خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا: ماه رمضان امسال در حالی فرا میرسد که بسیاری از خانوادههای ایرانی با فشارهای اقتصادی و روانی دستوپنجه نرم میکنند. پدرانی که ساعات طولانی بیرون از خانه کار میکنند، مادرانی که بار مضاعف مدیریت خانه و خانواده را بر دوش دارند، و کودکانی که نیاز به آرامش و توجه دارند. در چنین شرایطی، ایجاد فضایی معنوی و سالم برای استقبال از ماه رمضان، نه یک کار تشریفاتی، بلکه یک نیاز اساسی برای حفظ سلامت روانی خانواده است. اما چگونه میتوان در میان این همه دغدغه، خانهای آکنده از معنویت و آرامش ساخت؟
پیش از هر چیز، لازم است مادر خانواده واقعیتهای موجود را بپذیرد: فشار اقتصادی هست، خستگی هست، محدودیتها هست. پذیرش این شرایط به معنای تسلیم شدن نیست، بلکه به معنای برنامهریزی واقعبینانه است. توقع بیجا از خود و دیگران، سریعترین راه برای ناامیدی و خستگی است. رمضان امسال لازم نیست کامل و بینقص باشد؛ همین که خانواده در کنار هم باشد و فضایی از مهربانی و معنویت جریان یابد، کافی است.
می توان با کمترین هزینه فضای معنوی در خانه ایجاد کرد. مثلاً تزئینات ساده اما پرمعنا یک پیشنهاد ساده است. نیازی به هزینههای گزاف نیست. یک پارچه زیبا برای سفره افطار، یک شمع کوچک، یا حتی کمک گرفتن از کودکان برای درست کردن کاردستیهای رمضانی با کاغذهای رنگی، میتواند فضا را دگرگون کند. کودکان از این مشارکت لذت میبرند و حس تعلق آنها به این ماه بیشتر میشود. با پهن کردن سفرههای ساده اما صمیمی می توان صمیمیت ایجاد کرد. تأکید بر سادگی سفرههای افطار و سحر، هم از نظر اقتصادی به صرفه است، هم از نظر سلامت مفیدتر است. یک افطار ساده با خرما، چای و نان و پنیر، اگر با حضور همه اعضا و گفتگوهای صمیمی همراه باشد، بسیار دلنشینتر از سفرهای پرخرج اما همراه با عجله و خستگی است.
مادر خانواده می تواند با توجه به شرایط افراد خانواده برنامهریزی منعطف برای سحر و افطار داشته باشد. با توجه به خستگی پدر خانواده، بهتر است سحرها برنامهای سبک و بدون عجله داشته باشید. میتوانید بخشی از آمادهسازی سحر را شب قبل انجام دهید. اگر پدر فرصت کمتری دارد، لااقل وعده سحری را با هم و با آرامش صرف کنید، حتی اگر کوتاه باشد.
آیینهای خانوادگی ساده ایجاد کنید. یک آیه کوتاه از قرآن که همه با هم میخوانید، یک دعای ساده قبل از افطار، یا یک دقیقه سکوت و فکر کردن به دیگران. این آیینهای کوچک، بدون نیاز به زمان و هزینه زیاد، حس معنویت را در خانه جاری میکند.
مدیریت انتظارات و نقشها در ماه مبارک رمضان باید در خانواده ها صورت بگیرد. مادر نباید بار همه کارها را به تنهایی به دوش بکشد. حتی کودکان کوچک هم میتوانند در چیدن سفره یا آمادهسازی ساده کمک کنند. اگر پدر خانواده توانایی دارد، میتواند در خرید یا برخی کارها مشارکت کند. این مشارکت جمعی، هم فشار را کاهش میدهد، هم حس همدلی را افزایش میدهد.
در این ماه باید اعضاء خانواده شرایط یکدیگر را درک کنند. در این میان نقش مادر کاملا محوری است. او با درک همسر خسته، فرزند بیحوصله، گاهی یک لبخند، یک لیوان چای، یا یک جمله محبتآمیز که میتواند از هزاران نصیحت بیشتر اثر کند، فضای خانه را تلطیف کند. رمضان فرصتی است برای تمرین همدلی و مهربانی.
رمضان ماه میهمانی خداست و بزرگ ترها تمایل دارند به امور معنوی بپردازند اما کودکان نیز نیاز به تحرک و نشاط دارند. میتوانید بعد از افطار، بازیهای سبک خانوادگی ترتیب دهید، یا برای آنها کتابهای داستانی با موضوع ماه رمضان بخوانید. این کار هم کودکان را سرگرم میکند، هم مفاهیم معنوی را غیرمستقیم به آنها منتقل مینماید. به این شکل می توان میان معنویت و نشاط تعادل ایجاد کرد. لزومی ندارد همه اعضای خانواده تمام برنامههای مذهبی را به طور کامل انجام دهند. شاید یک نوجوان فقط بتواند چند روز از ماه را روزه بگیرد، یا یک کودک خردسال فقط در لحظه افطار کنار خانواده باشد. اصل بر همراهی و تشویق است، نه اجبار و تحمیل.
در این ماه، فضای عمومی جامعه معنویتر است. میتوانید از این فضا استفاده کنید و با کودکان درباره مهربانی، کمک به دیگران، و شکرگزاری صحبت کنید. حتی میتوانید با هم تصمیم بگیرید کمک کوچکی به یک خانواده نیازمند کنید، هرچند ناچیز. این کار ارزشهای انسانی را در کودکان نهادینه میکند. مادر خانواده نیز به خلوت و آرامش نیاز دارد. اگر میتوانید، شبها چند دقیقه را به خودتان اختصاص دهید؛ یک دعا، یک نفس عمیق، یا حتی یک چای آرام. مادری که آرامش درونی دارد، میتواند آرامش را به خانه منتقل کند.
ماه رمضان در شرایط دشوار اقتصادی و روانی، میتواند فرصتی بینظیر برای تحکیم پیوندهای خانوادگی و بازتعریف اولویتها باشد. مادر خانواده به عنوان قلب تپنده خانه، میتواند با نگاه واقعبینانه، برنامهریزی منعطف، و تأکید بر سادگی و صمیمیت، فضایی سرشار از معنویت و آرامش ایجاد کند. به یاد داشته باشیم که هدف نهایی رمضان، تمرین تقوا و نزدیکی به خداست، و این مهم در دل مهربانیها، گذشتها و همراهیهای کوچک روزمره معنا مییابد. سفرهای کوچک اما با دلی بزرگ، دعایی کوتاه اما با حضور قلب، و لحظاتی هرچند کوتاه اما در کنار عزیزان، میتواند این ماه را به بهاری ماندگار در خاطرات همه اعضای خانواده تبدیل کند.
امسال رمضان را با تمام سادگیاش بپذیریم، با تمام خستگیها و کموکاستیهایش. شاید همین پذیرش ساده، بزرگترین عبادت باشد.
زهرا صالحی فر، دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت رسانه، دانشگاه باقرالعلوم
نظر شما