به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ مشکلات مدارس در افغانستان تنها به کمبود ساختمان و تجهیزات محدود نمی‌شود، بلکه کمبود نیروی آموزشی نیز به یکی از چالش‌های جدی نظام آموزشی این کشور تبدیل شده است. با این حال، شاید دشوارترین وضعیت برای دانش‌آموزان، ناچار شدن به تحصیل در فضای باز و تحمل گرمای شدید، باران و گردوغبار باشد.
براساس گزارش روزنامه «العربی الجدید»، آموزش در منطقه جنوب افغانستان با چالش‌هایی روبه‌روست که ظرفیت‌های موجود برای مقابله با آن‌ها کافی نیست. کمبود ساختمان‌های آموزشی و معلمان، هزاران دانش‌آموز را در شرایط نامناسب قرار داده و گاه آن‌ها را مجبور کرده است در فضای باز درس بخوانند. وضعیت مدارس این منطقه نشان می‌دهد که میان شمار دانش‌آموزان و امکانات موجود فاصله قابل‌توجهی وجود دارد. درحالی‌که مقام‌های محلی تلاش می‌کنند با راهکارهایی محدود، بخشی از مشکلات را کاهش دهند.
مدرسه «شهید عبدالسلام» در شهرستان «قره‌باغ» در استان «غزنی» نمونه‌ای از این وضعیت است. این مدرسه ۲۷ کلاس دارد اما تنها هشت اتاق برای برگزاری کلاس‌های درس در اختیار آن قرار گرفته است. در نتیجه، دانش‌آموزان ۱۹ کلاس ناچارند در فضای باز تحصیل کنند.
«عبدالقادر جلال‌زی» مدیر این مدرسه در گفت‌وگو با روزنامه «العربی الجدید» می‌گوید: این مدرسه در سال ۱۹۹۴ میلادی تأسیس شد، اما با کمبود اتاق‌های درس مواجه است. کمبودی که دانش‌آموزان را مجبور می‌کند در گرما، باران و گردوغبار به یادگیری ادامه دهند. این شرایط بر توانایی تمرکز و پیشرفت تحصیلی آن‌ها تأثیر منفی می‌گذارد.
او می‌افزاید که مشکلات مدرسه تنها به شرایط آموزشی محدود نیست. نزدیکی این مرکز آموزشی به جاده اصلی کابل ـ قندهار نیز نگرانی‌های مستمری درباره امنیت دانش‌آموزان ایجاد کرده است.
گرما، گردوغبار و جاده‌ای که جان دانش‌آموزان را تهدید می‌کند
«شمس‌الدین اندر» یکی از بزرگان قبایل استان غزنی در گفت‌وگو با روزنامه «العربی الجدید» می‌گوید: دانش‌آموزان در فصل تابستان ساعت‌های طولانی زیر تابش آفتاب می‌مانند و برخی از آن‌ها به دلیل گرما بیمار می‌شوند. در جاده نزدیک مدرسه نیز تصادف‌های رانندگی رخ می‌دهد.
به گفته او، حدود سه ماه پیش، یکی از دانش‌آموزان کلاس هفتم در حادثه‌ای رانندگی در همین مسیر جان باخت. پیش از این نیز چهار کودک در حوادث مشابه جان خود را از دست داده بودند.
در چنین شرایطی، تحصیل در فضای باز تنها به معنای تحمل گرما و گردوغبار نیست. دانش‌آموزان هم‌زمان با خطرهای ناشی از تردد خودروها در جاده‌ای پرتردد نیز مواجه‌اند. این وضعیت، ضرورت تأمین فضاهای آموزشی امن و مناسب را بیش از پیش آشکار می‌کند.
کمبود معلمان؛ چالشی فراتر از ساختمان‌های آموزشی
مشکلات مدارس جنوب افغانستان به کمبود فضای آموزشی محدود نمی‌شود. نبود شمار کافی از معلمان متخصص در درس‌های اصلی نیز ادامه تحصیل را برای دانش‌آموزان دشوار کرده است.
«محمد غنی» فارغ‌التحصیل دبیرستان در استان «ارزگان» در جنوب افغانستان، به روزنامه «العربی الجدید» می‌گوید: برای درس‌های اساسی از جمله ریاضی، زبان انگلیسی، فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی، جغرافیا و تاریخ، شمار کافی از معلمان وجود ندارد. با وجود این همه کمبود، ادامه تحصیل دشوار می‌شود.
این کمبودها نشان می‌دهد که توسعه آموزش در مناطق جنوبی افغانستان علاوه بر ساخت کلاس‌های درس به جذب و تأمین معلمان متخصص در رشته‌های گوناگون نیز نیاز دارد.
کمبود سه هزار معلم در غزنی
مقام‌های محلی می‌گویند که برای رفع مشکلات آموزشی در تلاش‌اند اما نیاز مدارس همچنان فراتر از امکانات موجود است.
«ملا نصیر احمد حسینی» مدیر آموزش‌وپرورش استان غزنی در گفت‌وگو با روزنامه «العربی الجدید» می‌گوید که حدود ۱۰ هزار پست آموزشی در این استان وجود دارد، اما برای پاسخ‌گویی به نیاز مدارس حدود سه هزار معلم دیگر نیز لازم است.
