به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ قاره اروپا در کمتر از پنج سال با دومین بحران بزرگ انرژی خود روبه‌رو شده است. بحرانی که در پی جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و بسته شدن عملی تنگه هرمز، قیمت گاز طبیعی را از ماه فوریه گذشته تاکنون حدود ۲۰۰ درصد افزایش داده و ذخایر گاز این قاره را به پایین‌ترین سطوح تاریخی رسانده است.
براساس گزارش خبرگزاری «بلومبرگ»، این بحران در شرایطی رخ می‌دهد که ممنوعیت واردات گاز طبیعی مایع روسیه به قاره اروپا در آستانه اجرا است و دامنه اعتراضات در این قاره نیز گسترش یافته است. از سوی دیگر، بیش از نیمی از شهروندان اروپایی طی ۱۲ ماه آینده پای صندوق‌های رأی خواهند رفت. مسئله‌ای که هزینه سیاسی بحران انرژی را افزایش می‌دهد.
جنگ علیه ایران و انسداد تنگه هرمز؛ آغاز موج تازه بحران انرژی در اروپا
دولت‌ها و صنایع قاره اروپا که از بحران قیمت گاز در سال ۲۰۲۲ میلادی فرسوده شده‌اند، اکنون بار دیگر با نگرانی از موج تازه تعطیلی کارخانه‌ها و عقب‌گرد صنعتی در سراسر این قاره، روبه‌رو هستند. در اسپانیا، دولت که انتخابات آن برای ۲۹ نوامبر جاری برنامه‌ریزی شده، از مارس گذشته حدود ۱۲ میلیارد یورو معادل ۱۳.۴ میلیارد دلار برای کاهش تأثیر افزایش قبوض انرژی هزینه کرده است. در همین حال، صنعت تولید کود شیمیایی لهستان خواستار اقدام دولت برای مقابله با جهش هزینه‌ها شده است.
قیمت گاز در پایان ماه اکتبر از ۱۰۰ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت فراتر رفت، سطحی که در چهار سال گذشته بی‌سابقه بوده است. قیمت گازوئیل نیز به رکوردی تازه رسید و بهای سوخت جت تقریباً دو برابر شد. همچنین قیمت برق در آلمان از میانگین ابتدای زمستان حتی در مقایسه با سال ۲۰۲۲ میلادی، فراتر رفته است.
بر اساس آمار کمیسیون اروپا از زمان آغاز جنگ علیه ایران، هزینه واردات انرژی در این قاره بیش از ۱۲۷ میلیارد یورو افزایش یافته است. آن هم در شرایطی که چندین دولت اروپایی با بدهی‌های سنگین دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
جهش قیمت گاز و سوخت؛ صنایع اروپا زیر فشار هزینه‌ها
بخش‌های پرمصرف انرژی از ساختمان‌سازی گرفته تا صنایع کود شیمیایی، مواد شیمیایی، کشاورزی و هوانوردی، بیشترین آسیب را خواهند دید. انتظار می‌رود انرژی به یکی از عوامل تعیین‌کننده در فصل انتخابات اروپا تبدیل شود.
با وجود پیش‌بینی‌ها درباره زمستانی عموماً معتدل در اروپا با تأثیر پدیده ال‌نینو، شرکت هواشناسی بریتانیایی «مت‌دیسک» هشدار داده است که اختلال زودهنگام در گردباد قطبی می‌تواند در دسامبر آینده موجی از سرمای شدید را به شمال اروپا وارد کند. همچنین موج‌های سرما در قاره آسیا ممکن است رقابت برای خرید محموله‌های گاز طبیعی مایع را تشدید کند.
دولت‌های اتحادیه اروپا از ژوئن گذشته تاکنون، میزان حمایت مالی خود را بیش از سه برابر افزایش داده و به حدود ۳۵ میلیارد یورو رسانده‌اند. این آمار بر اساس داده‌های مرکز پژوهشی «بروگل» است که بلومبرگ به آن دست یافته است. بااین‌حال، بیشتر این حمایت‌ها هدف‌گذاری دقیقی ندارند و ممکن است مصرف سوخت‌های فسیلی را تشویق کنند. اسپانیا یک‌سوم کل این هزینه‌ها را به خود اختصاص داده است. درحالی‌که هنوز تأثیر سقف قیمت گاز در ایتالیا که قرار است سال آینده اجرا شود، در این محاسبات لحاظ نشده است.
ممنوعیت کامل واردات گاز طبیعی مایع قاره اروپا از روسیه از اول ژانویه اجرایی خواهد شد. موضوعی که دشواری اروپا برای رهایی از وابستگی به روسیه را نشان می‌دهد. جنگ علیه ایران با وجود تلاش‌ها برای گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر، بار دیگر آسیب‌پذیری اتحادیه اروپا در برابر بازارهای جهانی انرژی را آشکار کرده است. حتی اگر جنگ آمریکا علیه ایران به‌سرعت پایان یابد، محموله‌های انرژی بلافاصله به وضعیت عادی بازنخواهند گشت.
ذخایر گاز اروپا در پایین‌ترین سطح؛ هشدار درباره زمستانی دشوار
ذخایر گاز اروپا حدود ۱۵ واحد درصد پایین‌تر از میانگین سال‌های اخیر است و همچنان با هدف ۹۰ درصدی اتحادیه اروپا فاصله زیادی دارد.
بر اساس یکی از سناریوهای ارائه‌شده از سوی شبکه اروپایی اپراتورهای سامانه‌های انتقال گاز (ENTSOG)، اگر زمستان سردتر از حد انتظار باشد، ذخایر گاز اروپا ممکن است در پایان فصل سرما به تنها ۱۰ درصد کاهش یابد. تحقق این سناریو مستلزم کاهش ۱۵ درصدی تقاضا نیز خواهد بود. در همین حال، ممکن است ذخایر گاز آلمان تا مارس آینده به پایان برسد.
آژانس بین‌المللی انرژی هشدار داده است که پر کردن دوباره ذخایر تخلیه‌شده در تابستان آینده می‌تواند کمبود عرضه در بازار را تا سال بعد ادامه دهد.
پاتریک پویانه، مدیرعامل شرکت فرانسوی «توتال‌انرژیز»، نیز گفته است: کاملاً روشن است که وارد مرحله‌ای خطرناک می‌شویم.
قراردادهای آتی گاز برای تابستان سال ۲۰۲۷ میلادی در سطحی بالاتر از قراردادهای زمستان آینده معامله می‌شوند. موضوعی که افزایش نگرانی‌ها درباره عرضه را نشان می‌دهد و فشار بر دولت‌ها برای حمایت از ذخیره‌سازی گاز را بیشتر می‌کند.
امنیت فیزیکی زیرساخت‌های انرژی نیز به نگرانی فزاینده‌ای تبدیل شده است. «آن سوفی کربو» پژوهشگر مرکز سیاست‌گذاری انرژی جهانی در پاریس در گفت‌وگو با بلومبرگ اعلام کرده است که یک حمله ترکیبی می‌تواند بحران فراگیر عرضه انرژی ایجاد کند. به‌ویژه اگر خطوط لوله نروژ هدف قرار گیرند که حدود یک‌سوم واردات گاز اروپا را تأمین می‌کنند.
او بزرگ‌ترین نگرانی خود را احتمال وقوع یک حمله ترکیبی روسیه علیه زیرساخت‌های انرژی، عنوان کرده است.
فرانسه در آستانه انتخابات؛ بحران انرژی به چالش سیاسی تبدیل می‌شود
در فرانسه، افزایش قیمت انرژی در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری آوریل آینده، بحران سیاسی، مالی و اجتماعی را تشدید کرده است. پس از حمله روسیه به اوکراین، دولت فرانسه حدود ۷۰ میلیارد یورو برای حمایت از شرکت‌ها و خانوارها هزینه کرد. اقدامی که اگرچه از شدت ناآرامی‌ها کاست، اما کسری بودجه این کشور را افزایش داد.
دولت «امانوئل مکرون» رئیس‌جمهور فرانسه، این بار تحت فشار بازار اوراق قرضه در ابتدا تنها ۷۰ میلیون یورو کمک هدفمند در نظر گرفت، هرچند دامنه این حمایت‌ها بعداً با سرعت بیشتری افزایش یافت.
«دیوید امیل» وزیر کار و حساب‌های عمومی فرانسه گفت که دولت این کشور برای نخستین بار در مواجهه با شوک‌های خارجی به‌جای افزایش هزینه‌ها، مخارج خود را کاهش می‌دهد. او این رویکرد را تحولی بنیادین، توصیف کرد.
این سیاست که محبوبیت چندانی ندارد، به فرصتی برای حمله انتخاباتی نامزدهای جریان‌های سیاسی حاشیه‌ای تبدیل شده است. «مارین لوپن» رهبر جریان راست افراطی فرانسه که در نظرسنجی‌ها پیشتاز است، پیشنهاد کرده مالیات بر ارزش افزوده انرژی در این کشور کاهش یابد، اقدامی که هزینه سالانه آن نزدیک به ۱۱ میلیارد یورو برآورد می‌شود.
در مقابل، «ژان لوک ملانشون» نامزد جریان چپ رادیکال فرانسه، وعده داده است که قیمت‌ها و حاشیه سود پالایشگاه‌های این کشور را کنترل کند.
ایتالیا در خط مقدم بحران؛ اعتراض رانندگان و افزایش هزینه واردات
ایتالیا در شمار کشورهایی است که بیشترین آسیب را از بحران انرژی می‌بینند. این کشور حدود سه‌چهارم نیاز انرژی خود را از واردات تأمین می‌کند.
قطر وضعیت فورس‌ماژور در ارسال محموله‌های گاز به شرکت ایتالیایی «ادیسون» را تا پایان سال ۲۰۲۶ میلادی، تمدید کرده است. اقدامی که ایتالیا را از دریافت ۳۵ محموله در سال جاری میلادی، محروم کرده است. همچنین حدود ۶۰ درصد واردات گازوئیل ایتالیا از منطقه خاورمیانه تأمین می‌شود.
نرخ تورم در ایتالیا در ماه اکتبر به ۵.۶ درصد رسید.
ماه گذشته، رانندگان معترض کامیون‌ها به مدت پنج روز جاده‌های اصلی اطراف شهر «ناپل» و بندر «مسینا» در جزیره «سیسیل» را مسدود کردند. خسارت این اعتراض‌ها برای این جزیره حدود ۵۰ میلیون یورو برآورد شد.
محاصره جاده‌ها تنها پس از اختصاص بیش از ۱۰۰ میلیون یورو معافیت مالیاتی برای گازوئیل و حدود ۷۰ میلیون یورو کمک به بخش‌های کشاورزی و ماهیگیری پایان یافت.
دولت «جورجیا ملونی» نیز با کمیسیون اروپا درباره تعیین سقف قیمت گاز مورد استفاده در تولید برق مذاکره می‌کند.
در همین حال، اختلاف میان کشورهای اروپایی آشکارتر شده است. ایتالیا، آلمان را متهم کرده که به دلیل ناکامی در پر کردن تأسیسات ذخیره‌سازی گاز با خریدهای شتاب‌زده در بازار نقدی، هزینه‌ها را برای همه کشورها افزایش داده است.
اختلاف میان دولت‌های اروپایی بر سر مدیریت بحران انرژی
«وویچخ فروخنا» وزیر مشاور لهستان در امور انرژی، معتقد است که اتحادیه اروپا، اقدامات کافی انجام نمی‌دهد. لهستان سال آینده، انتخابات در پیش دارد و یک‌پنجم بودجه این کشور به بخش دفاع اختصاص یافته است.
برخلاف بحران سال ۲۰۲۲ میلادی، کمیسیون اروپا این بار به‌جای ارائه قوانین اضطراری، مسئولیت مقابله با بحران را متوجه دولت‌های ملی کرده است.
شرکت نروژی تولیدکننده کود شیمیایی «یارا اینترنشنال» هشدار داده است که تداوم قیمت‌های بالای گاز، هزینه انرژی این شرکت را بر مبنای سالانه ۴۵۰ میلیون دلار افزایش خواهد داد.
فروخنا در این‌باره گفت: ما فضا را برای پیروزی پوپولیست‌ها در انتخابات فراهم می‌کنیم.
ممنوعیت گاز روسیه؛ اروپا ناچار به یافتن منابع جایگزین
ممنوعیت واردات گاز طبیعی مایع روسیه، اروپا را وادار خواهد کرد برای جبران حدود ۱۵ درصد از عرضه خود، منابع جایگزین پیدا کند. حجمی معادل یک محموله در هر دو روز که به گفته محاسبات بلومبرگ با هزینه‌ای به‌مراتب بالاتر تأمین خواهد شد.
با وجود نگرانی کشورهای اروپایی، «دان یورگنسن» کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، تأکید کرده است که زمان اجرای این ممنوعیت تغییر نخواهد کرد.
واردات از آمریکا کاهش عرضه روسیه را جبران کرده است. اما این موضوع نگرانی‌هایی درباره جایگزین شدن وابستگی به روسیه با وابستگی به متحدی ایجاد کرده که اکنون میزان اتکاپذیری آن محل تردید قرار گرفته است.
این نگرانی‌ها پس از آن افزایش یافت که «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا، تهدید کرد صادرات گازوئیل را ممنوع خواهد کرد. اقدامی که می‌توانست نیمی از واردات این فرآورده نفتی اروپا را به خطر بیندازد.
آزادسازی ذخایر اضطراری، کاهش مصرف و افزایش تولید پالایشگاه‌ها به کاهش فشار بر بازار کمک کرده‌اند، اما بازار همچنان با شرایط عادی فاصله دارد.
بازگشایی تنگه هرمز؛ شرط ضروری برای کاهش فشار بر بازار
بازگشایی تنگه هرمز، شرطی اساسی برای بهبود وضعیت بازار انرژی به شمار می‌رود. بااین‌حال به گفته «پاتریک شوستر» از شرکت «کونه + ناگل»، ممکن است اثر این اقدام بر قیمت گازوئیل در اروپا تا شش ماه طول بکشد.
«ایبا بوش» وزیر انرژی سوئد نیز از این وضعیت ابراز نگرانی کرده و گفته است که اروپا همچنان تنها، منبع وابستگی خود را تغییر می‌دهد.
به گفته کربو، کاهش تقاضای صنعتی و هوای معتدل به اروپا کمک کرد که زمستان سال‌های ۲۰۲۳-۲۰۲۲ میلادی را پشت سر بگذارد، اما این شرایط خسارت‌هایی دائمی بر جای گذاشت.
«کیرامیداس» از شرکت یونانی «میت‌لاین انرژی و فلزات»، خواستار انعطاف‌پذیری بیشتر در مقررات کمک‌های دولتی شده و درباره احتمال تعطیلی‌های بیشتر هشدار داده است.
انرژی‌های تجدیدپذیر در افق بلندمدت؛ تعطیلی صنایع در کوتاه‌مدت
اتحادیه اروپا بر توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و برقی‌سازی نظام انرژی خود، حساب باز کرده است. در همین راستا، «سیورد ینسن» از شرکت سوئدی «واتنفال» معتقد است که اروپا می‌تواند طی پنج سال آینده از بخش عمده واردات گاز طبیعی مایع خود بی‌نیاز شود.
اما این تحول برای شرکت‌هایی مانند کارخانه تولید ظروف چینی «کاهلا پورسلان» در آلمان، بسیار دیرهنگام خواهد بود. هزینه گاز در این کارخانه به ۷۰ درصد کل هزینه‌های عملیاتی رسیده و این واحد تولیدی قرار است در پایان سال تعطیل شود، تصمیمی که به بیکاری ۱۰۰ نیروی کار آن منجر خواهد شد.
«رولف رومباخ» مدیر تصفیه و ورشکستگی این شرکت، در گفت‌وگو با بلومبرگ گفت که افزایش هزینه‌های انرژی، آخرین میخ بر تابوت این کارخانه بوده است.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما