چه کسانی در قیامت علیه انسان شهادت می‌دهند؟

خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا: همان گونه که در آیات «قرآن» آمده است شاهدان دادگاه قیامت بسیارند: در درجه اوّل ذات پاک خداست، سپس انبیاء مرسلین، و بعد فرشته های مقرّب، و بعد از آن اعضاء و جوارح انسان. ، سپس زمینی است که انسان بر آن می زیسته است.

بعلاوه در روایات اسلامی به جز این پنج گواه به گواهان دیگری نیز اشاره شده است: ششم اوصیاء و امامان معصوم(علیهم السلام)، چنانکه در حدیثی از امام صادق(علیه السلام) می خوانیم که در ذیل آیه ۴۱ سوره «نساء» «فَکَیْفَ اِذا جِئْنا مِنْ کُلِّ اُمَّة بِشَهِیدٍ وَ جِئْنَا بِکَ عَلَی هَؤُلَاءِ شَهِیداً» فرمود: «نَزَلَتْ فِی اُمَّةِ مُحَمَّدٍ(صلی الله علیه) خَاصَّةً! فِی کُلِّ قَرْنٍ مِنْهُمْ اِمَامٌ مِنَّا شَاهِدٌ عَلَیْهِمْ وَ مُحَمَّدٌ(ص) شَاهِدٌ عَلَیْنَا!»(۱): (این آیه درباره امت محمد(ص) بالخصوص نازل شده که در هر قرنی از این امت، امامی از ما خواهد بود که گواه بر آنهاست و محمد(ص) گواه بر ماست).

ذکر امت محمد(صلی الله علیه وآله) بالخصوص ممکن است از جهت تأکید باشد؛ یعنی مخصوصاً این امت در هر قرن گواهی از امامان معصوم(علیهم السلام) دارند، بنابراین منافاتی با گواه بودن پیامبر اسلام(ص) نسبت به انبیاء پیشین ندارد.

هفتمین گواه محشر، طبق بعضی از روایات، «زمان» است، همان گونه که در روایتی از امیرمؤمنان علی(علیه السلام) می خوانیم: «مَا مِنْ یَوْمٍ یَمُرُّ عَلَی ابْنِ آدَمَ اِلَّا قَالَ لَهُ ذَلِکَ الْیَوْمُ یَابْنَ آدَمَ اَنَا یَوْمٌ جَدِیدٌ وَ اَنَا عَلَیْکَ شَهِیدٌ فَقُلْ فِیَّ خَیْراً وَ اعْمَلْ فِیَّ خَیْراً، اَشْهَدُ لَکَ بِهِ فِی القِیَامَةِ، فَاِنَّکَ لَنْ تَرَانِی بَعْدَهُ اَبَداً!»(۲)؛ (هیچ روزی بر فرزند آدم [انسان ها] نمی گذرد، مگر اینکه آن روز به او می گوید: ای فرزند آدم! من روز تازه ای هستم و گواه بر توام، در من سخن نیکو بگو و عمل نیک انجام ده تا در قیامت برای تو گواهی دهم، چرا که بعد از این هرگز مرا نخواهی دید).

راستی این همه شاهد و گواه برای چیست؟ «زمین» و «زمان» و «فرشتگان» و «پیامبران» و «اعضاء پیکر انسان» و از همه بالاتر «خدا»؟ مگر تنها گواهی پروردگار کافی نیست؟

آری کافی است؛ چرا که او «احسن الناظرین» و «احکم الحاکمین» است و «عالم السرّ و الخفیّات» است؛ ولی چون هدف، تربیت انسان بوده و هر قدر شهود و گواهان و مراقبین اعمال انسان بیشتر باشند تأثیر تربیتی قوی تری در او دارند تا این حدّ، عدد گواهان را بالا می برد، گواهانی که از هر سو انسان را احاطه کرده و بر اعمال او کاملا واقفند. بدون شک کسی که تنها به یکی از این گواهان توجه داشته باشد مراقب اعمال خویش است تا چه رسد به اینکه مؤمن به وجود تمام این گواهان گردد.

وانگهی این گواهان جنبه قرار دادی و مأموریت اداری ندارند تا سؤال شود چرا اینهمه گواه برای یک عمل منصوب شده اند؟ اینها یک سلسله واقعیت های عینی و خارجی است؛ زیرا اعمال ما هر چه باشد در اعضاء پیکر ما اثر می گذارد و پوست تن ما همچون نواری است که آثار یک عمل ما را در خود ضبط می کند، همچنین محیط ما و زمینی که بر آن هستیم و زمانی که در آن زندگی می کنیم همه آثار ما را در خود حفظ می کنند.

حضور فرشتگان یا شهود ارواح پاک انبیاء و اوصیاء نیز یک واقعیت است که از قدرت و عظمت روحی آنها سرچشمه می گیرد، حضور خداوند متعال نیز در همه جا و در هر زمان و مکان واقعیتی است غیر قابل انکار.

امروز دانشمندانی را می شناسیم که با مطالعه طبقات و قشرهای زمین و فسیل های حیواناتِ نهفته در آنها و آثاری که از انسان های پیشین باقیمانده، به چگونگی زندگی آنها واقف می شوند و رساله ها و کتابها در این زمینه می نویسند.

اگر بشر بتواند با علم محدودش این چنین از حوادث گذشته و انسانها و حیوانات پیشین - به خاطر آثار بازمانده از آنان - سخن بگوید و گواهی و شهادت دهد، در حالی که دنیا مخفیگاه است و آخرت دار الظهور و یوم البروز است، قیامت چگونه خواهد بود؟

اینجاست که وقتی انسان در این موضوعات دقیقاً فکر می کند و به عمق آن می اندیشد، به راستی تکان می خورد و گاهی فریادش بلند می شود که ای وای از این همه غفلت من که با این همه شاهد و گواه، اینچنین عمل کرده ام! (۳)

پی نوشت: