خبرگزاری بینالمللی اهلبیت (ع) ـ ابنا: دربارۀ فلسفۀ بعثت رسول خدا صلی الله علیه و آله احادیثی از ائمه علیهمالسلام وجود دارد که در واقع مکمل بشارتهای انبیاء به ظهور حضرتش است. امیرالمؤمنین طی خطبهای وقتی به ماجرای بعثت رسول خدا میرسند، میفرمایند «... إلی أن بَعَثَ اللَّهُ سُبحانَهُ مُحَمَّداً رَسولَ اللَّهِ لإِنجازِ عِدَتِهِ و إتمامِ نُبُوَّتِهِ مَأْخُوذاً عَلَی النَّبِیِّینَ مِیثَاقُهُ مَشْهُورَةً سِمَاتُه؛ تا اینکه خداوند سبحان محمد رسولالله را مبعوث کرد تا وعده خویش را به انجام رساند و سلسله نبوتش را کامل کند، در حالی که از پیامبران عهد و پیمان گرفته شده بود (تا ایشان نیز به رسالت او اقرار کنند و مبعوث شدن و خاتمیّتش را به امّتهای خود خبر دهند، پس پیش همه جهانیان) علامت و نشانههای او شهرت یافت.
دو گزارهای که دربارۀ فلسفۀ بعثت پیامبر صلی الله علیه و آله در این حدیث وجود دارد، شامل: «لإِنجازِ عِدَتِهِ» و «و إتمامِ نُبُوَّتِهِ» است؛ یعنی به ثمر رساندن وعدهاش و به کمال رساندن نبوتش.
دربارۀ گزارۀ اول یعنی بعثت پیامبر با هدف «تحقق وعدۀ خدا»، میتوان از دو منظر نگاه کرد: اول، وعدهای که خداوند به انبیاء و رسولان مبنی بر ظهور رسول خدا صلی الله علیه و آله داد که ناظر بر گذشته عالم است. دوم، وعدهای که خداوند به دنبال بعثت رسول خدا بناست محقق کند که ناظر بر آینده عالم است. آیۀ 33 سوره توبه یا آیه9 سوره صف از جمله آیاتیاند که درباره وعده غلبه دین حق بر تمام ادیان به تبَع رسالت رسول خدا صلی الله علیه و آله سخن میگوید؛ به عنوان نمونه در آیه «هُوَ الَّذی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدی وَ دینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَی الدِّینِ کُلِّهِ وَ لَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُون؛ او کسی است که پیامبرش را با هدایت و دین درست، فرستاد تا آن را بر هرچه دین است پیروز کند، هرچند مشرکان خوش نداشته باشند.» طبق احادیث عترت، تنزیل این آیه در زمان نزول قرآن و تحقق آن در آینده و با ظهور امام عصر عجل الله تعالی فرجه خواهد بود؛
به عنوان نمونه امام صادق علیهالسلام فرمود این رویداد هنگام خروج قائم محقق میشود: «إِذَا خَرَجَ الْقَائِم» (تفسیر فرات الکوفی، ص481) یا امام کاظم علیهالسلام در روایتی دیگر فرمود «یُظْهِرُهُ عَلَی جَمِیعِ الْأَدْیَانِ عِنْدَ قِیَامِ الْقَائِم.» یعنی هنگام قیام قائم، دین حق بر تمام ادیان غلبه مییابد. (الکافی (ط - الإسلامیة)، ج1، ص 432) بنابراین تحقق دین حق در پهنه عالم در گروی ظهور امام عصر عجل الله تعالی فرجه است که کلید این امر با بعثت رسول خدا صلی الله علیه و آله و به دنبال آن، نزول قرآن و اعلان رسمی ولایت عترت در روز عید غدیر آغاز شد.
اما درباره فرازی که فرمود «مَأْخُوذاً عَلَی النَّبِیِّینَ مِیثَاقُهُ»، استنادات قرآنی و رواییِ متعددی درباره عهد و میثاق انبیاء و رسولان با رسول گرامی اسلام وجود دارد؛ از جمله آیاتی که حاکی از اخذ عهد و میثاق خداوند از انسانها و مخصوصاً پیامبران نسبت به نبوت پیامبر و ولایت اهلبیت است، آیه172 سوره اعراف است. خداوند در این آیه میفرماید «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّکَ مِنْ بَنی آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّیَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلی أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّکُمْ قالُوا بَلی شَهِدْنا أَنْ تَقُولُوا یَوْمَ الْقِیامَةِ إِنَّا کُنَّا عَنْ هذا غافِلین؛ و هنگامی را که پروردگارت از پشت فرزندان آدم، ذریه آنان را برگرفت و ایشان را بر خودشان گواه گرفت که آیا پروردگار شما نیستم؟ گفتند: «چرا، گواهی دادیم» تا مبادا روز قیامت بگویید ما از این [امر] غافل بودیم.» امام صادق ذیل این آیه فرمود: «... سپس خداوند از پیامبران میثاق گرفت و گفت «أَ لَسْتُ بِرَبِّکُمْ؛ آیا پروردگار شما نیستم؟» سپس [خداوند] فرمود و این محمد، رسول خدا و این، علی، امیرالمؤمنین(ع) نیست؟ [پیامبران] گفتند بله؛ پس از آن نبوتشان تثبیت شد.» (بصائر الدرجات، ج1، ص70)
نظر شما