به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ سالن جلسات انجمنهای علمی حوزههای علمیه میزبان آیینی بود که در آن، فراخوان پژوهشی مبتنی بر پیام رهبر شهید امام خامنهای(ره) به کنگره بینالمللی یکصدمین سالگشت بازتأسیس حوزه علمیه قم رونمایی شد. در این رویداد، حجتالاسلام والمسلمین ابوالقاسم مقیمیحاجی، معاون آموزش حوزههای علمیه کشور، تصویری از دستاوردها، تحولات و چشمانداز نهادی ترسیم کرد که ریشه در اعماق تاریخ دارد.
ریشههای کهن و بازتأسیسی که حوزه قم را دوباره زنده کرد
مقیمیحاجی با اشاره به پیشینه هزار و دویست ساله حوزه علمیه قم – از نخستین حلقههای حدیثی تا مدرسه قم – گفت: سال گذشته، یکصدمین سال بازتأسیس این نهاد گرامی داشته شد؛ بازتأسیسی که مدیون ورود مرحوم آیتاللهالعظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری(ره) است. به گفته وی، این روح بزرگ با حضور خود، رونقی دوباره به حوزه بخشید و امروز از او به عنوان «بازتأسیسکننده» یاد میشود.
میراث مکتوب؛ ۲۲ جلد آثار حائری و گزارشی ۳۰ جلدی از یک سده تلاش
یکی از بخشهای مهم این مراسم، مرور فعالیتهای علمی و انتشاراتی یک سال گذشته بود. معاون آموزش حوزه از رونمایی ۲۲ جلد از مجموعه آثار آیتاللهالعظمی حائرییزدی(ره) خبر داد و افزود: به همت جمعی از فرهیختگان، گزارشی جامع از عملکرد، دانشها، رشتههای علمی و کارنامه حضور حوزه در عرصههای گوناگون در سده اخیر تهیه شده است. این گزارش که رشتههای تخصصی از تفسیر، حدیث، رجال، فقه و اصول، فلسفه، عرفان، کلام، تاریخ، علوم اجتماعی، اقتصاد، ادبیات و نیز سه ساحت تبلیغ، پژوهش و آموزش را پوشش میدهد، اکنون در ۳۰ جلد تدوین شده و ۱۰ جلد دیگر نیز تا پایان سال ۱۴۰۵ به آن افزوده خواهد شد.
پیام رهبر شهید؛ تعریف جدید از حوزه در کوران حوادث تاریخ
مقیمیحاجی با اشاره به نقطه محوری همایش – پیام رهبر شهید با عنوان «حوزه پیشرو و سرآمد» – بخشهایی از آن را بازخوانی کرد: رهبر شهید در آن پیام، با یادآوری اواخر دوره قاجار و دوران سیاه رضاخانی، از آیتالله حائرییزدی یاد کردند که در اوج استبداد و فشار، با همت خود به قم آمد و پایهگذار حوزهای شد که برکات فراوانی نصیب جامعه اسلامی ایران کرد. سپس، رهبر شهید تعریف تازهای ارائه فرمود: «حوزه علمیه قم، نهادی علمی‑تربیتی با کارکرد سیاسی و اجتماعی».
از نظریه تا عمل؛ حوزه مرکز تولید علم برای تمدنسازی اسلامی
معاون آموزش حوزه، این تعریف را مبنای یک پیام کلان و راهبردی خواند که مخاطبان آن همه شخصیتهای حوزوی، علما، اندیشمندان و نهادهای مختلف در قم، خراسان، اصفهان و سایر استانها هستند. او تأکید کرد: «حوزه را باید به عنوان مرکز تولید علم در راستای تمدنسازی و طراحی نظامات اجتماعی تعریف کنیم». به گفته وی، همه باید نسبت خود را با این پیام روشن کنند و مرکز مدیریت حوزههای علمیه رسالتی محوری در این مسیر دارد.
