به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ امام هادی(ع)، به مدت ۳۳ سال امامت شیعیان در دوران حکومت عباسیان را برعهده داشتند، ایشان که در سن ۸ سالگی و بعد از شهادت امام جواد(ع) این مسئوولیت را برعهده داشتند، در طول حیات خویش، مجموعهای از آثار توحیدی، فقهی، اخلاقی، تفسیری و سیاسی برای هدایت امت به یادگار گذاشتهاند تا انسانها هیچگاه از مسیر هدایت خارج نشوند و از سعادت محروم نشوند.
اگرچه حصر امام هادی(ع) در منطقه سامراء، محدودیتهایی را برای ارتباط شیعیان با ایشان ایجاد کرده بودند ولی ایشان و پیروان این امام، با هر روش وظایف امامت و تکالیف امت را ارسال و دریافت میکردند، اگرچه هدایتگری صفت دائمی ائمه معصومین(ع) بوده، اما میزان تلاشها و کوششهای امام علی النقی(ع) بهگونهای است که صفت هادی بهعنوان هدایتگر امت برای ایشان بیان شده و مشهورترین لقب ایشان است.
قرآن و موضوعات مرتبط با آن، از مهمترین فعالیتهای امام هادی(ع) در طول حیات ایشان بوده است، تربیت دهها شاگرد مفسر، همراه با نگارش بزرگترین تفسیر قرآن شیعی در کنار رفع ابهامات و پاسخدهی به شبهات قرآنی، بخشی از تلاشهای قرآنی امام هادی(ع) در دوران امامت ایشان است. همچنین در دوران امامت سی و سه ساله حضرت، بزرگترین تفسیر قرآنی تاریخ شیعه از بیان ایشان و با نگارش «حسن بن خالد برقی» نگاشته شد. بسیاری از اعضای خاندان برقی مانند برادر بزرگتر وی یعنی «محمد» و فرزند برادرش «احمد»، همچنین برادر کوچکتر او یعنی «فضل»، همگی از راویان موثق شیعه هستند.
تفسیر نگاشته شده توسط حسن بن خالد که از بیان امام هادی(ع) و به شیوه «املاء» نگاشته است، حاصل نشستهای نسبتا منظم قرآنی وی با امام بوده است. در این سلسله نشستها، امام هادی(ع) بیانات خود در تفسیر قرآن را بیان میکردند و حسن بن خالد نیز آنها را نگارش کرده است.
«ابن شهر آشوب» در کتاب خود با نام «معالم العلماء» که با موضوع معرفی مولفان شیعه نوشته است، تعداد مجدات این تفسیر را «۱۲۰ جلد» دانسته است. برخی از محققان این مجموعه عظیم قرآنی را حاصل بیش از ۳۰ سال جلسات تفسیر قرآن امام هادی(ع) با حسن بن خالد دانستهاند. گروهی دیگر نیز با توجه به معرفی این تفسیر به عنوان «تفسیر العسکری»، آن را با تفسیر منسوب به امام حسن عسکری یکسان دانستهاند که تفاوت در راویان و سند روایی، همچنین دوران کوتاهمدت امامت ظاهری امام حسن عسکری(ع) که حدود شش سال به طول انجامید و عدم امکان نگارش این تفسیر در این دوران کوتاه، از دلایلی است که نظریه یکسان بودن این دو تفسیر را مردود کرده است.
متاسفانه این تفسیر عظیم قرآنی، امروزه در دسترس ما نیست و این اثر در طول تاریخ از بین رفته است اما به نظر میرسد بررسی کتابهای تفسیری قرآنی و حدیثی شاگردان امام هادی(ع)، همچنین گردآوری جامع روایات مختلف قرآنی و تفسیری ایشان میتواند بخشهایی از دیدگاه قرآنی و تفسیری امام هادی(ع) را روشن کند، موضوعی که در نهایت میتواند بخشهایی از دیدگاه تفسیری امام هادی(ع) را به جامعه شیعی ارائه کند.
در بخش های بعدی این نوشته، روایتهای قرآنی امام هادی(ع) همچنین کتابهای تفسیری نگاشته شده توسط شاگردان ایشان معرفی میشود.
سید علیاصغر حسینی / ابنا
...............
پایان پیام
نظر شما