به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ نشست علمی «حکومت مهدوی؛ تجلی تمدنی نهاد امامت» عصر روز شنبه ۱۸ بهمنماه ۱۴۰۴ به همت انجمن مهدویت و با همکاری پژوهشکده امامت و با ارائه اساتید حججاسلام والمسلمین محمدرضا فؤادیان، علی سائلی و محمد فرمهینی فراهانی در خبرگزاری ابنا برگزار شد.
حجتالاسلام والمسلمین علی سائلی، استاد حوزه و دانشگاه، در این نشست، با تمرکز بر مفهوم تمدن و نسبت آن با عقلانیت و امامت، تمدن مهدوی را «تمدن عقلانیت فراگیر» توصیف کرد و تأکید داشت که دولت حضرت حجت(عج) تجلی کامل عقلانیت در سطح فردی و اجتماعی خواهد بود.
ابهام مفهومی در تعریف تمدن
این استاد حوزه و دانشگاه در ابتدای سخنان خود با اشاره به پیچیدگی و ابهام مفهومی تمدن گفت: «بحث در این زمینه بسیار گسترده است و جمع کردن آن در زمان کوتاه کار سختی است. تمدن از آن مفاهیمی است که بسیار گنگ است و شباهت زیادی به مفهوم فرهنگ دارد.»
وی بیان کرد: «احیاناً کسی که از تمدن سخن میگوید، ممکن است برخی معانی را قصد کند و برخی دیگر آن معانی را اراده نکند؛ همین مسئله باعث اختلاف در تعاریف تمدن شده است.»
نگاههای مختلف به مفهوم تمدن در غرب و اسلام
حجتالاسلام سائلی با اشاره به نمونههای مختلف تعریف تمدن در اندیشه غربی و اسلامی عنوان کرد:«مسئله تمدن در غرب خود یک نمونه روشن از اختلاف دیدگاههاست؛ برخی از متفکران غربی مانند ویل دورانت در تاریخ تمدن، بیشتر نظم اجتماعی را مدنظر دارند.»
وی افزود: «برخی دیگر از اندیشمندان معتقدند هر جامعهای که نتواند چالشهای اساسی خود را حل کند، اساساً تمدنی محسوب نمیشود.»
این استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: «ابنخلدون تمدن را در عمران و آبادانی میداند، اما فلاسفه اسلامی ما بیشتر به این سمت رفتهاند که هر جامعهای که بتواند عقل نظری و عقل عملی را عینیت ببخشد، به تمدن نزدیکتر است.»
سائلی با اشاره به دیدگاه فارابی خاطرنشان ساخت: «فارابی بهدنبال گره زدن مفهوم مدنیت با مدینه فاضله است و تمدن را در نسبت با جامعه آرمانی تحلیل میکند.»
عناصر اساسی تمدن؛ از پیشرفت تا جریانسازی جهانی
وی با جمعبندی این دیدگاهها گفت: «به نظر من، در مفهوم تمدن چند عنصر اساسی اخذ شده است که یکی از مهمترین آنها پیشرفت و توسعهیافتگی به معنای شرقی آن است.»
او تأکید کرد: «این پیشرفت باید فراگیر باشد؛ یعنی در حوزههای مختلفی مانند سیاست، علم، هنر، فرهنگ، تکنولوژی و دیگر عرصهها تحقق پیدا کند.»
حجتالاسلام سائلی یکی از ارکان مهم تمدن را اثرگذاری جهانی دانست و بیان کرد: «یکی از ارکان تمدن، جریانسازی در سطح بینالملل است؛ بهگونهای که بخش زیادی از مردم جهان خود را متأثر از آن تمدن بدانند.»
وی در همین زمینه گفت: «آمریکاییها و غربیها با چنین نگاهی خود را متمدن و اثرگذار میدانند و ما نیز در صدد برقراری تمدن نوین اسلامی هستیم و از این گزارهها دور نیستیم.»
تمدن، عقلانیت و نهادهای مدنی
این استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر نقش عقلانیت در شکلگیری تمدن عنوان کرد: «در بحث تمدن، ما فقط با ابزار و ساختمانهای مادی مواجه نیستیم؛ آنچه در تمدن بسیار مهم است، وجود نهادهای مدنی متعدد است.»
وی افزود: «این نهادهای مدنی بر پایه عقلانیت شکل میگیرند و عقلانیت نیز به قانونگذاری منجر میشود.»
سائلی خاطرنشان ساخت: «تمدن با عقلانیت بهشدت گره خورده است، زیرا تمدن برای همه انسانها و برای کل بشر است.»
او با تأکید بیشتر گفت: «تأثیر عقلانیت در تمدن بیش از یک رکن یا گزاره ساده است؛ باید گفت میان تمدن و عقلانیت نوعی مساوقت و همزمانی وجود دارد.»
امامت؛ تجلی بیرونی عقل
حجتالاسلام سائلی در بخش دیگری از سخنان خود به نسبت امامت و عقل پرداخت و گفت: «در نخستین کتاب مرحوم کلینی، یعنی کتاب عقل و جهل، روایتی طولانی از امام کاظم(ع) نقل شده است که میفرمایند خداوند دو حجت دارد؛ حجت ظاهری که انبیا، رسل و اهلبیت هستند و حجت باطنی که عقل است.»
وی تأکید کرد: «در حقیقت، این دو یک حقیقتاند با دو تجلی؛ امام عقل بیرونی است و عقل، امام درونی انسان است.»
این استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: «وقتی عقل را کنار بگذاریم، در واقع امامت و نبوت را نیز کنار گذاشتهایم.»
دولت مهدوی؛ دولت عقلانیت
سائلی در پایان سخنان خود با اشاره به حکومت حضرت ولیعصر(عج) بیان کرد: «دولت حضرت حجت، دولت عقلانیت خواهد بود؛ آثار آن کاملاً عقلانی است و بهصورت عینی ظهور و بروز خواهد داشت.»
وی افزود: «در چنین شرایطی تمدن اسلامی به پیش خواهد رفت و آثار و برکات فراوانی را برای بشر به همراه خواهد داشت.»
او در جمعبندی سخنان خود خاطرنشان ساخت: «اگر با جوانان عالم از درِ عقلانیت سخن بگوییم ـ همانگونه که مقام معظم رهبری این مسیر را دنبال میکنند ـ و آنها را در جهت درست تاریخ قرار دهیم، قطعاً با حقیقت آشنا میشوند و حتی به اسلام گرایش پیدا میکنند.»
...................
پایان پیام
نظر شما