ابلاغیه به معاونتها و نقش پژوهشکده مطالعات راهبردی
مقیمیحاجی یادآور شد: سال گذشته، مدیر حوزههای علمیه ابلاغیهای صادر کرد که بر اساس آن همه معاونتها باید مأموریت خود را با پیام رهبری روشن کنند. در این راستا، معاونت پژوهش به عنوان مرکز راهبری و سیاستگذاری، پژوهشکده مطالعات راهبردی حوزه و روحانیت به عنوان مرکز تحلیل و اندیشهورزی، و معاونت بینالملل با رویکرد بینالمللی، هر یک اقدامات قابل توجهی انجام دادهاند.
برنامه پنج ساله دوم؛ نقشه راهی که از پیام رهبری الهام گرفته است
یکی از دستاوردهای کلیدی، طراحی برنامه پنج ساله دوم حوزه توسط معاونت برنامهریزی و با همکاری پژوهشکده است. به گفته مقیمیحاجی، در آغاز این طراحی، اهداف کلان و مضامین کلامی برگرفته از پیام رهبری استخراج و بر کل برنامه سایه انداخته شد. این برنامه، نقشه راه جامعی برای تحقق رسالت تمدنی حوزه فراهم خواهد آورد.
تحول در نظام آموزشی؛ بسته سیاستی جدید در انتظار تصویب شورای عالی
معاون آموزش حوزه از بازنگری اساسی در سیاستها و برنامههای درسی حوزههای علمیه در راستای «حوزه پیشرو و سرآمد» خبر داد و گفت: بسته سیاستی نظام آموزش حوزه طراحی و پس از مراحل کارشناسی، برای تصویب نهایی به شورای عالی حوزههای علمیه ارسال شده است. این بسته، مبنای ریلگذاری جدید نظام آموزشی خواهد بود.
فلسفه پس از دو دهه؛ «امتداد اجتماعی» در کانون بازنگری
یکی از مهمترین خبرهای این مراسم، بازبینی رشته فلسفه با تأکید بر «امتداد اجتماعی» پس از ۲۰ سال بود. مقیمیحاجی توضیح داد: طی یک سال اخیر، با برگزاری هماندیشیهایی از سطح دویستنفره تا جلسات نخبگانی محدودتر، کلیات برنامه درسی سطوح دو و سه فلسفه بازنگری شده است. از سال آینده، طلاب جدید این رشته دروس خود را بر مبنای رویکرد امتداد اجتماعی خواهند گذراند. بازنگری سطح چهار فلسفه همچنان در جریان است.
انقلابی در فقه؛ تصویب ۸ گرایش تخصصی
مقیمیحاجی از تحولی دیگر در رشته فقه پرده برداشت: در راستای ورود فقه به عرصه تمدنسازی و طراحی نظامات اجتماعی، کلیات برنامه درسی بیش از هشت رشته و گرایش تخصصی در کمیسیون مربوطه به تصویب رسید. این رشتهها عبارتند از: فقه سیاست، فقه حکومت، فقه تربیت، فقه اقتصاد، فقه اطلاعات و امنیت، فقه خانواده، فقه اخلاق و فقه مقارن. انتظار میرود تدوین سرفصلهای تفصیلی تا سال تحصیلی آینده به پایان برسد.
ادامه مسیر؛ تفسیر و کلام در نوبت بازنگری
معاون آموزش حوزه در ادامه به وضعیت سایر رشتهها اشاره کرد و گفت: بازبینی رشته تفسیر آغاز شده، اما هنوز به نتیجه نهایی نرسیده است. در رشته کلام نیز مراحل بازنگری شروع شده و امید میرود با تلاش بیشتر به مصوبه نهایی منجر شود.
پنج اولویت راهبردی برای سال ۱۴۰۵
مقیمیحاجی در پایان خاطرنشان کرد: مجموعه برنامههای مرکز مدیریت برای سال ۱۴۰۵ تهیه شده و در قالب پنج اولویت راهبردی ناظر بر پیام «حوزه پیشرو و سرآمد» به واحدهای حوزوی ابلاغ گردیده است.
..........................
پایان پیام
نظر شما