خبرگزاری بین المللی اهل بیت علیه السلامـابنا: فتنه، در ادبیات قرآن و روایات، به آزمونهای سخت و انحرافآفرینی گفته میشود که ایمان افراد را در بوته آزمایش قرار میدهد. امام حسین(ع) در روز عاشورا، بزرگترین فتنهی زمان خود را با ایستادگی و استقامت در هم شکست و الگویی جاودانه برای همهی مبارزان راه حق بر جای گذاشت. رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز در طول حیات پربرکت خود، با تأسی از همین مکتب حسینی، در برابر فتنههای گوناگون داخلی و خارجی ایستادگی کردند و روایتی از مقاومت را رقم زدند که درسآموز نسلهای امروز و فرداست.
فتنهشناسی در مکتب حسینی؛ درسی از سیدالشهدا(ع)
از نگاه رهبر شهید انقلاب، عاشورا صرفاً یک حادثه تاریخی نیست، بلکه الگویی زنده و جاری برای شناخت وظیفه انسان مؤمن در شرایط مختلف تاریخی است . ایشان در منظومه فکری خود، پیوندی عمیق و نظاممند میان نهضت حسینی و بعثت نبوی ترسیم میکنند و بقای اسلام را در گرو نهضت عاشورا میدانند .(۱)
امام حسین(ع) در برابر حکومت یزید فرمود: «مثلی لا یبایع مثله»؛ یعنی «شخصی مثل من با کسی مثل یزید بیعت نمیکند.»(۲) این همان روحیهای است که رهبر شهید انقلاب نیز در برابر فتنههای زمان خود به کار بست. ایشان درباره فتنه ۸۸ فرمودند: «این فتنه، صرفاً منحصر به حضور عدهای افراد در خیابانها نبود، بلکه ناشی از یک بیماری بود که با اقدامات سیاسی و امنیتی قابل دفع شدن نبود، و به یک حضور عظیم مردمی نیاز داشت.»(۳)
استقامت؛ سلاح مؤمن در برابر فتنه
قرآن کریم، استقامت را مهمترین ابزار مؤمنان در برابر فتنهها معرفی میکند:
«فَاسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ وَ مَنْ تَابَ مَعَکَ وَ لَا تَطْغَوْا ۚ إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ» (۴)
«پس همانگونه که فرمان یافتهای، استقامت کن؛ و همچنین کسانی که با تو به سوی خدا آمدهاند (باید استقامت کنند)! و طغیان نکنید، که خداوند آنچه را انجام میدهید میبیند!»
رهبر شهید انقلاب درباره مفهوم این آیه در مواجهه با فتنهها میفرمودند: «وقتی یک چنین چیزی پیش میآید، برای ما آن مفهوم "فَاستَقِم کَما أُمِرتَ وَ مَن تابَ مَعَک" کاملاً روشن میشود؛ همه باید استقامت کنید، همه باید بِایستید؛ یعنی یک حرکت جمعیِ صبر و استقامت را از ما میخواهد.»(۵) این حرکت جمعی، در حماسهی ۹ دی ۸۸ بهخوبی به نمایش درآمد؛ جایی که مردم با حضور عظیم خود، فتنهی بزرگ را خنثی کردند.
فتنهی ۸۸؛ مصداقی از آزمون حسینی
فتنهی سال ۱۳۸۸، یکی از پیچیدهترین آزمونهای انقلاب اسلامی بود. رهبر شهید انقلاب در تحلیل این واقعه، شباهتهای آن را با آزمونهای صدر اسلام و روز عاشورا یادآور شدند: «همانگونه که در ابتدای انقلاب، محرم به کمک این مردم آمد و امام خمینی (ره) فرمود؛ خون بر شمشیر پیروز است، در قضایای ۹ دی هم، عاشورا به کمک ملت آمد و حماسه بزرگ و ماندگاری را خلق کرد.»
یکی از ویژگیهای برجسته مکتب حسینی از نگاه رهبر شهید، هدف قیام برای اصلاح امت است، نه صرفاً تشکیل حکومت یا شهادت. ایشان معتقد بودند شهادت در معارف اسلامی هدف بالذات نیست، بلکه نتیجه انجام یک تکلیف الهی است .(۶) امام حسین(ع) فرمود: «إنَّما خَرجتُ لِطَلَبِ الإصلاحِ فی أُمَّةِ جَدّی»؛ «من برای اصلاح امت جدم قیام کردم» .(۷) این اصلاحطلبیِ مبتنی بر تکلیف، در مواجهه رهبر شهید با فتنهها نیز متجلی بود.
قرآن کریم در جای دیگر میفرماید:
«إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلَائِکَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَ لَا تَحْزَنُوا وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِی کُنْتُمْ تُوعَدُونَ» (۸)
«به یقین کسانی که گفتند: پروردگار ما خداوند یگانه است! سپس استقامت کردند، فرشتگان بر آنان نازل میشوند که: نترسید و غمگین مباشید، و بشارت باد بر شما به آن بهشتی که به شما وعده داده شده است!»
دیدار ویژه در اوج فتنه؛ روایتی از بصیرت حسینی
در اوج التهابات پس از انتخابات ۱۳۸۸، جمعی از فضلای حوزه علمیه، دیداری صمیمانه با رهبر شهید انقلاب داشتند . جلسه بهگونهای طراحی شد که فضلا بتوانند بیپرده نظرات خود را مطرح کنند و ایشان نیز فرمودند: «هرچه میخواهد دل تنگتان بگویید» .
