خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا: از آیات «قرآن مجید» استفاده می شود که مرتکبان قتل عمد، عذابِ جاودانه دارند، چنانکه در آیه ۹۳ سوره «نساء» می خوانیم: «وَ مَنْ یَقْتُلْ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزائُهُ جَهَنَّمَ خَالِداً فِیهَا وَ غَضِبَ الله عَلَیْهِ وَ لَعَنَهُ وَ اَعَدَّ لَهُ عَذَاباً عَظِیماً»؛ (هرکس فرد با ایمانی را از روی عمد به قتل برساند کیفر او دوزخ است، جاودانه در آن می ماند و خداوند بر او غضب می کند و او را از رحمتش دور می سازد و عذاب عظیمی برای او آماده ساخته است).
در اینجا چهار کیفر برای قاتلان عمد بیان شده است: ۱. خلود در جهنّم. ۲. غضب الهی. ۳. لعن و دور ساختن از رحمت پروردگار. ۴. آماده کردن عذاب عظیم برای آنان.
سؤال این است که آیا این کیفرها تنها در صورتی است که در مقام توبه و جبران بر نیایند یا به هر حال دامان آنها را می گیرد؟ احتمال دوّم بسیار بعید به نظر می رسد؛ چرا که حتی شرک که بالاترین گناهان است با توبه برطرف می شود و مشرکان با پذیرش اسلام بخشوده خواهند شد چگونه می توان باور کرد که قتل نفس از آن هم بالاتر باشد؟
بعلاوه در تاریخ اسلام آمده است که پیغمبر اکرم(صلی الله علیه وآله) از قاتل حمزة بن عبد المطلب که نامش «وحشی» بود گذشت نمود و توبه او را پذیرفت، بسیاری دیگر از مسلمانان نیز قاتلان پدران و فرزندان و برادران خود را بعد از اسلام آوردن و توبه کردن پذیرفتند. البته مسلم است که توبه از چنین گناه عظیمی کار ساده ای نیست و تنها با گفتن استغفار مسئله تمام نمی شود؛ بلکه باید یا تسلیم قصاص شود و یا اولیاء مقتول را به وسیله دیه و غیر آن راضی کند و با اعمال آینده، گذشته را جبران نماید.
در حدیثی از پیغمبر اکرم(صلی الله علیه وآله) می خوانیم که فرمود: «لَزَوَالُ الدُّنْیَا وَ مَا فِیهَا اَهْوَنُ عَلَی اللهِ مِنْ قَتْلِ مُؤْمِنٍ وَ لَوْ اَنَّ اَهْلَ سَمَاوَاتِهِ وَ اَهْلَ اَرْضِهِ اِشْتَرَکُوا فِی دَمِ مُؤْمِنٍ لَاَدْخَلَهُمُ اللهُ تَعَالَی النَّارَ» (۱)؛ (نابودی دنیا و آنچه در آن است نزد خدا آسان تر است از کشتن مؤمنی و اگر اهل آسمان ها و اهل زمین در ریختن خون فرد با ایمانی شرکت داشته باشند خداوند همه را در آتش داخل می کند).
در اینکه چگونه ممکن است قاتل عمد، خلود در آتش دوزخ داشته باشد با اینکه تنها کافرانند که مخلّد در آتشند؟ مفسّران پاسخ های گوناگونی گفته اند:
گاه گفته شده: چنین افرادی موفق به توبه نمی شوند یا کمتر موفق به توبه می شوند، آنها در آخر عمر بی ایمان از دنیا می روند و به همین جهت مستحقِّ خلود در دوزخ می شوند.
و گاه گفته اند: این، کیفر کسانی است که قتل عمد را از روی انکارِ تحریم آن انجام دهند، خود این امر موجب کفر است، و گاه گفته شده که: خلود در اینجا به معنای مدّت طولانی است نه جاودانگی عذاب.
تفسیر اوّل و دوم مناسب تر به نظر می رسد. (۲)
پی نوشت:
(۱). روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، آلوسی، سید محمود، تحقیق: علی عبدالباری عطیه، دارالکتب العلمیه، بیروت، ۱۴۱۵ قمری، چاپ: اول، ج ۳، ص ۱۱۱.
(۲). گردآوری از کتاب: پیام قرآن، مکارم شیرازی، ناصر، تهیه و تنظیم: جمعی از فضلاء، دار الکتب الاسلامیة، تهران، ۱۳۸۶ شمسی، چاپ: نهم، ج ۶، ص ۳۶۷.
نظر شما