خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا: در تاریخ معاصر، کمتر ملتی چون ایران اسلامی، حماسهای از جنس «ایثار جمعی» را رقم زده است. بیست میلیون شهید تقدیمی در هشت سال دفاع مقدس، هزاران شهید مدافع حرم، و اکنون در سومین جنگ تحمیلی بار دیگر میلیونها نفری که در هر راهپیمایی و خیابانی، آمادگی خود را برای فداکاری اعلام کردهاند، چیزی فراتر از یک آمار است. این، تجلی روحیه «شراء نفس» (جانبازی در راه خدا) است که قرآن کریم از آن با والاترین تعبیرها یاد کرده و روایات اهل بیت (ع) آن را معیار ایمان راستین شمردهاند.
۱. آیه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَشْرِی نَفْسَهُ»؛ الگوی قرآنی ایثار ایرانیان
خداوند متعال در سوره بقره، آیه ۲۰۷ میفرماید:
«وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ»
«و از میان مردم کسی است که جان خود را به خاطر خشنودی خدا میفروشد و خدا نسبت به بندگان مهربان است.»
مفسران بزرگ، این آیه را درباره «حضرت علی (ع)» و ماجرای لیلة المبیت نازل دانستهاند که در بستر پیامبر (ص) خوابید تا جان خود را فدای رسول خدا کند. ملت ایران، این سنت حسنه را به وسعت خود گسترش داده است. ۲۰ میلیون نفری که در جنگ تحمیلی داوطلب شدند، هر یک مصداق «یَشْرِی نَفْسَهُ» بودند. نه اجباری در کار بود و نه فراری؛ بلکه مسابقهای برای رسیدن به قله شهادت.
امام صادق (ع) در تفسیر این آیه میفرمایند:
«هُوَ الَّذِی یَبْذِلُ نَفْسَهُ لِلَّهِ فِی طَاعَتِهِ» (تفسیر قمی)؛
«یعنی کسی که جان خود را در راه اطاعت خدا میبخشد.»
این «بذل نفس» امروز نیز در خیابانهای ایران جاری است. حضور میلیونی در راهپیمایی ۲۲ بهمن، تشییع شهدای مقاومت، و صحنههایی که زنان و مردان با کودکان در آغوش، آمادگی خود را برای دفاع از انقلاب اعلام میکنند، ادامه همان «شراء نفس» است.
---
۲. آیه «رِجَالٌ صَدَقُوا»؛ راستینمردانی که عهد خود را وفا کردند
قرآن در توصیف مؤمنان راستین میفرماید:
«مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَیٰ نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِیلًا» (احزاب، ۲۳)
«در میان مؤمنان مردانی هستند که به عهدی که با خدا بستند صادقانه وفا کردند؛ برخی پیمان خود را به سر آوردند (به شهادت رسیدند) و برخی در انتظارند و هیچ تغییری در عهد خود ندادند.»
این آیه، توصیف دقیق ملت ایران است. آنهایی که «قَضَیٰ نَحْبَهُ» کردند و شهید شدند، و آنهایی که هنوز «یَنْتَظِرُ» هستند و منتظر لحظه ادای تکلیف. رشادت ایرانیان در میدان جنگ، با کمترین تجهیزات و بیشترین ایمان، بینظیر بود. نوجوانانی که با کلید بهشتی به مینروها میزدند، مادرانی که چهار شهید تقدیم کردند، و رزمندگانی که در عملیاتهای خیبر، بدر و والفجر ۸ حماسه آفریدند، همه مصداق «صدقوا ما عاهدوا الله علیه» هستند.
رسول خدا (ص) میفرمایند:
«أَفْضَلُ الْجِهَادِ کَلِمَةُ حَقٍّ عِنْدَ سُلْطَانٍ جَائِرٍ» (سنن ترمذی)
«برترین جهاد، سخن حقی است که در برابر سلطان ستمگر گفته شود.»
ایرانیان در خیابانها نیز همین را انجام دادهاند. جهاد با سلطان ظالم زمانه با فریادهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل»، ادامه همان راهی است که در میدان جنگ با تفنگ آغاز شد.
---
۳. حدیث «مَوْتُ السَّیْفِ أَزْهَی»؛ کرامت شهادت در فرهنگ ایرانی
امیرالمؤمنین علی (ع) در حکمتهای نهجالبلاغه میفرمایند:
«مَوْتُ السَّیْفِ أَزْهَی وَ أَکْرَمُ مِنْ مَوْتِ الْفِرَاشِ» (غررالحکم، حدیث ۹۶۶۴)
«مرگ با شمشیر، زیباتر و کریمانهتر از مرگ در بستر است.»
این نگاه، ریشه در عمق باور دینی ایرانیان دارد. در فرهنگ شیعی، شهادت نه یک فاجعه، که یک «عروسی» و «سعادت ابدی» است. به همین دلیل است که در تشییع شهدای مقاومت مانند حاج قاسم سلیمانی، سیدحسن نصرالله، سیدهاشم صفیالدین و سیدرضی موسوی، جمعیتهای میلیونی با شوق و شور حاضر میشوند و اشک شوق میریزند، نه اشک حسرت.
امام حسین (ع) در روز عاشورا به یارانش فرمود:
«اصْبِرُوا بَنِی الْکِرَامِ فَمَا الْمَوْتُ إِلَّا قَنْطَرَةٌ تَعْبُرُ بِکُمْ مِنَ الْبُؤْسِ وَ الضَّرَّاءِ إِلَی الْجِنَانِ الْعَرِیضَةِ وَ النَّعِیمِ الدَّائِمِ» (بحارالانوار، ج۴۴)
«صبر کنید ای بزرگان! همانا مرگ پلی است که شما را از سختی و رنج به بهشتهای وسیع و نعمت پایدار عبور میدهد.»
این نگاه به مرگ، رشادتهای خیرهکننده ایرانیان در میدانهای نبرد و خیابانهای اعتراض به ظلم را توضیح میدهد. وقتی کسی مرگ را پلی به بهشت بداند، از هیچ تهدیدی نمیهراسد.
---
۴. آیه «أَشِدَّاءُ عَلَی الْکُفَّارِ»؛ دلیری ایرانیان در برابر دشمنان
قرآن مجید، مؤمنان را چنین توصیف میکند:
«مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَی الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ» (فتح، ۲۹)
«محمد (ص) فرستاده خداست و کسانی که با او هستند، در برابر کافران سرسخت و شدید، و در میان خود مهربانند.»
این آیه، مشخصات دقیق یک ملت مومن را ترسیم میکند: «أَشِدَّاءُ عَلَی الْکُفَّارِ» بودن، به معنای دلیری و نهراسیدن از دشمن است. ایرانیان در هشت سال دفاع مقدس، در برابر صدام و ابرقدرتهای شرق و غرب، این دلیری را به نمایش گذاشتند. امروز نیز در خیابانها، با فریادهای ضداستکباری، همان روحیه را حفظ کردهاند.
امام باقر (ع) در تفسیر این آیه میفرمایند:
«أَشِدَّاءُ عَلَی الْکُفَّارِ أَشِدَّاءُ عَلَی مَنْ خَالَفَ أَمْرَ اللَّهِ وَ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ یُحِبُّ بَعْضُهُمْ بَعْضاً» (تفسیر عیاشی)
«شدید بر کافران یعنی شدید بر کسانی که با فرمان خدا مخالفت میکنند، و میان خود مهربانند و یکدیگر را دوست دارند.»
این دوگانگی «شدت در برابر دشمن» و «رحمت در میان خود»، رمز پیروزی ملت ایران است. همان چیزی که در میدان جنگ و در خیابانهای راهپیمایی دیده میشود.
---
۵. حدیث «جِهَادُ النَّفْسِ»؛ رشادت در خیابان، ادامه جهاد در میدان
پیامبر اکرم (ص) پس از بازگشت از جنگ تبوک فرمودند:
«رَجَعْنَا مِنَ الْجِهَادِ الْأَصْغَرِ إِلَی الْجِهَادِ الْأَکْبَرِ جِهَادِ النَّفْسِ» (وسائل الشیعه، ج۱۵)
«از جهاد کوچکتر به جهاد بزرگتر بازگشتیم؛ جهاد با نفس.»
این حدیث شریف، نشان میدهد که میدان جنگ تنها یک صحنه است. صحنه دیگر، خیابانها و اجتماعات و مواجهه با شبهات و فتنههاست. ایرانیانی که در جبههها دلیری کردند، همانها در خیابانهای انقلاب نیز حضور یافتند. در فتنه ۸۸، در حماسه ۹ دی، در راهپیماییهای حمایت از فلسطین، و در تشییع شهدای مقاومت، همین ملت است که صحنهها را میآفریند.
---
نتیجهگیری: خیابان و میدان، دو روی یک سکه
بیش از ۲۵ میلیون جان فدا برای ایران، افسانه نیست؛ واقعیت تاریخی است که در قرآن و حدیث ریشه دارد. از آیه «یَشْرِی نَفْسَهُ» تا «رِجَالٌ صَدَقُوا»، و از حدیث «مَوْتُ السَّیْفِ أَزْهَی» تا «أَشِدَّاءُ عَلَی الْکُفَّارِ»، همه و همه نشان میدهد که دلیری و رشادت ایرانیان، ریشه در باور عمیق دینی دارد. این ملت، چه در میدان جنگ با تفنگ، چه در خیابان با فریاد، و چه در سنگر اقتصاد و علم با تلاش، یک هدف دارد: سربلندی ایران و اسلام. و تا آن روز که این باور زنده است، هیچ قدرتی نمیتواند در برابر این ملت ایستادگی کند.
اللَّهُمَّ احْفَظْ إِیرَانَ وَ أَهْلَهَا وَ انْصُرْ جُنُودَ الْوَلَایَةِ فِی کُلِّ مَکَانٍ
..........................
پایان پیام
نظر شما