به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ تصمیم طالبان برای جلوگیری از تحصیل دانشگاهی زنان افغانستانی، تأثیرات منفی خود را بر بخش سلامت این کشور نیز گذاشته است. زنان باردار در مناطق روستایی و دورافتاده افغانستان حتی در شهرهای اصلی با کمبود کادر درمان زن و متخصص برای پیگیری مراحل بارداری و زایمان مواجهاند. مسئلهای که نگرانیها درباره شکلگیری بحرانی را افزایش داده است که پیامدهای آن میتواند سالها ادامه داشته باشد.
براساس گزارش روزنامه «العربی الجدید»، «حمیده عبدالشکور» زن افغانستانی به همراه همسرش در شهرستان «بلخاب» در استان «سرپل» در شمال افغانستان زندگی میکند. او در انتظار تولد نخستین فرزندش است، اما پزشک یا پرستار متخصصی پیدا نمیکند که بتواند در ماههای پایانی بارداری و هنگام زایمان او را تحت نظر داشته باشد. همین مسئله او را در شرایط روحی و جسمی بسیار دشواری قرار داده است؛ بهویژه آنکه همسرش کشاورز است و همراه پدرش در مزارع کار میکند و انتقال حمیده به شهری دیگر پیش از زایمان یا در صورت بروز یک وضعیت اضطراری برای او بسیار دشوار است.
همسر حمیده در ابتدا به انتقال او به شهر سرپل مرکز استان سرپل، فکر میکرد. شهری که حدود شش ساعت با شهرستان بلخاب فاصله دارد. اما هزینه این سفر دشوار و همچنین مخارج اقامت در آنجا، خانواده را در شرایطی از سردرگمی و نگرانی دائمی قرار داده است.
داستان حمیده در مناطق روستایی افغانستان نه عجیب و نه استثنایی است. بلکه از زمان بسته شدن درهای دانشگاهها و مؤسسات آموزش علوم پزشکی به روی دختران افغانستانی از سوی طالبان، چنین وضعیتی با سرعت بیشتری تکرار میشود.
حتی پیش از به قدرت رسیدن طالبان نیز بخش سلامت افغانستان با کمبود نیروی پزشکی مواجه بود، بهویژه در استانهای دورافتادهای که سالها درگیر جنگ بودند. با این حال، دانشکدههای پزشکی و پرستاری هر سال صدها فارغالتحصیل زن را روانه بیمارستانها و مراکز درمانی میکردند.
اما تصمیم برای جلوگیری از تحصیل دانشگاهی دختران افغانستانی، این روند را بهطور ناگهانی متوقف کرد و نگرانیها درباره شکلگیری بحرانی در حوزه سلامت را افزایش داد. بحرانی که آثار آن میتواند برای سالهای طولانی ادامه داشته باشد.
در جامعه محافظهکار افغانستان، خانوادهها معمولاً اجازه نمیدهند زنان حتی در شرایط بسیار حساس و اضطراری به پزشکان مرد مراجعه کنند، بهویژه زمانی که موضوع به بیماریها و درمانهای مرتبط با زنان از جمله بارداری و زایمان، مربوط باشد.
بنابراین، نبود کادر درمان زن تنها به معنای کاهش تعداد کارکنان بیمارستانهای افغانستان نیست، بلکه باعث محرومیت هزاران زن در این کشور از دسترسی به خدمات اولیه درمانی میشود.
هزینههای سنگین درمان در مناطق دوردست افغانستان
آثار این بحران در روستاهای دورافتاده افغانستان آشکارتر است. مناطقی که درمانگاههای کوچک آنها تقریباً بهطور کامل به ماماها و پرستاران محلی متکی بودند. زنانی که آموزش خود را در مؤسسات علوم پزشکی در استانهای مختلف افغانستان، گذرانده بودند.
اکنون، پس از بسته شدن درهای آموزش به روی دختران و زنان جوان، آینده این مراکز درمانی در هالهای از ابهام قرار گرفته است؛ بهویژه آنکه شمار زیادی از کارکنان فعلی به سن بازنشستگی نزدیک میشوند یا برخی دیگر به دلایل اقتصادی و اجتماعی مجبور به ترک کار هستند.
