنوان تعقیبِ بعد از نماز صبح)
در پرسشوپاسخِ منتشرشده در سایت رسمی ایشان، فردی برنامهی روزانهاش را نوشته که در آن بعد از نماز صبح، دعای عهد (با نیت هدیه) هم هست و آیتالله جاودان در پاسخ، کلّ این روند را تأیید کردهاند: «خیلی خوبه ادامه دهید.»
تأیید ایشان یعنی «قرار گرفتن دعای عهد در روتین روزانه» (کنار قرآن، صلوات، زیارتها) یک مسیر سالم و قابل استمرار است.
دستورالعملهای سلوکیِ بزرگان درباره «چگونه» دعای عهد بخوانیم
بزرگان اخلاق معمولاً روی “کیفیت” تأکید میکنند، نه فقط “کمیت”. برای نمونه از دستورالعملهای آیتالله بهجت(ره) درباره آداب دعا میشود این چارچوب را برداشت کرد: ثناء خدا، اعتراف به تقصیر/توبه، صلوات، و حالتِ تضرع.
و نیز در بیانات منقول از ایشان تأکید میشود که رابطه با امام زمان ارواحنا فداه و دعا برای ایشان، نهایتاً به نفع خود ما برمیگردد (یعنی دعا باید “رابطهساز” باشد، نه تشریفاتی).
با کنار هم گذاشتن این نگاهها، یک «دستورالعمل سلوکیِ استاندارد» برای دعای عهد میتواند این باشد:
گام ۱) زمان ثابت: بعد از نماز صبح (کم اما هر روز)
اگر بتوانید همان بعد از نماز صبح بخوانید، بهترین حالتِ استمرار است (هم توصیهی امام خمینی “صبحها” را پوشش میدهد، هم نسخهی چلهی آقای ناصری را).
اگر یک روز جا ماند: مهمتر از حساسیتِ وسواسگونه، برگشت سریع به روال است (اصلِ سلوک = استمرار).
گام ۲) نیت دقیق: «تجدید بیعت» نه صرفاً “ثواب”
قبل از شروع، نیت خود را روی این موضوع متمرکز کنید:
«خدایا امروز میخواهم این عهد را در رفتارم ترجمه کنم.»
گام ۳) یک “ترکِ گناه” مشخص را ضمیمه کنید
این همان پلی است که توصیهی امام خمینی (محوریت واجب/حرام) را به دعای عهد وصل میکند.
مثلا با خودتان عهد کنید که امروز نمازتان را حداقل یک وعده اول وقت بخوانید.
گام ۴) فقط تکرار نکنیم تدبر هم داشته باشیم
هر روز فقط یک جمله از دعا را با ترجمهاش مکث کنید و از خودتان بپرسید: «این بند از من چه میخواهد؟»
این کار، دعای عهد را از حالت “متنخوانی” به “تربیت روزانه” تبدیل میکند.
گام ۵) ختمِ جلسه: یک اقدام کوچک ولایی/خدمتی
چون دعای عهد، “عهدِ یاری” است، خوب است با یک عمل تمام شود: کمک به یک نفر، دلجویی، صدقه هرچند کم، یا یک قدم برای اصلاح یک رابطه. این همان روحِ «عهد» است: بیعتِ زبانی که در عمل دیده شود.
دو آفت رایج که بزرگان معمولاً نسبت به آن حساساند
- جایگزین کردن دعا به جای تکلیف
دعا برای اهلبیت علیهمالسلام نور است، اما ستونِ سلوک، همان واجب و ترک حرام است (این نکته در توصیهی نقلشده از امام خمینی خیلی پررنگ است).
- تعجیلِ عجیب برای نتیجههای خارقالعاده
دعای عهد را بیشتر به چشم «ساختنِ وفاداری و ثبات» ببینید؛ اگر نتیجهی اصلیاش این شود که گناه کمتر و بندگی بیشتر شد، یعنی راه را درست رفتهاید.
پینوشت:
۱-(مجلۀ شاهد بانوان، شماره ۱۶۸)
نظر شما