در این جلسه، فضلا سه محور اصلی را مطرح کردند: نخست، ابهام درباره رویکرد ایشان در قبال نیروهای سیاسی و احتمال «جراحی» و حذفسازی؛ دوم، نگرانی از اختلال در مناسبات رهبری با مراجع و بزرگان حوزه؛ سوم، حضور جریانهای تندرو که بهدنبال حذف مخالفان بودند .
رهبر شهید انقلاب در پاسخ، با صراحت و شفافیت فرمودند که «چتر رهبری برای همهی نیروهای انقلاب فراگیر است» و نسبت به ارتباط با مراجع تأکید کردند که ارتباطی گرم و مستمر وجود دارد .(۹) این مواجهه، دقیقاً بازتاب سیره حسینی است؛ جایی که امام حسین(ع) با وجود همه فشارها، هرگز دست از تبیین و روشنگری برنداشت و با صبر و استقامت در برابر شبهات، مسیر حق را برای امت روشن ساخت.
الگوی مقاومت حسینی در زندگی رهبر شهید
سبک زندگی رهبر شهید، تجسم عملی مقاومت حسینی در عصر معاصر بود. ایشان که خود دوران مبارزه، زندان و تبعید را پشت سر گذاشته بودند، در برابر فتنههای پیچیدهی پس از انقلاب نیز با استقامتی مثالزدنی ایستادند. ایشان میفرمودند: «هدف کوتاهمدت دشمن بههم زدن امنیت و ایجاد آشوب و فتنه در کشور است... اگر برای برخورد با این مسئلهی ایجاد ناامنی و ایجاد فتنه آماده باشیم، قطعاً خواهیم توانست آن را خنثی کنیم.»(۱۰)
ایشان همچنین بر ضرورت مراقبت دائمی از خود در برابر وسوسههای فتنه تأکید داشتند: «باید مراقبه کنیم، باید حسابکشی کنیم از خودمان. مراقبهی دائمی لازم است. ما انسانها ضعیفیم، در معرض خطریم، در معرض لغزشیم؛ مراقب باشیم، مراقب خودمان باشیم. این مراقبت، در اصطلاح قرآنی و اسلامی، اسمش تقوا است.»(۱۱)
امام حسین(ع) در این باره فرمودند: «مَن رَأی سُلطاناً جائِراً مُستَحِلاًّ لِحَرامِ اللهِ أو تارِکاً لِعَهدِاللهِ مُخالِفاً لِسُنَّةِ رَسولِاللهِ فَعَمِلَ فی عِبادِاللهِ بِالإثمِ وَ العُدوانِ ثُمَّ لَم یُغَیِّر عَلیه بِقَولٍ وَ لا فِعلٍ کانَ حَقّاً عَلی اللهِ أن یُدخِلَهُ مَدخَلَه»(۱۲)؛ یعنی اگر کسی کانون فساد و ظلم را ببیند و بیتفاوت بنشیند، در نزد خدای متعال با او همسرنوشت است.
استمرار راه حسین(ع) در برابر فتنهها
مکتب حسینی، نسخهی جامعی برای مواجهه با فتنهها ارائه میدهد: بصیرت، استقامت، اخلاص و عمل جمعی. رهبر شهید آیتالله خامنهای، با تأسی از این مکتب، در برابر فتنههای زمان خود ایستادند و الگویی عملی برای نسلهای امروز و فردا بر جای گذاشتند. ایشان در یکی از بیانات خود فرمودند: «باید با اراده حرکت کرد، باید با تصمیم حرکت کرد. جاذبهها برای زاویه ایجاد کردن از این صراط مستقیم کم نیست... ارادهی قوی لازم است تا در مقابل این جاذبههای شیطانی بتوانید مقاومت کنید. اگر مقاومت کردید، آن وقت قلّه را فتح خواهید کرد.»(۱۳) این، همان پیام جاودانهی عاشوراست که در زندگی رهبر شهید انقلاب، تجسمی عینی یافت.
پی نوشت:
۱.خبرگزاری مهر، عاشورا در منظومه فکری رهبر شهید
۲.خبرگزاری حوزه، حدیث مقاومت؛ گزیدهای از احادیث امام حسین(ع) در بیانات رهبر انقلاب
۳.پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، بیانات در موضوع فتنه ۸۸
۴.سوره هود/ آیه ۱۱۲
۵.بیانات رهبر شهید در دیدار با بسیجیان (۱۳۸۵/۰۱/۰۶)
۶.خبرگزاری مهر، عاشورا در منظومه فکری رهبر شهید
۷.خبرگزاری حوزه، حدیث مقاومت؛ گزیدهای از احادیث امام حسین(ع) در بیانات رهبر انقلاب
۸.سوره فصلت/آیه۳۰
۹.پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، بیانات در موضوع فتنه ۸۸
۱۰.بیانات رهبر شهید در جمع قشر مردم در سالروز ۴۷سالگرد پیروزی انقلاب(۱۴۰۴/۱۱/۱۲)
۱۱.بیانات رهبر شهید در دیدار اعضای مجلس خبرگانرهبری(۱۴۰۰/۰۳/۰۶)
۱۲.خبرگزاری حوزه، حدیث مقاومت؛ گزیدهای از احادیث امام حسین(ع) در بیانات رهبر انقلاب
۱۳.بیانات رهبر شهید در روز اربعین حسینی(۱۴۰۲/۰۶/۱۷)
فیروزه دلداری(پژوهشگر، فعال رسانه و فضای مجازی)
نظر شما