۲۸ مرداد ۱۴۰۵ - ۱۶:۴۲
نگاهی به معارف توحیدی و اندیشه‌های شیعی در دعاهای امام حسن عسکری(ع)

امام حسن عسکری(ع) در طول دوران حیات خویش، حدود ۵۱ دعا از خود به یادگار گذاشته‌اند که در آن‌ها، مجموعه‌ای از معارف توحیدی و اندیشه‌های شیعی را می‌توان یافت.

خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا: دعا در نزد ائمه معصومین(ع) جایگاهی ویژه داشته و در سیره همه آنان، ادعیه متعددی دیده می‌شود که در زمان‌ها و مکان‌های مختلف، از طریق آن‌ها با خداوند به مناجات و درخواست می‌پرداختند. امام حسن عسکری(ع) نیز در طول عمر ۲۸ ساله خویش، که حدود شش سال از آن را عهده‌دار امامت و ولایت شیعیان بودند، دعاهای متعددی از خود به یادگار گذاشته‌اند. برخی از محققان، ۵۱ دعا را از ایشان گردآوری کرده‌اند که از این تعداد، پنج دعا از دیگر ائمه معصومین(ع) توسط امام حسن عسکری(ع) روایت شده و سایر ادعیه از وجود مبارک ایشان صادر شده است. این دعاها به همت علامه آیت‌الله موحد ابطحی در کتاب «صحیفه العسکریه الجامعه» گردآوری شده است.

در میان این دعاها، می‌توان چند تعویذ برای رهایی از بیماری‌های مختلف، چند حرز برای امان ماندن از دشمنان و بلاها و نیز تعدادی نفرین از حضرت را یافت که همگی با عنوان کلی «دعا» در این مجموعه گردآوری شده‌اند. به بیان دیگر، در نگاه این پژوهشگران، دعا به معنای عامِ «درخواست از خداوند» مدنظر بوده و دعا به معنای خاصِ «خیرخواهی و طلب خیر از خداوند برای خود یا دیگری» در این پژوهش‌ها مورد توجه قرار نگرفته است.

در دعاهای امام حسن عسکری(ع)، علاوه بر ادعیه متعدد با موضوع تسبیح، تحمید و شکرگزاری خداوند، دعا برای پیامبر اکرم(ص) و تمامی ائمه معصومین(ع) با ذکر نام و اوصاف هر یک از آنان نیز آمده است. بررسی این اوصاف می‌تواند ابعاد کمتر شناخته‌شده‌ای از شخصیت هر یک از ائمه(ع) را تبیین کند. برای نمونه، در توصیف امام صادق(ع)، ایشان «معدن کلام و وحی الهی»، «خازن علم الهی» و «زبان توحید» معرفی شده‌اند: «مَعْدِنَ کَلامِکَ وَوَحْیِکَ، وَخازِنَ عِلْمِکَ، وَلِسانَ تَوْحیدِکَ».

از دیگر دعاهای امام حسن عسکری(ع)، دعای روز سوم شعبان، سالروز ولادت امام حسین(ع)، است که در آن به درگاه الهی چنین عرضه می‌دارند: «اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ هذَا الْمَوْلُودِ فِی هذَا الْیَوْمِ، الْمَوْعُودِ بِشَهَادَتِهِ قَبْلَ اسْتِهْلَالِهِ وَوِلَادَتِهِ، بَکَتْهُ السَّمَاءُ وَمَنْ فِیهَا، وَالْأَرْضُ وَمَنْ عَلَیْهَا...»؛ «خدایا، از تو می‌خواهم به حق این مولود در این روز؛ همان که پیش از تولد و پیش از آنکه نخستین صدایش برخیزد، شهادتش مقدر و وعده داده شده بود؛ آسمان و هر که در آن است و زمین و هر که بر آن است، بر او گریستند، در حالی که هنوز قدم به جهان نگذاشته بود...».

علامه شهید آیت‌الله سید علی خامنه‌ای در شرح این فراز از دعا فرموده‌اند: «به‌راستی این چه قضیه‌ای بود که از پیش تقدیر شده بود؟ "الموعود بشهادته قبل استهلاله و ولادته"؛ پیش از آنکه حسین‌بن‌علی(ع) چهره بنماید، با شهادت شناخته و نامیده می‌شد. به نظر می‌رسد که در اینجا رازی وجود دارد که برای ما آموزنده است.»

از دیگر بخش‌های قابل توجه مجموعه ادعیه امام حسن عسکری(ع)، نقل دعاهای حضرت موسی(ع) در توسل به ائمه معصومین(ع) برای دفع دشمنان، هنگام عبور از رود نیل و در موقعیت‌های دیگر است. از حضرت موسی(ع) در این مجموعه، هفت دعا نقل شده که در زمان‌ها و شرایط مختلف بیان شده‌اند.

سید علی‌اصغر حسینی/ خبرگزاری ابنا

..............

پایان پیام

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha