به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ سؤال درباره دلایلی که امارات را به ریسک گسترش نفوذ خود در مناطق شرقی واداشت—مناطقی که عربستان آنها را بخشی از امنیت حیاتی خود میداند—و بدون در نظر گرفتن واکنش احتمالی سریع و قاطع ریاض حرکت کرد، هنوز تحلیلگران و ناظران را به خود مشغول کرده است. پاسخ دقیق و قطعی هنوز روشن نیست، اما تحلیلهای اولیه نشان میدهد که ابوظبی یک اشتباه استراتژیک مرتکب شد؛ زمانی که فرض کرد عربستان در یک مرحله سیاسی کمتحرک قرار دارد و تحت فشارهای متعدد منطقهای است، بنابراین توان واکنش سریع و قاطع را ندارد.
محاسبات استراتژیک امارات؛ اشتباه یا ریسک حسابشده؟
براساس گزارش روزنامه «الاخبار» لبنان به نظر میرسد امارات بر این باور بود که تردید سعودی در مواجهه با رفتارهای خصمانه ابوظبی—با وجود انباشت این رفتارها در طول سالها—ادامه خواهد داشت، به دلیل شبکه پیچیدهای از ترتیبات نفوذ که طی ده سال در جنوب یمن شکل گرفته است. برخی تحلیلگران حتی معتقدند که حرکت امارات در راستای تحمیل واقعیت میدانی پیش از هر توافق منطقهای یا بینالمللی با هدف تضمین امتیازات قدرت بیشتر برای ابوظبی در پروژه گستردهتر آمریکایی، چه در پرونده یمن و چه در پروندههای منطقهای مانند سودان، سرزمین سومالی، لیبی و سوریه، بوده است.
با این حال، این محاسبات در برابر تغییر رویکرد سعودیها دوام نیاورد؛ عربستان از سیاست مدیریت اختلافات به بازتعریف شراکت و مرزهای آن روی آورد که چیزی فراتر از محاسبات تاکتیکی کوتاهمدت بود. در این زمینه، «انستیتوی سلطنتی امور بینالملل بریتانیا» اشاره میکند که آنچه سعودیها را به اقدام قاطع واداشت، تحولات اخیر و لحظهای تحقیرآمیز بود، به ویژه پس از مشارکت عربستان در جنگ مخرب یمن که طی آن اتهامات زیادی درباره مدیریت بدترین فاجعه انسانی جهان متوجه ریاض شد.
اما کاهش تحقیر سعودی تنها دلیل نبود؛ ظهور یک قدرت جداییطلب در امتداد مرزهای جنوبی عربستان، تقریباً به طول ۷۰۰ کیلومتر، به ویژه در حضرموت که روابط قبلی، اقتصادی و امنیتی عمیقی با عربستان دارد، یک شوک استراتژیک واقعی برای تصمیمگیرندگان سعودی بود.
این شوک باعث شد عربستان تصمیم بگیرد حضور امارات در جنوب یمن را پایان دهد و مرزهای قدرت محلی را به طور سختگیرانه بازتعریف کند. هر کسی که از مسیر تربیت سیاسی پیروی نکرد، از معادله خارج و متهم به خیانت شد و عضویتش در شورای ریاستی لغو گردید، مانند «عیدروس الزبیدی» رئیس شورای انتقالی جنوب که مقر او در استان الضالع نیز بمباران شد، در پیام واضحی که نشان داد عربستان تصمیم خود برای پایان دادن به هر مسیر جداییطلبانه که امنیت و مرزهای جنوبی آن را تهدید کند، گرفته است.
شورای انتقالی جنوب؛ میان تسلیم یا رویارویی نظامی
با این حال، ماجرا به این نقطه ختم نمیشود. پیشبینی میشود عربستان در دو مسیر موازی و مکمل پیش برود. مسیر اول، مسیر نظامی بود و نیروهای «درع الوطن» گستره نفوذ خود را در استانهای شرقی یمن، افزایش داده و نشانههای واضحی از آمادهسازی برای حرکت به سوی استانهای جنوب غربی (عدن، ابین، لحج و الضالع) دارند، با هدف تثبیت یک معادله میدانی جدید که اولویتهای عربستان و نفوذ مستقیم آن را نشان میدهد. مسیر دوم، مسیر سیاسی بود که در این راستا، دعوت رهبران جنوب به «مذاکره جامع جنوبی»—که هنوز تاریخ مشخصی برای آن اعلام نشده است— صورت گرفت، اقدامی که به جای یک گام مصالحهای، ابزار فشار سیاسی برای بازچیدمان وفاداری و نفوذ در جنوب یمن به شمار میرود.
با توجه به این شرایط، شورای انتقالی جنوب یمن امروز با دو گزینه روبهرو است که گزینه اول، تسلیم اجباری به خواستههای عربستان، به ویژه پس از آنکه متحدان سنتی و حتی برخی چهرههای برجسته داخل شورا وفاداری خود به ریاض را اعلام کرده و نشانههای اطاعت سیاسی ارائه دادند، گزینه دیگر رویارویی نظامی است که نیازمند حمایت سیاسی، مالی و نظامی مستقیم از امارات میباشد ودر حال حاضر به نظر نمیرسد این حمایت، فراهم باشد.
این وضعیت آشفتگی داخلی سریع در ساختار شورای انتقالی جنوب یمن و قدرت بازخوردهای ناشی از فروپاشی نیروهای آن در استانهای حضرموت و المهرة را نشان میدهد، جایی که آشکار شدن ضعف ساختار نظامی شورای انتقالی جنوب به سرعت مشهود شد. با انتشار اطلاعاتی مبنی بر قصد نیروهای «درع الوطن» برای پیشروی به غرب یمن پس از تثبیت کنترل بر شبوه، پیشروی این نیروها به استان ابین به ویژه پس از اعلام حمایت رهبران محلی از معادله جدید، محتمل است.
در عدن، رسانههای وابسته به شورای انتقالی جنوب یمن از احتمال حملات هوایی سعودی به نقاط حساس این شورا خبر دادند. شایعه هدف قرار گرفتن منطقه «گلد مور» توسط هواپیماهای سعودی باعث رعب و وحشت میان رهبران شورای انتقالی شد و افرادی که وظیفه حفاظت از الزبیدی را برعهده داشتند، مناطق خود را ترک کردند.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما