به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ در سالهای اخیر، نشریات مستقل و دستساز موسوم به «زین» به بستری مهم برای بیان هویت و مطالبات مسلمانان و دیگر اقلیتهای حاشیهنشین در بریتانیا تبدیل شده است؛ فضایی فرهنگی که به گفته فعالان آن، امکان رهایی از چارچوبهای رسانهای مسلط و روایتهای قالبی را فراهم میکند.
در دسامبر ۲۰۲۵، مجموعه «خِضر کالکتیو» در محله بریکستون (بریگستون) واقع در جنوب لندن، پایتخت بریتانیا، از تازهترین شماره زین خود رونمایی کرد. در این برنامه، آثار هنرمندان مسلمان ارائه شد؛ از جمله مادری که شعرهای امیدبخش دخترش «فاطمه زینب راجوانی» را قرائت کرد. برگزارکنندگان اعلام کردند موضوع این شماره «حفظ شادی» در شرایط افزایش خشونت علیه مسلمانان بوده است.
تولد یک حرکت اعتراضی فرهنگی
خضر کالکتیو در سال ۲۰۱۷ توسط گروهی از جوانان مسلمان که از دل فعالیتهای دانشجویی شکل گرفته بودند، تأسیس شد. «نادین المناصفی» از اعضای این مجموعه میگوید آن دوره با موجی از تیترهای منفی درباره مسلمانان در رسانههای بریتانیا همراه بود و همین فضا آنان را به ایجاد بستری مستقل برای بیان روایت خود ترغیب کرد. به گفته او، زین علاوه بر انتشار آثار مکتوب، به ایجاد فضاهای فیزیکی برای گردهمایی و همبستگی جوانان مسلمان کمک کرده است.
زینها که مجلات مستقل و خودانتشاری هستند، سابقهای طولانی دارند و از دهه ۱۹۳۰ در میان هواداران ادبیات علمیتخیلی شکل گرفتند و در دهه ۱۹۷۰ با جریانهای پانک و آنارشیستی گسترش یافتند. این قالب، به دلیل استقلال از ساختارهای رسمی نشر و رسانه، امکان بیان دیدگاههای انتقادی و موضوعات حاشیهای را فراهم میکند.
بازتعریف صحنه فرهنگی توسط اقلیتها
«حمزه احسن»، هنرمند و نویسنده بریتانیایی، از فعالان قدیمی این عرصه است که از اوایل دهه ۱۹۹۰ به تولید و گردآوری زین پرداخته و اکنون مجموعهای چند هزار نسخهای در اختیار دارد. او همچنین نمایشگاه «زین مِلا» را برای معرفی آثار هنرمندان جنوب آسیا و دیاسپورای آن برگزار میکند. به گفته احسن، فضای زینسازی در گذشته عمدتاً در اختیار گروههای سفیدپوست بوده، اما ابتکارهایی چون جشنواره «فرهنگهای خودگردان» که در سال ۲۰۱۳ راهاندازی شد، ترکیب فرهنگی این صحنه را دگرگون کرده است.
«صوفیا» تصویرگر ساکن برایتون (برایتون) در جنوب انگلستان نیز جامعهمحوری را جوهره زین میداند و تأکید میکند که این قالب به هنرمندان اجازه میدهد بدون نیاز به تأیید نهادهای رسمی، آثار خود را منتشر کنند. به گفته او، باشگاهها و نمایشگاههای زین در سراسر بریتانیا و حتی دیگر کشورها فعال هستند.
بستری برای هویتیابی مسلمانان
«منظره کلثوم» از برگزارکنندگان نمایشگاه زین در شهر برادفورد در شمال انگلستان، معتقد است جوهره این حرکت در شکستن وابستگی به ساختارهای رسمی نشر است. او میگوید حضور زنان جنوب آسیایی در مدیریت چنین رویدادهایی، برای بسیاری الهامبخش بوده است. همچنین «افضل خان» هنرمند اهل برادفورد، با انتشار زینهایی درباره فرهنگ دیجیتال پاکستانیهای بریتانیا، این قالب را راهی برای بیان آزادانه و بدون سانسور تجربه زیسته خود توصیف میکند.
بر اساس این گزارش، زینها در سالهای اخیر به ابزار مهمی برای بازنمایی روایتهای مستقل مسلمانان بریتانیا تبدیل شدهاند؛ روایتی که به گفته فعالان این عرصه، در برابر تصویرسازیهای یکجانبه و سلطه رسانهای جریانهای مسلط، هویت، خلاقیت و همبستگی اجتماعی را تقویت میکند.
............
پایان پیام
نظر شما