به گفته او، این کمبود رشته‌ها و درس‌های مختلفی را از زبان‌ها و ریاضیات گرفته تا علوم، دروس اجتماعی، رایانه و هنر دربرمی‌گیرد.
حسینی تأکید می‌کند که بحران آموزش در جنوب افغانستان تنها به ساخت مدارس مربوط نیست، بلکه تأمین نیروی انسانی مورد نیاز برای اداره آن‌ها نیز بخش مهمی از مسئله است. به‌ویژه آنکه در این مناطق، شمار دانش‌آموزان بالاست و کمبود معلمان فشار بیشتری بر مدارس وارد می‌کند.
صدها مدرسه بدون ساختمان؛ آمار چه می‌گوید؟
بر اساس اطلاعات اداره آموزش‌وپرورش استان غزنی، حدود ۲۰۰ مدرسه از مجموع ۷۰۰ مدرسه این استان فاقد ساختمان هستند و حدود ۲۵۰ مدرسه دیگر نیز به بازسازی و مرمت نیاز دارند.
این آمار نشان می‌دهد که شمار قابل‌توجهی از دانش‌آموزان در ساختمان‌های نیمه‌کاره، فضاهای موقت یا محیط‌هایی درس می‌خوانند که شرایط لازم برای آموزش مناسب را فراهم نمی‌کنند.
در سطح ملی نیز وزارت آموزش‌وپرورش حکومت طالبان در آغاز سال تحصیلی جاری اعلام کرد که طی یک سال، ۸۰۰ ساختمان آموزشی را مرمت و بازسازی کرده است. این وزارتخانه پیش‌تر، در ماه دسامبر سال ۲۰۲۵ میلادی از ساخت هزار و ۳۱۵ مدرسه جدید و بازسازی حدود سه هزار مدرسه طی چهار سال گذشته خبر داده بود.
با این حال، تداوم فعالیت صدها مدرسه بدون ساختمان و نیاز به هزاران معلم دیگر نشان می‌دهد که رفع بحران آموزشی به منابع و حمایت‌های بیشتری نیاز دارد. به‌ویژه در مناطق روستایی و جنوبی افغانستان که دسترسی به امکانات آموزشی با محدودیت‌های بیشتری همراه است.
کمک‌های مردمی کافی نیست؛ نیاز به حمایت پایدار
در شرایطی که مدارس منطقه جنوب افغانستان با کمبود امکانات روبه‌رو هستند، برخی افراد ثروتمند و مؤسسات محلی تلاش کرده‌اند با کمک‌های مالی و ساخت اتاق‌های درس با هزینه شخصی، بخشی از این کمبودها را جبران کنند. با این حال، دامنه مشکلات به اندازه‌ای است که این اقدامات به‌تنهایی نمی‌توانند پاسخ‌گوی نیازهای آموزشی این منطقه باشند.
«شمس‌الدین اندر» از بزرگان قبایل استان غزنی در گفت‌وگو با روزنامه «العربی الجدید» تأکید می‌کند: مشکلات آموزش را نمی‌توان تنها با ابتکارهای مردم محلی حل کرد. هرچند این اقدامات برای کاهش فشار بر مدارس اهمیت دارند. کودکان روستاها و مناطق دورافتاده به مدارسی نیاز دارند که ابتدایی‌ترین امکانات آموزشی از ساختمان‌های امن و کلاس‌های مناسب گرفته تا معلمان رشته‌های مختلف را داشته باشند.
او هشدار می‌دهد که ادامه تحصیل در فضای باز در میان گرما و گردوغبار و در نزدیکی جاده‌های پرتردد، دانش‌آموزان را در معرض خطرهایی قرار می‌دهد که هم بر آموزش و هم بر سلامت و امنیت آن‌ها تأثیر می‌گذارند.
اندر می‌افزاید: ساکنان جنوب افغانستان آماده‌اند به مشارکت خود در ساخت مدارس ادامه دهند، اما امکانات آن‌ها محدود است. بنابراین، حل این مشکل به مداخله حکومت طالبان و حمایت مؤسسات کمک‌رسان نیاز دارد تا کودکان مناطق دورافتاده افغانستان بتوانند در شرایطی امن و مناسب از حق آموزش برخوردار شوند.
در مجموع، کمبود ساختمان‌های آموزشی، کلاس‌های درس و معلمان، آموزش در منطقه جنوب افغانستان را با چالش‌هایی چندوجهی روبه‌رو کرده است. درحالی‌که کمک‌های مردمی می‌تواند بخشی از نیازها را پوشش دهد، فراهم کردن محیط‌های آموزشی ایمن، تأمین امکانات اولیه و جذب معلمان واجد شرایط به برنامه‌ریزی گسترده‌تر و حمایت پایدار نیاز دارد تا رفتن به مدرسه برای کودکان به مسیری همراه با گرما، گردوغبار، خطر تصادف و محرومیت از امکانات ابتدایی آموزش تبدیل نشود.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما