خبرگزاری اهل بیت (ع) / ابنا: اصل تقسیم کار و تعیین وظیفه یکی از اصول زیربنایی اصل استحکام خانواده است. اگر وظیفه هر شخص در خانواده معلوم شود، انجام آن موجب توقع و مطالبات یک طرفه و خودخواهانه نمی شود؛ زیرا قسمت عمده اختلافات خانوادگی ناشی از این توقعات است.
مطابق اصل تقسیم کار و وظیفه، برای حفظ و تحکیم خانواده و نیز حل تعارضات حقوقی موجود، مناسب است که زوجین به تقسیم کارها بپردازند و بسته به شرایط ، علایق و توانایی خود، هر یک متصدی امری گردد تا از حقوق و تکالیف خود مطلع گردد و از هرگونه تنش بعدی جلوگیری شود.
بسیاری از اختلاف ها ناشی از عدم اجرای این اصل است؛ زیرا ممکن است زوجین اموری را متحمل شوند که از نظر قانون وظیفه ایشان نباشد، اما لازمه زندگی مشترک است و لاجرم نیاز به انجام آنها می باشد.
در برخی موارد، ممکن است تناسب هم رعایت نشده باشد و بار مسئولیت بر عهده یک طرف قرار گیرد. قاعدتاً در این حالت که یک طرف تصور می کند بیش از میزان تکلیف خود عمل کرده است، احساس ناکامی خواهد کرد.
بنابراین فرد تا جایی که در توان دارد، این فعالیت را انجام می دهد، اما به محض بروز کوچکترین اختلاف، این احساس بروز پیدا کرده، منجر به عمیق شدن اختلافات می گردد.
فرد یک باره مدعی حقوقی می شود که در تمام این مدت خود را محق آن می دانسته، اما عنوان نکرده است؛ در حالی که اگر این اصل از ابتدا رعایت می شد، چه بسا در روند تقسیم کار، فرد عهده دار همین مسئولیت می شد با این تفاوت که می دانست فرد مقابل هم، وظایف دیگری دارد و لذا احساس مغبون شدن نمی کرد.
گفتنی است که تقسیم کار در زندگی مانع از این نیست که متناسب با شرایط، هر یک از زوجین به دیگری در اموری که به او محول شده است، کمک و همیاری کند.
نکته دیگر اینکه اصل تقسیم کار یک اصل حقوقی است و نباید آن را با یک توصیه اخلاقی صِرف خلط نمود. به عبارت دیگر، زوجین باید به حکم قانون با توافق و تعهد در ضمن عقد، خود را ملزم نمایند که مسئولیت های دیگری را نیز بر عهده بگیرند.
می توان در ضمن عقد به جای شرط وکالت در طلاق، مواردی را که غالباً در عرف وظایف مرد و نیز آنچه عرفاً وظایف زن در خانواده می باشد، به عنوان وظیفه مورد توافق شرط کرد؛ به این عبارت که زوجین متعهد می شوند تا هر کاری از کارهای خانواده، که عرفاً وظیفه اختصاصی یا مشترک آنان است، به خوبی و با اخلاق انسانی اجرا نمایند.
پیش بینی وظایف زوجین در خانواده و درج چنین شرطی در ضمن عقد موجب می شود که توقعات و مطالبات زوجین نسبت به هم تعدیل شود و یکی وامدار دیگری نباشد که تعارض این وضعیت موجب اختلاف و تزلزل در بنیان خانواده می شود.
پیامبر اکرم (ص) به زنان می فرمود: هر زنی که در خانه همسر چیزی را جا به جا کند (کاری انجام دهد) و هدف او اصلاح امور خانه باشد، خداوند نظر رحمت بر او می افکند و کسی را که خدا بر او با رحمت نظر کند، عذاب نخواهد کرد.(1)
_____________________________________________________
پی نوشت ها:
1- حر عاملی، 1409 ق، ج 15 ، ص 175 .