در نتیجه این وضعیت، برخی زنان افغانستانی مجبورند مسافتهای طولانی را برای رسیدن به بیمارستانهای شهرها طی کنند، در حالی که برخی دیگر به دلیل نبود پزشک زن یا بالا بودن هزینه سفر به شهرها و دریافت خدمات درمانی، ناچار به زایمان در خانه میشوند.
در برخی موارد نیز زنان باردار از ترس خطرات مسیر به دلیل نداشتن همراه مرد یا ناتوانی در تأمین هزینههای رفتوآمد، مراجعه به مراکز درمانی را به تأخیر میاندازند. مسئلهای که احتمال بروز عوارض جدی در دوران بارداری و هنگام زایمان را افزایش میدهد.
«صفیه وزیری» فعال اجتماعی افغانستانی در گفتوگو با روزنامه «العربی الجدید» میگوید که وضعیت بسیار فاجعهبار است. زنانی از شهرستان «شینواری» در استان «ننگرهار» در شرق افغانستان و همچنین مناطق دیگر، مجبور شدهاند برای زایمان یا درمان عوارض بارداری، مسیر دشوار سفر به شهر «جلالآباد» مرکز این استان، را طی کنند. این در حالی است که بیشتر ساکنان این مناطق از طریق کشاورزی امرار معاش میکنند.
او میافزاید: این زنان بهسختی میتوانند هزینه مسیر و مخارج زندگی در شهر جلالآباد را تأمین کنند و همه این مشکلات به دلیل نبود کادر درمان زن در محل زندگی آنهاست.
وزیری ادامه میدهد: در ابتدا، پیدا کردن پزشکان زن متخصص ممکن نبود و تنها میشد پزشکان عمومی و پرستاران زن را پیدا کرد، اما امروز حتی یافتن همین پزشکان و پرستاران نیز دشوار شده است. پیدا کردن پزشکان متخصص حتی در شهرهای اصلی نیز دشوار است و اگر درهای دانشگاهها به روی دختران باز نشود، در سالهای آینده داشتن چنین متخصصانی به یک رؤیا تبدیل خواهد شد.
او همچنین با اشاره به سنتهای ریشهدار در جامعه افغانستان میگوید که این سنتها نیز مانع دیگری هستند. زیرا دختران در سنین پایین ازدواج میکنند و در بسیاری از موارد، حتی به فارغالتحصیلان رشتههای علوم پزشکی اجازه فعالیت حرفهای داده نمیشود. این در حالی است که اکنون روند تربیت و فارغالتحصیلی نیروهای زن در حوزه سلامت نیز متوقف شده است.
نسل جدید پزشکان و پرستاران زن افغانستانی در راه نیست
به گفته وزیری، مشکل تنها به وضعیت کنونی محدود نمیشود، بلکه آینده را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد. زیرا محروم کردن دختران افغانستانی از تحصیل در مدارس متوسطه و دانشگاهها، عملاً به معنای توقف تربیت نسل جدیدی از پزشکان، پرستاران و ماماهای زن در این کشور است. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، چند سال دیگر بسیاری از مراکز درمانی در مناطق روستایی افغانستان با ناتوانی در ارائه خدمات اولیه به زنان و کودکان مواجه خواهند شد.
باید توجه داشت که پیامدهای این تصمیم تنها به بخش سلامت محدود نمیشود و ساختار اجتماعی و اقتصادی جوامع روستایی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. بسیاری از خانوادههای افغانستانی، تحصیل دختران خود در رشتههای پزشکی و پرستاری را فرصتی برای بهبود وضعیت معیشتی و دستیابی به یک منبع درآمد پایدار میدانستند.
اما امروز هزاران دانشجوی دختر افغانستانی، رویاهای شغلی خود را از دست دادهاند و سالهای تحصیل آنها به پروژههایی ناتمام تبدیل شده است که سرنوشتشان مشخص نیست.
هنگامی که حکومت طالبان تصمیم به تعطیلی دانشگاهها و مدارس افغانستان به روی دختران و زنان جوان گرفت، شمار زیادی از دانشجویان در آستانه فارغالتحصیلی بودند. با توقف تحصیل، این دانشجویان ناگهان خود را خارج از مؤسسات آموزشی و بدون چشماندازی روشن برای آینده شغلی یافتند. آن هم در شرایطی که افغانستان بیش از هر زمان دیگری به خدمات و تخصص آنها نیاز دارد.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما