به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ محرم امسال نسبت به سالهای گذشته حاشیههای بیشتری داشت. اخلال در سخنرانیهای مبلغان توسط مأموران امر به معروف طالبان در استانهای بامیان و غزنی، جلوگیری از حضور حامد کرزی در مراسم عاشورا، توقف پخش برنامههای تلویزیون تمدن نزدیک تاسوعا و عاشورا و همچنین تعطیلی مدرسه خاتمالنبیین(ص) که هر ساله در روز عاشورا میزبان هزاران عزادار امام حسین(ع) بود، از جمله این حاشیهها به شمار میرود.
هرچند بخاطر هماهنگیهای قبلی، انتظار میرفت محرم امسال با حمایت حکومت طالبان و بدون ایجاد حاشیه توسط نیروهای آن در سراسر افغانستان برگزار شود، اما این انتظار محقق نشد و ایام محرم پرحاشیهتر از سالهای قبل بود.
سخنرانان، بزرگان و شورای علمای شیعه افغانستان بهطور بیسابقهای اعلام کردند که حکومت باید مسئولیت اتفاقات اخیر را بپذیرد و از تکرار اقدامات مأمورانش در سالهای آینده جلوگیری کند. با وجود صراحت این موضعگیریها، هیچ پاسخگویی و واکنشی از سوی حکومت مشاهده نشد.
از سوی دیگر، مراسم محرم در فضای امنیتی کامل برگزار شد که این موضوع برای حکومت طالبان مطلوب بود، زیرا نشان میداد افغانستان تحت کنترل آنها کاملاً امن است. این مسئله برای طالبان یک دستاورد به حساب میآید و ظاهراً اعتبار بینالمللی برایشان به همراه دارد.
پس از پنج سال حکومتداری طالبان و چالشهای کمسابقه پیش روی عزاداری عاشورا، اکنون این پرسش در ذهن شیعیان افغانستان مطرح است که آیا همانند دهه شصت (دوران حکومت کمونیستی) و دهه هفتاد (دور اول حاکمیت طالبان)، عاشورا در این کشور به صورت مخفی و در پستوی خانههای مردم برگزار خواهد شد؟
در آن دو دهه، شیعیان افغانستان از هرگونه برگزاری علنی مراسم مذهبی منع شده بودند و بسیاری از علمای شیعه به دلیل تعلقات مذهبی شهید شدند و تعداد زیادی از جوانان و پیروان اهلبیت(ع) نیز مفقود گردیدند.
اکنون پس از چهار دهه، به نظر میرسد سناریوهای خطرناک مشابهی دوباره برای شیعیان افغانستان در حال تکرار است. نشانههای این خطر حداقل در سه سال اخیر حکومت طالبان مشهود بوده است: عاشورا ابتدا از خیابانها و کوچهها به داخل حسینیهها محدود شد و در سال اخیر نیز به تعدادی از مساجد و حسینیهها تقلیل یافت و معلوم نیست سال آینده چه خواهد شد.
واکنشها به محدودیتهای اعمالشده توسط طالبان در ایام محرم، هماهنگ و همهجانبه بود. علمای شیعه و سنی، فعالان شیعی و بهویژه شورای علما موضعگیری بیسابقهای اتخاذ کردند و از حکومت طالبان خواستند از تکرار چنین حوادثی جلوگیری کند.
اما این موضعگیریها نگرانیهای جامعه شیعه را برطرف نمیکند، زیرا شیعیان به این نتیجه رسیدهاند که عاشورا با گذشت هر سال محدودتر میشود و روزی ممکن است فرا برسد که مراسم مذهبیشان را به صورت زیرزمینی و دور از دید نیروهای طالبان برگزار کنند.
وقتی پرچمهای عزاداری به صورت علنی از خانهها پایین کشیده میشود، عزاداران بازداشت میگردند و بلندگوها خاموش میشوند، همه این عوامل پاسخگوی نگرانیهای شیعیان است که عاشورای حسینی در آیندهای نهچندان دور از مساجد و مناطق شیعهنشین برچیده شده و به شکل مخفیانه برگزار شود.
آنچه این پرسش را در لایههای مختلف جامعه تشیع افغانستان گسترش میدهد، سکوت مقامات طالبان است. طی سه سال گذشته با افزایش محدودیتها و بیاحترامی به عزاداران، هیچ مسئولی درباره این رویدادها توضیح شفافی نداد و حتی اعلام نکرد که این اقدامات موضع رسمی حکومتشان نیست.
مورد دیگری که در شرایط فعلی مهم است، جلوگیری از حضور مقامات حکومت سابق افغانستان از جمله حامد کرزی در مراسم عاشورا بود. گزارشها حاکی از آن است که طالبان از حضور آقای کرزی در مراسم عاشورا در کابل ممانعت کرد، در حالی که او در دوران جمهوریت هر ساله در غرب کابل حضور مییافت، سخنرانی میکرد و در مراسم شرکت مینمود؛ همینطور سایر مقامات.
این محدودیتها از دو جهت برای طالبان مضر است: نخست، تعامل شیعیان به پایینترین سطح خود خواهد رسید؛ تعاملی که تاکنون یکجانبه بوده و کادرهای شیعه در بدنه حکومت طالبان حضور ندارند که این امر به ضرر خودشان است. جهت دوم، پذیرش سایر مذاهب و همدیگرپذیری برای جامعه جهانی بسیار مهم است و عدم تحقق آن، یکی از عواملی است که تاکنون مانع به رسمیت شناخته شدن طالبان توسط جهان شده است.
...............
پایان پیام/
نظر شما