۲۹ شهریور ۱۴۰۴ - ۰۹:۲۳
فلسفه و چرایی نماز اول وقت

از جمله دلایل ثواب و فضائل نماز اول وقت، می توان به تصریح و تأکید قرآن بر محافظت از نماز (حافظوا علی الصلوات والصلوة الوسطی) اشاره نمود که توصیه ای، علاوه بر دستور، به برپا داشتن آن است.

خبرگزاری بین المللی اهل بیت(ع)_ابنا: ما بندگان خداییم و او مولای راستین ماست. فلسفه بندگی، فانی شدن در اراده مولا است. آنگاه که فرمانی از سوی او صادر میگردد، دوست دارد که بی‌درنگ پذیرفته شده و به اجرا درآید. از میان بندگان، آنکه بی‌تأمل و بی‌درنگ فرمان او را به جای آورد، محبوب‌تر و مقرّب‌تر است از کسی که با درنگ و تأخیر، به خواست او پاسخ گوید.

حقیقت بندگی، فنا شدن در خواست خدا و تقرّب به اوست و این معنا در «نماز اول وقت» به بهترین صورت تحقق می‌یابد. البته کسی که دیرتر به ندای حق پاسخ دهد نیز عبادت کرده و پاداش دارد، اما در همان لحظات تأخیر، در واقع به فرمان نفس خویش گردن نهاده و خواست خود را بر خواست مولا برتری داده است. به همین میزان، ارزش عملش کاسته می‌شود و هرگز به پای محبوبیت آن بنده سریع‌الاجابه نمی‌رسد.

نماز اول وقت و نماز با تأخیر، از حیث ارزش و تأثیر عبودی، تفاوتی بسیار دارند؛ چرا که فلسفه عبادت، گذشتن از خواست خود و فانی شدن در اراده خداست و این حقیقت در نماز اول وقت، جلوه‌ای کامل‌تر و درخشان‌تر دارد.

ببینید: اگر تاجری دو شاگرد داشته باشد، یکی که بی‌معطلی فرمان او را به کار بندد و دیگری که با کاهلی و سستی، کارها را به تأخیر اندازد، آیا این دو در نزد او یکسانند؟ مسلماً نه. محبوبیت و قربشان متفاوت است و ارزش کارشان یکسان نیست، اگرچه هر دو در نهایت، فرمان او را اجرا کرده باشند.

 از جمله دلایل فضیلت و ثواب نماز اول وقت، تأکید قرآن بر محافظت از نماز است: «حافظوا علی الصلوات والصلوة الوسطی» (1) که تنها به اقامه نماز اشاره ندارد، بلکه بر مراقبت از آن در همه ابعاد — از جمله وقت و اولویت آن — دلالت دارد. همچنین آیاتی چون «سابقوا إلی مغفرة من ربکم» (2) و «والسابقون السابقون، أولئک المقربون» (3) گواهی می‌دهند که سبقت در طاعت و عبادت، جایگاهی ویژه دارد و مقرّبان درگاه الهی، همان پیشی‌گیرندگان در خیر و طاعت هستند.

در سخنان معصومان (علیهم‌السلام) نیز بر فضیلت نماز اول وقت بسیار تأکید شده است. امام صادق (ع) می‌فرمایند: «الصلوةُ تستحبُّ فی أوّل الأوقات» — نماز در اول وقت، مستحب و پاداش‌افزاست. و نیز فرمودند که نماز اول وقت، خشنودی خدا را در پی دارد.

از برکات نماز اول وقت، برآورده شدن حاجات است. امام حسن عسکری (ع) به نقل از حضرت موسی (ع) روایت می‌کنند که خداوند فرمود: «هر که نمازها را در وقت خود به جای آورد، حاجتش را برآورده می‌کنم و بهشت را برایش مباح می‌گردانم.»

همچنین پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند: «هر بنده‌ای که به وقت‌های نماز و جایگاه خورشید اهمیت دهد، من سه چیز را برای او ضمانت می‌کنم: برطرف شدن گرفتاری‌ها، آسایش در هنگام مرگ و نجات از آتش.»

اگرچه نمازگزار در آخر وقت نیز تکلیف خود را ادا کرده است، اما چون این کار مربوط به پروردگار است و باید بر همه کارها مقدّم داشته شود، تأخیر بی‌عذر آن، مسئولیت و بازخواستی در پی دارد.

کلید خواندن نماز اول وقت، «علم به تأثیر عبادات» است. انسان هنگامی که به اهمیت و برکات عملی یقین پیدا کند، برای انجام آن مشتاق می‌شود — همان‌گونه که بیمار داروی تلخ را به امید بهبودی می‌خورد. این یقین از دو راه به دست می‌آید: یکی از راه مطالعه و تفکر در قرآن و روایات (علم حصولی) و دیگری از راه خود بندگی و عبادت (علم حضوری). هرچه بیشتر عبادت کنیم، آثار آن را بیشتر درک می‌کنیم و شوقمان فزونی می‌گیرد.

نماز اول وقت، نماز امام زمان (عج) نیز هست. گفته شده نماز کسی که در اول وقت خوانده شود، به همراه نماز آن حضرت به آسمان برده می‌شود و چه افتخاری بالاتر از این؟

از عوامل سستی در نماز، می‌توان به غفلت از فلسفه نماز، آلودگی به گناه، وابستگی به دنیا، بحران‌های سنّ نوجوانی و جوانی و کم‌صبوری اشاره کرد. باید با تمرین و ممارست و توجه به آثار نماز، بر این موانع چیره شد.

و چه الگویی بالاتر از حسین بن علی (ع) که در ظهر عاشورا، در اوج مصیبت و تشنگی و خستگی، تحت هجوم تیرهای دشمن، نماز را به اول وقت اقامه کرد؟ این است فرهنگ عاشورایی: که هیچ چیز — حتی جنگ و جان‌دادن — نباید مانع نماز اول وقت شود.

پس بیاییم با تأسی به این الگوی بزرگ، خود را در زمره عاشوراییان و بندگان مقرّب خدا ثبت کنیم.

به کار بگویید: وقت نماز است.


پی‌نوشت:

1-بقره238

2-آل عمران 133

3-واقعه10

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha